Ali Abbasi, regisseur van The Apprentice, toont zich in Cannes weinig onder de indruk van een eventuele rechtszaak. Het is niet zijn doel om de Republikeinse presidentskandidaat neer te halen. Wat hij wel wil tonen: het snelle, louche wereldje waarin Trump groot kon worden.
‘Beken nooit schuld en ga altijd in de aanval. Attack, attack, attack!’ Zo luidt het advies van de beruchte corrupte advocaat Roger Cohn aan de jonge Donald Trump, in The Apprentice. Woorden die zijn protegé aan het slot van de nieuwe biografische speelfilm over Trumps vormende jaren vervolgens als zijn eigen ‘lessen’ verkoopt aan de biograaf van zijn bestseller in wording, The Art of the Deal (gepubliceerd in 1987).
Dus zo vreemd is het niet, dat vlot na de wereldpremière op het Filmfestival van Cannes ook meteen een reactie komt vanuit het kamp van de Republikeinse presidentskandidaat. ‘We zullen een rechtszaak beginnen tegen deze zogenaamde filmmakers’, kondigt Trumps politiek adviseur Steven Cheung aan in een statement vol verwensingen. ‘Dit is pure fictie vol sensationele leugens die allang zijn ontkracht. Een zoveelste poging van de Hollywood-elites om de verkiezingen te beïnvloeden. Boosaardig geroddel, dat niet eens een plek verdient in de koopjesbak voor rechtstreeks op dvd uitgebrachte films van een binnenkort te sluiten goedkope filmwinkel. Dit hoort in de vuilverbranding.’
Over de auteur
Bor Beekman is filmredacteur van de Volkskrant.
The Apprentice, opgenomen in de prestigieuze competitie voor de Gouden Palm, schetst Trumps opkomst tegen de achtergrond van het vervallen New York van de jaren zeventig en de economische voorspoed van het decennium erna. We zien hoe de aanvankelijk nog onzekere, maar wel al zeer monomaan door succes gedreven zakelijke bluffer zich ontworstelt aan zijn dominante vader: vastgoedman Fred, die zijn zoon inzet als huisjesmelker. Hij gaat in de leer bij Cohn (Jeremy Strong, uit de serie Succession), die geen scrupules heeft en hem de valse trucjes bijbrengt die nodig zijn om uit te groeien tot de vastgoedkoning van de stad.
‘Iedereen heeft het er over dat hij veel mensen aanklaagt’, reageert regisseur Ali Abbasi (42) koeltjes, als iemand in de perszaal van het festival vraagt naar de mogelijke juridische consequenties van zijn film. ‘Maar ze hebben het nooit over zijn succes-score daarbij.’
De Iraans-Deense filmmaker is wel wat gewend. Hier in Cannes gooide hij al eens hoge ogen met zijn door de Iraanse regering verfoeide thriller Holy Spider, over de Iraanse seriemoordenaar die uit religieuze overwegingen prostituees wurgde. Ook regisseerde hij meerdere afleveringen van de veelgeprezen Amerikaanse apocalyptische serie The Last of Us. Waar de jonge Trump uit The Apprentice (uitstekende rol van Sebastian Stan) aanvankelijk nog wel wat sympathie opwekt, zien we later vooral Trump de narcist en Trump de bruut. Een man ook die zijn echtgenote Ivana met geweld tot seks dwingt (‘vond ik je g-spot?’). Trumps in 2022 overleden eerste vrouw beschuldigde hem daarvan tijdens hun echtscheidingszaak, maar trok dit later weer in. Ivana wordt gespeeld door Maria Bakalova, de Bulgaarse actrice die een Oscarnominatie kreeg voor de mockumentary Borat Subsequent Moviefilm. Daarin poogde ze Trumps advocaat Rudy Giuliani te verleiden, in haar rol als dochter van het Kazachstaanse typetje van Sacha Baron Cohen.
Alles in The Apprentice is gebaseerd op bronmateriaal, stellen de filmmakers. Een van de financiers van hun biografische portret, zakenman en vriend van Trump Dan Snyder, verzet zich inmiddels tegen de release: hij meende te investeren in een ‘positieve’ film.
Abbasi, met een lachje: ‘We hebben straks een promotie-evenement, dat heet de Amerikaanse verkiezingen. Het zal ons helpen bij de release van de film.’
Zijn als coproductie tussen Canada, Denemarken en Ierland tot stand gekomen film is géén Hollywoodproductie. ‘Kom maar terug als Trump de verkiezingen heeft verloren’, kreeg scenarist en journalist Gabriel Sherman te horen van de studiobazen aldaar. ‘In Hollywood waren ze helemaal niet van plan om een film de maken die de boel opschudt.’
Het deels met archiefbeeld van New York doorspekte biografische drama wisselt halverwege van stijl en toon: eerst het wat korrelige filmbeeld waarin de jaren zeventig zijn gevat, later de meer video-achtig verbeelde jaren tachtig. Abbasi: ‘Gisternacht, laat na de première, las ik de eerste recensies, waarin iemand schreef dat het eruitzag als een shitty tv-film. Dat heb je goed, dacht ik. Dat was het doel ook!’
Meer dan een portret van Trump, hoopte hij een portret te maken van het New Yorkse wereldje waarin Trump groot kon worden; een mix van vastgoedmiljonairs, politici, maffiose types en beroemdheden. ‘Het is een film over een systeem: hoe dat systeem werkt, hoe de macht zich ertoe verhoudt. En hoe Roy Cohn een expert was in het gebruiken ván dat systeem. Hij leerde dat aan Trump.’
Zó negatief over de persoon Trump is zijn film ook weer niet, meent Abbasi. ‘Het gaat erom dat je deze mensen, of ze nou gehaat of geliefd zijn, terugbrengt tot aardse wezens, door hun imago’s te deconstrueren. Ik kan me voorstellen dat Donald Trump nu in Florida of New York zit, of waar dan ook, en denkt dat deze film een soort samenzwering is, bedoeld om hem neer te halen. Maar eerlijk gezegd geloof ik dat hij ’m niet zozeer leuk óf niet leuk zal vinden. Ik denk dat hij vooral verrast zou zijn. Ik zou hem graag ontmoeten, waar dan ook. Om erover te praten, na een vertoning bijvoorbeeld. Dus als er hier iemand van zijn campagneteam aanwezig is die dat interessant lijkt?’
The Apprentice wordt later dit jaar ook in de Nederlandse bioscopen verwacht.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant