Designerdrug Flakka In Zeeland en Brabant zijn er grote zorgen om het gebruik van Flakka. Vorig jaar registreerde de politie 955 incidenten. „Veel Flakka-gebruikers zijn onhandelbaar.”
Op een schaal van één tot tien, hoe erg heb je zin in Flakka? „Acht”, antwoordt de 42-jarige man. Hij heeft vanochtend om vijf uur voor het laatst de drug gebruikt. „Mam, kan ik zo even 20 euro pinnen?”, vraagt hij aan zijn 80-jarige moeder. Hij is een half jaar geleden overgestapt van GHB en basecoke naar Flakka. „Ineens waren al mijn andere verslavingen verdwenen en ben ik twintig kilo afgevallen.”
De man woont in een 24-uurs voorziening voor verslaafden van het Leger des Heils in het West-Brabantse Halsteren. Volgens hem gebruiken 26 van de 30 bewoners Flakka. Een designerdrug die een enorm euforisch gevoel geeft met een flinke dosis energie, soms tot psychoses aan toe. De drug is al meer dan tien jaar verkrijgbaar in Nederland en wordt steeds vaker gebruikt in Zuid-Nederland.
Hij krabt achter zijn oren en veegt zijn blonde haren naar achteren. „Oké, ik zit nu op tien.” Van zijn moeder mag hij naar de pinautomaat. Even later, met wat geld op zak, sprint hij naar een bos. Hij krijgt een zakje met een witte steen in zijn handen gedrukt van een dealer die ook Flakka-verslaafd is. Na een akkefietje wordt de gebruiker uit het bos weggejaagd. Midden in een woonwijk kruimelt hij de Flakka in een kleine zwarte buis. Hij verwarmt de buis met een gasbrander en de brokjes veranderen in olie. De geur van chloor hangt om hem heen. „Nu voel ik me weer rustig.” Wanneer hij gebruikt dwalen zijn gedachten af naar de tijd toen hij nog duikinstructeur was in Curaçao.
In Zeeland en Brabant heersen grote zorgen om het gebruik van Flakka. Er zijn vorig jaar 955 Flakka-incidenten gemeld bij de politie, waarvan 566 in de regio Zeeland-West-Brabant. Een jaar eerder ging het nog om 614 incidenten.
Het probleem kost veel politiecapaciteit, omdat degenen onder invloed nauwelijks aanspreekbaar zijn. Naar schatting gebruiken honderden mensen de drug en het aantal wordt steeds groter. Deze signalen heeft het Trimbos-instituut ontvangen van de regionale verslavingszorg. De meeste gebruikers dreigen dakloos te raken en hebben hun GHB- of basecoke (crack)-verslaving vervangen door Flakka. Diegene die al dakloos zijn zorgen voor de meeste problemen op straat. Zo steken gebruikers zichzelf soms in brand, verzinnen ze complottheorieën of springen ze van daken.
Er zijn berichten in de media, zoals bij WNL en RTL Nieuws, over Flakka-gebruikers die ontembaar agressief zijn en op straat ronddwalen als zombies. Volgens Alex van Dongen, preventiemedewerker bij Novadic-Kentron, een Brabantse instelling voor verslavingszorg, klopt deze stereotypering niet altijd. „De politie rukt meestal alleen uit voor uit de hand gelopen Flakka-incidenten, terwijl de meeste gebruikers verstopt in huis aan het roken zijn”, zegt Van Dongen.
Van Dongen kent ruim veertig Flakka-gebruikers en probeert ze in de zorg te krijgen. De verslaafden worden pas opgenomen als ze uit kunnen stromen naar veilige huisvesting. Vaak is dat niet het geval. Zo heeft Van Dongen geregeld dat de man in het Leger des Heils huis in een 24-uurs voorziening voor verslaafden kan wonen die door middel van de Wet Langdurige Zorg wordt vergoed. Vanuit zijn nieuwe woonomgeving zoekt hij hulp om af te kicken. Ook heeft Van Dongen regelmatig contact met de andere gebruikers.
Het hoofd van de 38-jarige Arco ruikt naar chloor. Hij voelt zich vreselijk en heeft zo snel mogelijk GHB nodig. Bij een bushalte in Breda staat hij ongeduldig op zijn dealer te wachten. Eenmaal thuis neemt hij een slok GHB en grijpt direct naar een pijpje met Flakka. Op tafel ligt een ijzeren ketting. „Daar doe ik mijn pijpje aan vast en om mijn nek”, zegt Arco. „Zo kan mijn pijpje niet kapot als ik out ga van de GHB.”
Sinds zijn 17de is hij verslaafd aan GHB en sinds vorig jaar september ook aan Flakka. Daardoor is hij twintig kilo afgevallen. Door overmatig Flakka-gebruik is het mogelijk om in een psychose te belanden en een gevaar te vormen. Ook is er soms sprake van het excited delirium syndrome. De gebruiker wordt door Flakka extreem agressief en lijkt buitengewoon sterk. Ook is de persoon ongevoelig voor pijn en wordt degene niet moe.
Een paar maanden geleden werd Arco bijna „vermoord” door een „gebruikersvriend” die door Flakka in een psychose is geraakt. „Hij gooide een steen door mijn ruit en stormde mijn huis binnen met een hamer.” Op dat moment lag Arco te slapen en werd hij op het nippertje gered door een vriend die in de woonkamer lag. „Die gast dacht dat ik 10 miljoen euro van zijn familie had gestolen.” Hij neemt weer een hijs van zijn pijpje. „Lekker hoor, smaakt naar anijs ofzo.”
Arco gaat binnenkort bij Novadic-Kentron in behandeling. Daarna wil hij graag ergens anders wonen, maar een woningruil is niet mogelijk. „Want anders staan er bij de nieuwe bewoner ineens tientallen Flakka-gebruikers voor de deur”, zegt Van Dongen. Terug naar zijn huis kan ervoor zorgen dat Arco weer terugvalt in zijn verslaving.
„We moeten zo nog wel even bijnemen”, zegt Kim (42) tegen haar vriend (38) en wijst naar een potje met GHB. Ze verblijft in de woning van Snelis in Breda. Ze zijn beiden verslaafd aan GHB en gebruiken „af en toe” Flakka.
„Je liep laatst op je blote voeten en zonder shirt op straat”, zegt Kim. Haar vriend lacht, hij kan het zich niet herinneren.
Kim: „Je zat ook aan je sokken te knijpen, omdat je dacht dat er iets in zat.”
Haar vriend had vorige week in één nacht vijf gram Flakka gerookt, in combinatie met GHB. Na het ronddwalen op straat kreeg hij een astma-aanval door Flakka. „Ik belde toen 112”, zegt Kim. „En daarna ook voor mezelf.” Dat was niet de eerste keer dat haar vriend in een psychose is beland door Flakka. Een paar maanden geleden had hij een week lang constant Flakka gebruikt. „Je liep toen met een golfstok achter me aan”, zegt Kim.
Haar vriend kan zich nog steeds niets herinneren. „Je gooide toen ook met een slagersmes langs mijn benen.” Volgens Kim dacht hij dat iemand anders in haar lichaam was getreden. „Ik had gewoon de week van me leven”, zegt hij.
Als haar vriend Flakka verslaafd raakt, kan het voor Kim gevaarlijk worden om bij hem te blijven. Ze is dakloos en wacht al twee jaar om in een afkick-kliniek opgenomen te worden, om vervolgens uit te stromen naar stabiele huisvesting. Ze is vaker opgenomen, maar viel elke keer weer terug in haar verslaving mede door haar omgeving. Veel van haar vrienden zijn verslaafd aan Flakka. Ook haar ex-vriend, de vader van haar kinderen, heeft in een coma gelegen door Flakka. Nu loopt Kim ook het risico om verslaafd te raken aan de drug.
Volgens Van Dongen bestaat de kans dat het Flakka probleem groter wordt, omdat er te weinig woonvoorzieningen zijn voor verslaafden. „Hierdoor belanden ze op straat en zorgen ze vervolgens voor overlast.” Hij vindt dat Housing First, een organisatie die daklozen aan een huis helpt, ook niet voor iedereen de juiste oplossing is. „De organisatie merkt dat veel Flakka-gebruikers onhandelbaar zijn.”
Flakka (ook wel alfa) is vanaf 2016 voornamelijk verspreid in de regio Zeeland-West-Brabant. De precieze reden waarom het deze regio’s betreft is niet duidelijk. Vermoed wordt dat het komt doordat in die regio’s al gemiddeld meer (hard)drugs wordt gebruikt dan in de rest van het land en Flakka daar goedkoper is.
De werkzame stof alfa-PVP staat sinds 2017 op Lijst I van de Opiumwet. Het is strafbaar om deze drugs te produceren, verhandelen of bezitten. Maar er waren in de tussentijd nieuwe legale varianten van Flakka op de markt verschenen, zoals Flakka met de werkzame stof alfa PiHP. Afgelopen maand is de Opiumwet in Nederland aangepast en is de legale variant van flakka verboden.
Begin dit jaar heeft de Tweede Kamer gestemd voor een wijziging van de Opiumwet, waardoor hele stofgroepen die voor designerdrugs gebruikt worden in één klap worden verboden. Dit moet ervoor zorgen dat de beschikbaarheid van ‘nieuwe psychoactieve stoffen’ of NPS, zoals designerdrugs als Flakka, beperkt wordt.
De drugs worden veelal gemaakt in India of China en naar Nederland geëxporteerd. Flakka is makkelijk verkrijgbaar, via drugs-websites of de smartshop. De drug heeft een kristalvorm en kan gesnoven, gespoten of gerookt worden. Eén gram kost zo’n 20 euro en de gemiddelde gebruiker is rond de 35 jaar.
In Nederland is er nog weinig onderzoek gedaan naar Flakka, omdat er weinig bekend is over de drug. Het valt wel op dat gebruikers snel en veel afvallen, long- en andere orgaanproblemen krijgen, een overwerkt hart hebben en psychische stoornissen krijgen.
Source: NRC