Opnieuw een dag met aanstormend noodweer. Uitdijende bloemkoolwolken naderen Den Haag, de autoradio waarschuwt voor code geel als in Nieuwspoort, gevestigd in de Tweede Kamer, een verkiezingsdebat begint over water. Belangrijk onderwerp voor een land aan zee dat nauwelijks meer is dan wat ruimte tussen rivieren, waar droogte en overstroming dreigen en het buitenwater de slechtste kwaliteit heeft van Europa.
Toch lijkt er in dit zaaltje weinig aan de hand. Was het over migratie gegaan, dan hadden de winnende politieke partijen vast hun kanonnen afgevaardigd. Maar die waren te druk, zeggen hun plaatsvervangers, van wie de meeste zo laag op de lijst staan dat een plek in het Europees Parlement bij voorbaat onhaalbaar lijkt. Grote winnaar PVV neemt niet eens de moeite iemand af te vaardigen en geeft er uiteraard geen reden voor, maar laat in een televisiespotje wel mooie plaatjes zien van een met water dooraderd land: ‘Het is van óns, en zal van ons blijven.’
Over de auteur
Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Nederland heeft zich met de eeuwen van het water afgekeerd. De mare dat geen land beter is in watermanagement klinkt als een doffe echo door de ruimte. Een van de verkiezingskandidaten zegt dat de Maas in Spanje ontspringt, maar dat is minder onheilspellend dan de uitlating namens de VVD dat het land z’n industrie niet moet ‘wegpesten’ vanwege de vervuiling. Of dan de BBB die een ontluikende discussie over watervervuiling door de landbouw handig bezweert door te beginnen over medicijnresten. ‘Die zijn veel erger dan gewasbeschermingsmiddelen en dat moet je met de ziekenhuizen zien te regelen’.
In de Jelsumervaart, een water ten noorden van Leeuwarden, zit zoveel troep dat de dijkgraaf geschrokken oproept het nergens voor te gebruiken – dat de militaire vliegbasis vlakbij de dader is, wordt liefst niet hardop uitgesproken. Vis uit de Westerschelde is ziekmakend; dat werd jarenlang toegedekt door politici omwille van de boeren en de industrie. Smeerpijpen lozen om dezelfde reden nog steeds op de Waddenzee.
En namens de BBB zegt Henk Hazenoot, nummer 9 op de lijst en lid van een waterschap: ‘De waterkwaliteit is niet zo slecht als wordt voorgesteld’ en dat komt, net als bij stikstof (‘zonder CO2 kunnen we niet leven hè’) door de rekenmethodes.
En namens de VVD zegt Jeanette Baljeu, nummer 3 op de lijst en gedeputeerde in de Chemours-provincie: ‘We hebben echt de pfas-lozingen al verminderd.’
En namens de NSC zegt Wil Steijling, nummer 15 op de lijst, als het gaat over de wens van een ‘blue deal’ voor Europa: ‘We zijn niet echt voor belastingverzwarende maatregelen, want we hebben in Nederland meer dan genoeg op ons bord.’
Ze woonde lang in Italië, en vertelt over de krankzinnige droogte daar, die boeren dwingt te stoppen. Maar Hazenoot heeft namens BBB geen zin in Europese samenwerking. ‘Eerst maar eens goed kijken hoe we het met de buurlandjes doen, wij hebben niets met Spanje te maken.’ De VVD: ‘Zomaar zeggen dat we een waterfonds oprichten, gaat wat te ver.’
Niet de ontkenning van de problemen is onheilspellend, of het afschuiven ervan (Hazenoot: ‘Die vervuiling komt vooral uit Duitsland’), maar de tamheid van het debat. ‘Vrijheid en veiligheid zijn de belangrijkste onderwerpen nu’, zegt Baljeu, en daarvoor is een sterke industrie nodig die niet zomaar kan overschakelen op een tijdperk zonder giflozingen.
En wat ‘waterweerbaarheid’ betreft, is Nederland uiteraard de allerbeste van de wereld, dus over nog meer ruimte geven aan de rivieren gaat het liever niet. Kijk maar in het verkiezingsprogramma van de PVV: ‘We laten ons niet langer bang maken.’
Opgelost.
Water is een belangrijk onderwerp, zegt Hazenoot na afloop, maar ‘er worden al veel stappen genomen die nooit in de pers komen’. En zolang er geen gebrek aan water is, zul je de burger er niet over horen.
Als het debat ten einde is, heeft het noodweer ook Den Haag bereikt. De snelweg naar huis is op de lage delen gevaarlijk ondergelopen door de aanhoudende stortbuien maar niemand houdt in, iedereen blijft stuurs 130 rijden. Behalve de wagen die zich slippend in de vangrail heeft geboord en nu met een opengereten voorkant achterstevoren op hulp staat te wachten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant