Riejanne Markus is Nederlands kampioen tijdrijden, werd tweede in de Vuelta en won vorige week Veenendaal-Veenendaal. Haar ambitie: deelnemen aan de olympische tijdrit.
Riejanne Markus wijkt komende woensdag niet van haar telefoon en haar wereld zal even stil komen te staan als dit op het scherm verschijnt: ‘Loes Gunnewijk belt.’
Markus is wielrenner en Nederlands kampioen tijdrijden en Gunnewijk is de bondscoach die wikt en beschikt over de deelname van vier vrouwen aan de wegwedstrijd van de Olympische Spelen in Parijs. Twee van die vier mogen meedoen aan de olympische tijdrit en dát is de droom van de 29-jarige Markus.
‘Wat wordt de tactiek van Loes voor de wegwedstrijd?’, vraagt Markus zich af aan de keukentafel van haar huis in Amstelveen. De puzzel die de zwijgzame Gunnewijk moet leggen is ingewikkeld.
Zet ze alles op die wegwedstrijd of gelooft de bondscoach ook in een gouden medaille op de tijdrit? Dan moet ze een tijdritspecialist in de kleine wegploeg opnemen. ‘Wat voor type renster wil ze meenemen? We hebben er totaal geen inzicht in en invloed op.’
Dus zit Markus woensdag te wachten op dat telefoontje, tijdens een trainingskamp in Andorra met haar huidige ploeg Visma-Lease a Bike – volgend seizoen stapt ze naar verwachting voor drie jaar over op Lidl-Trek.
Gunnewijk belt sowieso, met goed of slecht nieuws. Of iets ertussenin: ‘Riejanne, je staat reserve.’ Dan wordt ze olympiër als een van de vier geselecteerden niet mee kan doen door ziekte, blessure of familieomstandigheden. Hoe dan ook: het zal voor de 29-jarige Markus zijn alsof haar middelbare school belt met de uitslag van haar eindexamen.
Kan de bondscoach om Markus heen? Vorige week vrijdag won ze nog op slimme wijze Veenendaal-Veenendaal, zij het dat dat niet een koers is op het hoogste niveau. Maar toch. ‘Ik was de sterkste renster aan de start’, stelt Markus, ‘iedereen wist: we moeten haar niet solo laten vertrekken.’
Dat gebeurde toch. Vlak voor de top van het laatste klimmetje van de dag, toen het peloton in de stromende regen even uitrustte – ‘zo van: ah yes, we hebben het gehaald’ – ging Markus ervandoor. ‘Dat had ik van tevoren zo bedacht. Kwestie van ervaring: een zwaar moment kiezen. Want hoe zwaarder de koers, hoe beter voor mij.’
Over de auteur
Robert Giebels is sportverslaggever van de Volkskrant en schrijft over wielrennen en Formule 1.
Winnen als een ruim honderd vrouwen sterk peloton dat probeert te voorkomen, moet de in Veenendaal aanwezige bondscoach Gunnewijk toch gunstig stemmen? ‘Ik kreeg wel een bericht van haar om me te feliciteren.’
Markus kon er niet uit opmaken of haar zege de kans op selectie had beïnvloed. ‘De wedstrijden die dat bepalen, de WorldTour-koersen, zijn al geweest. Naar ‘Veenendaal’ wordt niet gekeken, denk ik.’
Dat hoeft ook niet, want Markus zette een stevig uitroepteken achter haar sollicitatie door deze maand tweede te worden in de Vuelta España Femenina, een achtdaagse rittenkoers van het hoogste niveau die Demi Vollering won.
Voor de laatste etappe, die eindigde met een zware klim, stond Markus derde in het algemeen klassement. Maar door in een strak tempo met tegenwind naar boven te kachelen, passeerde ze de Italiaanse kampioen Elisa Longo Borghini en kwam ze als tweede naast Vollering op het podium.
Niet dat Markus tijdens die inspanning ook maar een moment dacht aan het imponeren van welke bondscoach dan ook. ‘Daar heb je dan geen energie voor, letterlijk. Na acht dagen koersen is je energieniveau gewoon heel laag. Dan kun je je gedachten niet laten afdwalen van de koers. Gedachten kosten ook energie.’
Markus is geen veelwinnaar – Veenendaal-Veenendaal was haar tiende overwinning in tien profjaren. ‘Heel typerend voor mij is dat ik nooit echt een hele grote stap heb gezet in één keer in één jaar, maar dat ik elk jaar wel kleine stapjes ben blijven zetten. Ik ben geen laatbloeier, wel een langzame bloeier.’
Tot twee jaar geleden, vertelt Markus, fietste ze in dienst van anderen, vooral Marianne Vos, nu voor het achtste jaar haar ploeggenoot. ‘Als je bij zo’n grote legende in de ploeg zit, heb je al snel een dienende rol.’
Dat heeft na- en voordelen. Het wegcijferen voor de beste renster aller tijden had als gevolg dat Markus niet onmiddellijk besefte dat ze zelf ook goed kon worden. ‘Was ik daar eerder in gaan geloven, dan had mijn ontwikkeling ook eerder kunnen beginnen.’
Anderzijds won Markus dankzij Vos wel haar eerste koers, de Omloop van Borsele in 2017. ‘Ik was weg met alleen een Sloveense renster, maar Marianne zat in het peloton daarachter.’ Vos zou de wedstrijd zeker winnen als het op een massasprint aankwam, dus deed Markus vooraan niets. ‘De Sloveense heeft alles op kop gereden, maar het peloton achterhaalde ons niet. We kwamen met z’n tweeën aan en ik won, Marianne werd derde.’
Pas twee jaar geleden, vertelt Markus, werd in de Tour de France Femmes het zaadje geplant dat ze misschien meer kon dan zich opofferen voor anderen. Dat ze als kopvrouw in etappekoersen voor het klassement kon gaan.
Zes dagen had ze in de eerste editie van die grote ronde voor Vos gereden. Met succes, want de nu 37-jarige renster met 253 zeges achter haar naam, won in Frankrijk in 2022 twee etappes en de groene puntentrui.
‘De laatste twee dagen zei de coach: ‘We krijgen nu alleen nog maar bergen, probeer maar eens aan te haken.’ Dat ging zo goed dat ik dacht: misschien kan ik dit wel veel beter dan dat ik zelf denk dat ik dit kan.’
Een maand eerder was Markus nationaal kampioen op de weg geworden, een jaar later was ze Neerlands beste in de tijdrit. ‘Tijdrijden vind ik het leukst om te doen. Daar ligt mijn passie en mijn kwaliteit, zeker op het olympisch parcours. Daar werd ik meteen enthousiast van.’
Markus verkende die route al in november vorig jaar met bondscoach Gunnewijk, al zegt dit volgens haar niets over haar kans op olympische selectie. ‘Nee joh, we waren daar met zes meiden.’
Onder wie Ellen van Dijk, drievoudig wereldkampioen tijdrijden. Van Dijk kreeg een zoon, was even weg, maar kwam zodanig sterk terug dat Gunnewijk haar niet makkelijk kan negeren als Nederland succes wil behalen in de tijdrit.
‘Ellen heeft laten zien dat ze echt kampioenschappen kan winnen, ik nog niet. Ik groei naar dat niveau toe. Wereldkampioen tijdrijden is mijn grote droom. Of Loes één van ons twee of allebei mee gaat nemen hangt af van de rol die ze voor ons ziet in de wegwedstrijd: ondersteunend of aanvallend.’
Om de beste renster van de wereld, Demi Vollering, kan de bondscoach ook bijna niet heen voor olympisch succes in de wegwedstrijd. Plan B is de opgeleefde Vos – ‘het wegparcours is haar het meest op het lijf geschreven’ – en plan C topsprinter Lorena Wiebes als een middelgrote tot grote groep op de finish afstormt.
Kiest de bondscoach voor Vollering, Vos, Wiebes en Van Dijk, dan zal ook Vollering de tijdrit rijden zaterdag 27 juli, ruim een week voor de wegwedstrijd. In dat scenario is Markus in het beste geval eerste reserve. ‘Nou, die kans zou ik zeker met twee handen aangrijpen. Want dan is er altijd een mogelijkheid.’
Ze ziet voor zichzelf een duidelijke rol in de olympische wegwedstrijd: ‘Koerskapitein.’ Markus is dan in de koers het verlengstuk van de bondscoach, controleert en zet de lijnen uit. ‘De afgelopen Europese- en wereldkampioenschappen was ik altijd de koerskapitein. Het was aan mij om iedereen aan te sturen en de beslissingen te nemen.’
Het kernwoord hierbij is ‘oortjes’. In landenwedstrijden, zoals ook de olympisch wegkoers, fietsen de deelnemers zonder een radiootje in hun oor met daarop een ploegleider die het totaaloverzicht heeft en vertelt wat iedereen moet doen. Die rol valt toe aan de wegkapitein.
Dat dit zodanig fout kan gaan dat Nederland naast een gouden medaille grijpt, bleek bij de Olympische Spelen in Tokio in 2021. De vier Nederlandse vrouwen vormden de sterkste ploeg, maar wisten niet dat ruim een minuut voor hen de Oostenrijkse Anna Kiesenhofer al olympisch kampioen was geworden. Pijnlijk genoeg kwam Annemiek van Vleuten juichend over de finish.
Dat de wegkapitein zelf de wedstrijd wint, is niet de bedoeling: Markus zal zich volledig opofferen voor de anderen, zoals ze dat het grootste deel van haar carrière heeft gedaan.
Wat helpt is dat de wegwedstrijd ná ‘haar’ tijdrit is; ze hoeft niet op reserve te rijden. Bovendien: ‘Ik ben ook heel goed met de kopvrouwen die er zijn.’ Ze denkt dan vooral aan Vollering en Vos. ‘Van sommige rensters weet je dat ze zich minder hard dan ik zullen opofferen als dat nodig is.’
Kortom: Markus heeft Gunnewijk een heel pakket te bieden. Ze probeert maar niet te veel aan het gepuzzel van de bondscoach te denken. ‘Ze zeggen dat op de Spelen kómen lastiger is dan de Spelen zelf. Het makkelijkste voor mij is om ervan uit te gaan dat ik het niet ga halen. Dan is de teleurstelling niet te groot.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant