In Maastricht zijn drie studenten al zeven dagen in hongerstaking om het universiteitsbestuur te dwingen alle banden met Israël te verbreken. Hongerstaker Alex verloor al 6 kilo aan gewicht. ‘We zagen geen andere oplossing.’
‘Ik ga door totdat de Universiteit Maastricht alle banden met Israël heeft verbroken, of totdat mijn gezondheid het niet langer toelaat’, zegt de 22-jarige Duits-Joodse hongerstaker Alex. Hij studeert psychologie en zit deze woensdag met een kleurig keppeltje op het hoofd voor het universiteitsgebouw van de faculteit der cultuur- en maatschappijwetenschappen (Fasos).
Alex is de zevende dag van zijn hongerstaking ingegaan, samen met een Nederlandse student en een Duits-Joodse studente die eveneens een keppeltje draagt. Drie andere hongerstakers zijn in de loop van afgelopen week afgehaakt, om medische en andere redenen, maar hij wil voorlopig volhouden.
‘Een hongerstaking is een extreem middel. Maar al onze andere pogingen om het universiteitsbestuur tot actie te manen, bleken vruchteloos’, zegt de jonge student. ‘Ze lijken onverschillig te staan tegenover de genocide in Gaza. We zagen geen andere oplossing.’
De drie hongerstakers zitten op stoelen voor het faculteitsgebouw in hartje Maastricht, niet ver van het Vrijhof, terwijl tientallen andere actievoerders om hen heen voortdurend leuzen scanderen voor een vrij Palestina en tegen het geweld in Gaza. De zichtbaar verzwakte jongeren zijn de blikvangers onder de actievoerende studenten, die sinds vorige week maandag een tentenkamp hebben opgezet in de tuin van de faculteit.
Tevreden zijn ze nog niet. Sterker nog: vandaag besluiten ze tot hardere actie en bezetten ze het faculteitsgebouw. ‘We laten onze studenten niet verhongeren en we laten onze universiteit niet zelfgenoegzaam blijven in deze genocide’, zeggen ze in een verklaring. Vanaf het balkon van het Fasos-gebouw hangen spandoeken.
De hongerstakers prevelen de protestleuzen zachtjes mee. ‘Ik voel me zwak en moe, en ben soms duizelig’, zegt de Nederlandse student die zijn gezicht met een zwarte sjaal heeft bedekt. Hij drinkt alleen water met elektrolyten en orale rehydratiezouten. ‘Het is een wanhopige vorm van protest, maar het moet’, zegt hij. ‘We willen met de hongerstaking extra druk zetten op het bestuur. Wij stoppen wanneer zij hun connectie met Israël stopzetten.’
Het Maastrichtse universiteitsbestuur belooft later deze week met een verklaring te komen, maar dat duurt de actievoerders veel te lang. Bij de inval van Rusland in Oekraïne duurde het elf dagen tot de universiteit alle banden met Russische instellingen verbrak, claimt de Nederlandse hongerstaker. In het geval van Israël duurt het al zeven maanden.
Vorige week presenteerde het college al wel ‘een denkrichting’. Daarin wordt gesteld dat ‘in beginsel nooit wordt getornd aan de samenwerking en uitwisseling van kennis tussen individuele wetenschappers van de Universiteit Maastricht en hun internationale collega’s’. Wel wil het bestuur toetsen of die internationale partners ‘op enigerlei wijze mogelijk een rol spelen of bijdrage leveren aan schendingen van fundamentele normen van internationaal recht’.
De demonstrerende studenten in Maastricht spreken van ‘vertragingstactieken’. Ook actievoerders in andere universiteitssteden hekelen de onderzoekscommissies die veel universiteiten hebben ingesteld om onderzoek te doen naar de banden met instellingen in Israël. Ze hebben verharding van de acties aangekondigd en eisen ‘een onmiddellijke boycot’ van Israëlische instituten die volgens hen medeplichtig zijn aan genocide, etnische zuivering en apartheid.
‘Onze banden met Israël en medeplichtige Israëlische instituten staan Israël niet alleen toe om ongestraft zijn gang te gaan, maar legitimeren ook de acties van het land’, aldus een algemene verklaring van de samenwerkende actiegroepen. ‘Het stelt ze in staat zich te blijven profileren als een liberale en democratische staat.’
De bezetting van het faculteitsgebouw leidt woensdag in Maastricht in ieder geval tot een bemiddelingsgesprek tussen de actievoerders en het universiteitsbestuur. Zeven actievoerders, onder wie twee hongerstakers, worden rond het middaguur ontvangen in de Minderbroedersberg, een voormalig klooster van de franciscanen en tegenwoordig het hoofdgebouw van de universiteit en zetel van het college van bestuur. Bestuursvoorzitter Rianne Letschert komt de voordeur van het monumentale pand persoonlijk opendoen. ‘Wel gezichtsbedekking afdoen’, gebaart ze naar de actievoerders. De pers mag niet naar binnen.
Letschert heeft bij de studentenacties in de Limburgse hoofdstad vooral ingezet op ‘de-escalatie’. Ze ging op de eerste dag al in gesprek met de actievoerders. Ze stond ook toe dat ze in tentjes konden blijven slapen op het universiteitsterrein, op voorwaarde dat ze geen geweld gebruiken of vernielingen aanrichten. Geen Amsterdamse toestanden, luidde het adagium in Maastricht. Het onderwijs op de Fasos mocht geen hinder ondervinden van de acties.
Maar door de bezetting van de faculteit zijn alle onderwijs- en onderzoeksactiviteiten woensdag afgelast. Tijdens het bemiddelingsgesprek hamert Letschert in ieder geval op de noodzaak om de bezetting zo snel mogelijk te beëindigen.
René Gabriëls, docent filosofie aan de Fasos, komt woensdag een kijkje nemen bij de acties. Hij sympathiseert met de actievoerders en heeft afgelopen week zelfs een gastles gegeven in het tentenkamp, met als actueel thema: is gebruik van geweld legitiem of niet? Hij keurt geweld en vernielingen, zoals in Amsterdam gebeurde, af. Maar vindt ook dat er ruimte moet zijn voor ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’ ofwel het bewust overtreden van de wet om een politiek doel te bereiken.
Gabriëls is blij dat studenten ‘strijden voor hun idealen, want dat voedt de hoop op een betere wereld’. Volgens hem heeft de Universiteit Maastricht niet eens zoveel banden met Israël. ‘Maar ik vind wel dat die banden in ieder geval moeten worden bevroren’, aldus Gabriëls.
Hongerstaker Alex verloor in zeven dagen 6 kilo aan gewicht, vertelt hij voor de poort van het faculteitsgebouw. ‘Ik voel me niet goed, heb honger, ben shaky en heb het erg koud’, aldus de jonge Duitse student, die als enige hongerstaker geen gezichtsbedekking draagt. ‘Maar onze gezondheid lijkt het bestuur geen barst uit te maken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant