Klaus Schwab gaf 54 jaar leiding aan de meest exclusieve rotary in de wereld: het World Economic Forum in Davos. Nu maakt hij plaats voor de Noor Børge Brende.
In de aanloop van Provinciale Statenverkiezingen van vorig jaar hingen er tussen de verkiezingsposters van de politieke partijen ook pamfletten waarop ene Klaus Schwab, als leider van de mondiale elite, op de burger neerkeek. Achter hem stonden onder anderen Mark Rutte en Bill Gates. ‘The Great Reset’, luidde de slogan, met daaronder: ‘You will own nothing and be happy’.
De 86-jarige Duitser zou volgens een complottheorie de leider zijn van een mondiale elite, die burgers monddood wil maken en bezig is een ultralinkse controlestaat te creëren. Rechts-radicale politici riepen dat de ‘Schwabians’ de huidige democratie willen vervangen door een bestuur van technocraten.
Peter de Waard is journalist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Schwab is al 53 jaar voorzitter van het door hem zelf opgerichte World Economic Forum (WEF). Dat houdt elk jaar een netwerkbijeenkomst met de groten der aarde in het mondaine skioord Davos. Het doel is het creëren van een betere wereld. Elke bijeenkomst kent een thema van Bijbelse proporties, zoals ‘Verbetering van de toestand in de wereld’ in 2010, de Great Transformation (Grote Verandering) in 2012, de Vierde Industriële Revolutie in 2016, Globalisation 4.0 in 2019 en de Great Reset (Grote Herstart) in 2020.
Hoewel de gesprekken vrijblijvend zijn, heeft Davos wel historische plaatjes opgeleverd. Zoals van de ontmoeting tussen de toenmalige Zuid-Afrikaanse staatspresident Frederik Willem de Klerk en Nelson Mandela in 1992, of van oud-premier van Israël Shimon Peres en toenmalig president van de Palestijnse Autoriteit Yasser Arafat in 2001. Of in 2009, toen de Turkse premier Recep Erdogan boos wegliep na opmerkingen van diezelfde Peres.
Een van de vaste gasten in Davos is Mark Rutte. Niet om over de wereld te regeren maar om, zoals hij het zelf zei, te netwerken. Hij maakte zelfs sluikreclame voor Schwab door apetrots met zijn WEF-tas over het Binnenhof te wandelen. En mogelijk heeft hem dat geholpen met zijn kandidatuur voor zijn positie bij de Navo.
Schwab maakte dinsdag bekend een stap terug te doen. Hij legt zijn functie neer als voorzitter van de Rotary van politieke kopstukken, ceo’s van multinationals, intellectuelen, wetenschappers en ook sport- en filmsterren. Wel blijft hij toezichthouder. Van ceo wordt hij president-commissaris.
Het werk is niet af. Een vredige, weerbare, inclusieve en duurzame wereld lijkt verder weg dan ooit, mede als gevolg van oorlogen, handelsconflicten, en klimaatverandering. Schwab wordt wel gezien als de ultieme globalist: als bedrijven, overheden en wetenschappers in dialoog zijn en samen overeenkomsten zien, zouden gezamenlijke beslissingen meer legitimiteit krijgen.
De Duitser geldt als een superintellectueel die als econoom cum laude afstudeerde aan de Universiteit van Fribourg, een doctoraal engineering haalde aan de Swiss Federal School of Technology en een mastertitel public administration aan Harvard. Van 1972 tot 2002 was hij hoogleraar politieke economie aan de Universiteit van Genève.
Schwab begon in 1971 als idealist met het World Economic Forum, toen nog een bijeenkomst van vooral topmanagers. In de loop der jaren groeide het door uitgekiende marketing uit tot een compleet circus met een omzet van 500 miljoen euro en achthonderd werknemers. Sommigen spreken zelfs van Schwabs eigen multinational.
Niet alleen complotdenkers hebben kritiek op het evenement. Velen zien het als een vorm van geldverspilling. Er wordt veel gesproken, maar niets gedaan. Critici laken vooral de extravagantie van het evenement, waar rijken naartoe komen met privéjets en zich laven aan champagne en kaviaar.
Schwab heeft heel slim het ideale tijdstip en locatie gekozen voor de ontmoeting. Januari is een rustige maand voor veel ceo’s en politici. Daarnaast is het traditioneel een nieuwsluwe periode, zodat de thema’s veel aandacht krijgen in de media. En de locatie in Davos is gemakkelijk te af te sluiten voor massademonstraties.
De nu terugtredende leider van het WEF wordt ook gezien als een allemansvriend. Toen de toenmalige Amerikaanse president Donald Trump, toch geen echte verbinder, in januari 2020 naar Davos kwam, zette Schwab hem uitgebreid in het zonnetje: ‘Proficiat voor wat u gedaan heeft voor de economie in uw land, maar ook voor de samenleving. Uw hele politiek streeft ernaar om te zorgen voor meer inclusie van het Amerikaanse volk.’
In navolging van de statuten van het WEF heeft Schwab zelf zijn opvolger mogen aanwijzen. Hij koos voor een opvolger uit eigen gelederen. Maar in plaats van zijn vrouw of een van zijn kinderen – ook actief binnen het WEF – koos hij een lid van het huidige bestuur. Børge Brende (58), voormalig minister van Buitenlandse Zaken van Noorwegen, mag het stokje overnemen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant