Bij een vlucht tussen Londen en Singapore vielen dinsdag 53 gewonden en 1 dode door hevige turbulentie. Het ging om het eerste dodelijke slachtoffer van turbulentie sinds december 1997. "Toen ging het mis tijdens een United Airlines-vlucht van Tokio naar Honolulu", weet luchtvaartdeskundige Joris Melkert van de TU Delft.
Volgens Melkert komt het veel vaker voor dat mensen gewond raken door turbulentie. "Dat is de grootste oorzaak waardoor mensen gewond raken in een vliegtuig. Denk bijvoorbeeld aan mensen die geen gordel om hebben, zoals cabinepersoneel."
De luchtvaartdeskundige voegt toe dat de kans op incidenten groter is bij vluchten met privévliegtuigen. Die zijn kleiner dan toestellen die worden gebruikt voor commerciële vluchten. "En kleinere vliegtuigen zijn gevoeliger voor turbulentie."
Vliegtuigen zijn gebouwd om turbulentie te verdragen, óók de hevige vorm waar de Boeing van Singapore Airlines mee te maken kreeg. "De turbulentie die tegenwoordig gemeten wordt, kunnen vliegtuigen prima aan. Dat zag je dinsdag ook. Het vliegtuig is keurig geland en er was verder niets aan de hand", knikt Melkert.
Maar de kans op hevigere turbulentie neemt toe door het veranderende klimaat. Dat komt doordat zowel de zichtbare als onzichtbare turbulentie toeneemt.
'Normale' gebieden met turbulentie zijn vaak waarneembaar door wolken en vocht. Denk bijvoorbeeld aan een onweersbui. Die is duidelijk zichtbaar op de weerradar en daarom proberen piloten dit soort gebieden vaak te vermijden.
"Het gebied waar de Boeing doorheen vloog, staat bekend als een gebied waar zware onweersbuien voorkomen", zegt Marsel Blok van Weerplaza. "Piloten proberen om deze gebieden heen te vliegen, maar er gebeurt om zo'n bui heen ook heel veel als het gaat om luchtverplaatsing. Dat kan tot enkele kilometers van een bui af gebeuren en dat is niet zichtbaar op radars."
'Heldereluchtturbulentie' is een vorm van turbulentie die bijna niet waar te nemen is. Het is niet met het blote oog te zien, maar ook niet op een radar. Deze vorm van turbulentie treedt op bij rustige en heldere weersomstandigheden en wordt meestal veroorzaakt door windschering.
Windschering is een plotselinge verandering in de windrichting, -snelheid of allebei. Daarbij beweegt afgekoelde lucht omlaag omdat het zwaarder wordt. Het gebied waarin dit gebeurt heet een luchtzak. Een vliegtuig dat in een luchtzak terechtkomt, valt vaak een stuk omlaag. Dit is een vorm van turbulentie.
De afgelopen veertig jaar is heldereluchtturbulentie - die niet waar te nemen is - in de lucht met 50 procent toegenomen. Dat blijkt uit onderzoek van de vakgroep meteorologie aan de University of Reading. De toename komt volgens de onderzoekers hoofdzakelijk door klimaatverandering.
"Door klimaatverandering worden onweersbuien op zowel lokale als globale schaal heviger", weet meteoroloog Marsel Blok van Weerplaza. "En als gevolg daarvan worden ook omliggende luchtbewegingen sterker. Dat heeft effect op turbulentie." Blok benadrukt dat het precieze effect van klimaatverandering op turbulentie moeilijk vast te stellen is. "Maar het valt wel op dat de lucht turbulenter wordt."
Sinds 1979 is hevige turbulentie met 55 procent toegenomen. Gemiddelde turbulentie steeg met 37 procent en lichte turbulentie met 17 procent. De Engelse onderzoekers verwachten dat zowel de heldereluchtturbulentie als waarneembare turbulentie de aankomende jaren toeneemt door klimaatverandering. Melkert: "Ook gaan we meer vliegen en dan heb je dus ook vaker te maken met turbulentie."
Toch hoeven vakantiegangers zich volgens Blok niet direct zorgen te maken. "Klimaatverandering is iets dat heel erg langzaam gaat. Je ziet wel dat de turbulentie toeneemt. Maar het incident van dinsdag blijft uitzonderlijk. We hoeven niet bang te zijn dat zulke hevige turbulentie normaal wordt."
Ook Melkert bevestigt dit. "Het is maar de vraag of we de hevige turbulentie waar de vlucht tussen Singapore en Londen mee te maken had, vaker gaan zien. Maar het is niet onwaarschijnlijk." Hij adviseert reizigers om de gordel zoveel mogelijk vast te laten zitten. "In een auto zit je ook de hele rit met je gordel om."
Source: Nu.nl algemeen