Kippen zijn geweldig, vindt Kim ten Damme: ze zijn nieuwsgierig, tam, slim, leerzaam voor kinderen, leggen verse eieren. En ze scharrelen: dat betekent rondlopen, op de grond pikken naar eetbare dingetjes en dat de hele dag door. Als een kip dat kan in jouw achtertuin, ook al is-ie maar klein, dat kun je haar in theorie een goed leven bieden.
Ten Damme, oprichter van kennisplatform De Kippenclub, richtte zich tijdens haar studie Dierverzorging volledig op hobbykippen. "Bij één op de drie mensen die beginnen met het houden van kippen gaat er het eerste half jaar een kip dood. Dat was de uitslag van een enquête onder 10.000 kippenbaasjes."
Ze bezwijken aan ziektes of worden gegrepen door roofdieren. Ook worden ze dik en ziek doordat ze als vuilnisbak worden ingezet en zich tegoed doen aan onze kliekjes.
Nederland telt naar schatting 1 tot 1,5 miljoen dieren die tot hobbypluimvee kunnen worden gerekend. Dat schat de Levende Have, een netwerk van boerderijdierhouders. Deze dieren zijn ondergebracht bij zo'n 100.000 houders.
Mensen die een kip nemen missen vaak kennis over wat een kip nodig heeft, zegt Ten Damme, die zelf - vroeger - ook kippen verloor door onkunde. "Het is veelzeggend dat er in heel Nederland maar tien vogelartsen zijn."
Kippen leggen niet alleen vaak het loodje door ziekte en onwetendheid van de kippenbaas, ze worden ook vaak gedumpt. Dierenambulance Utrecht spreekt over een structureel probleem. Je kunt voor vijf tientjes een broedmachine op AliExpress kopen, zegt Ten Damme, en daarmee kan iedereen zonder enige controle eieren uitbroeden.
De hobbykip heeft een beter leven dan een collega-kip in de pluimveeindustrie, maar ook deze kip heeft z'n eigen problemen. Zo werd er pfas gevonden in de eieren van hobbykippen en moeten deze dieren bij een dreiging van de vogelgriep worden afgeschermd of opgehokt. Sinds 24 april 2024 geldt er geen afscherm- en ophokplicht meer in Nederland. Eieren van je hobbykippen kun je eten - we weten niet welke eieren veel pfas bevatten en welke niet - maar wissel ze af met supermarkteieren. Dat adviseert de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, de NVWA.
"Mensen realiseren zich vaak niet dat de helft van al die kuikentjes een haan wordt. Die willen ze niet. Het mag in veel gemeenten niet omdat het gekraai overlast geeft, maar je kunt ook geen vijf hanen bij twee hennen zetten. Een haan leeft alleen met zijn hennen, minstens zes."
Het hanenoverschot is enorm, zegt de Dierenbescherming. "We treffen ze zwervend in het bos aan, ze worden in dozen achtergelaten bij containers of over het hek van het dierenasiel of kinderboerderij gezet. Niet oké, want ze hebben geen overlevingskansen in de natuur."
Een kip kost bijna niks, zegt Ten Damme, maar dat betekent niet dat een kippenleven weinig waard is. "Een kip kost een tientje, een broedei een euro. Natuurlijk is het leuk om eitjes te zien uitkomen, maar je weet niet wat eruitkomt." Een haan dus, of kuikens met afwijkingen omdat je Marktplaats-broedei is bevrucht door de broer, vader of neef van de hen.
Ten Damme: "Kies het ras dat bij jouw omstandigheden past. Heb je een klein stadstuintje, dan is het leuk om drie - niet meer en ook niet minder - zijdehoenkrielkipjes te laten rondscharrelen. Ze hebben zachte pootjes, zijn iets groter dan een duif en leggen eieren."
Geen fanatieke leghennen en geen luidruchtig ras dus. En niet steeds meer willen, zegt de kippenexpert. "Geef ze niet ook nog een nestje kuikens of een leuke haan erbij. "
Vijf vierkante meter per kip, zegt Ten Damme, dan kunnen ze scharrelen en zich verschuilen in het nachthok. Hou je ze in een te klein hok, dan zijn ze vatbaarder voor ziektes en gaan ze onnatuurlijk gedrag vertonen zoals andere kippen pesten of hun eieren kapotpikken.
Een kip poept elk uur. Je kunt ze niet zindelijk maken. Omdat er zo vaak wordt gepoept en de dieren vaak dicht op elkaar zitten, kunnen ziektes makkelijk via de mest worden verspreid. Haal de poep dus weg. Zand als bodembedekker in je hok is dan handig, dan kun je net als in een kattenbak de poep wegharken. Dat moet elke dag.
Een kip kan wel tien jaar worden, maar leeft in onze achtertuinen zo'n vier jaar. Hun soortgenoten in de pluimveeindustrie nog veel korter. Ziektes zoals bloedluis, coccidiose, wormen, bacteriële infecties kunnen een kip snel fataal worden - in de vleesindustrie houden ze daarom rekening met een uitval van maar liefst 20 procent. Bloedluis is de meest voorkomende kwaal. Dat zijn parasieten die zich voeden met kippenbloed. Zorg voor een schoon hok, laat kippen scharrelen, zandbaden nemen en hun natuurlijke gedrag vertonen.
De marter zie je niet vaak in de tuin, maar ze zijn er wel. Een marter kan dramatische bloedbaden aanrichten; ze dringen het hok binnen, bijten alle koppen eraf en nemen één kip mee naar hun hol. Maak een omheining en sluit het hok 's nachts af, want ook vossen, wezels, hermelijnen, dassen kunnen je kip grijpen - al zul je die niet snel in een drukke woonwijk treffen. Een vogelverschrikker in de vorm van een havik werkt goed.
Maak binnen 1 minuut een gratis account aan en krijg toegang tot extra artikelen.
Gelieve een geldig e-mailadres in te geven.
Source: Nu.nl algemeen