De laatste verkeerstuin van Nederland in zijn soort dreigt te verdwijnen nu de gemeente Utrecht de subsidie stopzet. Eeuwig zonde, vinden de vrijwilligers. ‘Wij hebben een maatschappelijke functie.’
Een oorverdovend fluitsignaal klinkt door Park Transwijk als Jesse (net 8 jaar geworden) in Verkeerstuin Utrecht met zijn feestmuts op tegen het verkeer in een rondje fietst op de rotonde. Hoewel, tegen het verkeer in is eigenlijk overdreven: op de minirotonde is verder helemaal geen verkeer. Toch kijkt ‘agent’ Koos Moroz (79) na zijn ferme fluitsignaal streng van onder zijn politiepet naar de jarige. Die rijdt van schrik slingerend de miniberm in.
Moroz lijkt geboren voor dit werk. De fluit hangt aan een zilveren ketting om zijn linkerpols. Aan zijn interventies komt binnenkort vermoedelijk een einde. De verkeerstuin in Utrecht is de laatste in zijn soort en moet waarschijnlijk sluiten.
Het verkeerspark in Assen sloot in 2014 al zijn deuren. Ook de verkeerstuin in Drachten stopte ermee, omdat niet genoeg vrijwilligers bereid waren te helpen. Alleen de Utrechtse verkeerstuin bleef over. De gemeente Utrecht besloot echter begin dit jaar de subsidie per 1 januari 2025 stop te zetten. Als de Stichting Verkeerstuin tegen die tijd geen andere inkomstenbron heeft gevonden, sluit de tuin.
Daarmee komt een einde aan een traditie waarmee hele generaties groot werden: duizenden kinderen legden sinds 1963 fietsexamen af in de tuin. Zelfs veel kinderen die buiten Utrecht opgroeiden, haalden hier hun verkeersdiploma. Nog altijd komen per jaar zo’n vierduizend kinderen naar de tuin. Het besluit van de gemeente joeg de vrijwilligers van de Stichting Verkeerstuin dan ook in de gordijnen. Vorige week dienden ze bij de juridische afdeling van de gemeente Utrecht bezwaar in.
‘We zijn al langere tijd met de Verkeerstuin in gesprek en hebben onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor het voortzetten van financiering, eventueel gedeeltelijk. Maar haalbare mogelijkheden zijn helaas niet gevonden. Daarnaast staat het sociaal domein onder druk, er moeten lastige keuzen worden gemaakt', zegt de gemeente Utrecht in een reactie.
De verkeerstuin in Utrecht ligt tussen de wijken Kanaleneiland en Transwijk en is de enige resterende in zijn soort. Er zijn wel andere verkeerstuinen in Nederland, bijvoorbeeld in Roermond en Amersfoort, maar daar komen kinderen om te spelen. In Utrecht komen ze om te leren.
De vrijwilligers van de verkeerstuin geven daarnaast twee keer per week scootmobielles. Dat is nodig, vertelt vrijwilliger Rijk van IJzendoorn – zelf gebonden aan een scootmobiel omdat hij chronische rugpijn heeft – want de meeste gebruikers van een scootmobiel kunnen er weinig van. ‘Ze scheuren door het winkelcentrum. Ze knallen van de stoep.’ Van IJzendoorn leert ze achteruit inparkeren en slalomt met ze langs pionnen op het parcours. Dat bevat naast de rotonde echte stoplichten, slagbomen die elke paar minuten naar beneden gaan en een tankstation waar bezoekers kunnen in- en uitrijden.
In- en uitrijden moet met aandacht, vindt Astrid van Maarseveen (61). ‘Kijk over je schouder’, roept ze naar een jongetje op de fiets. De verkeerstuin is haar levenswerk. Ze legde hier ooit zelf haar fietsexamen af, net als haar dochter Mirella jaren later, en ook haar kleinzoon Mike (11) slaagde onlangs. Van Maarseveen: ‘Ik wil de mensen een stukje educatie en verkeerspreventie meegeven.’
Tijdens het 60-jarig jubileum van de verkeerstuin, in 2023, had de wijkwethouder lovende woorden gesproken over Van Maarseveen en de andere betrokken vrijwilligers. Niet veel later kreeg Van Maarseveen te horen dat de gemeente de subsidie hoe dan ook stopzet. Op 31 december trekt Van Maarseveen daarom waarschijnlijk het grote toegangshek in het slot. ‘Met opgeheven hoofd, hoor.’
‘Ik begrijp heus dat de gemeente keuzen moet maken. Maar juist de mensen uit deze buurt hebben zo veel baat bij onze tuin. De verkeerstuin heeft ook een sociale functie, moet je weten.’ Er komen in de tuin Utrechtse schoolkinderen, maar ook blinde en slechtziende kinderen, die hier voorzichtig leren hoe ze zich moeten bewegen in het verkeer. De jongeren die in Houten op het vmbo zitten, helpen ons met snoeien, maaien en schoonmaken. ‘Veel vrijwilligers in de tuin hebben psychische problemen of een afstand tot de arbeidsmarkt.’
Het subsidiebedrag dat de tuin jaarlijks van de gemeente kreeg, was 40.000 euro. Van Maarseveen wil daarom op zoek naar vierhonderd donateurs die ieder 100 euro betalen. Al is een Utrechtse mecenas die in een klap 40.000 euro wil betalen ook van harte welkom, zegt ze.
‘Veel kinderen die hier komen, kennen de verkeersregels helemaal niet’, zegt verkeersagent Moroz, terwijl hij zijn ogen op het verkeer in de tuin gericht houdt. Moroz was voor zijn pensioen actief als hoofdinspecteur bij de politie Utrecht. Inmiddels gebruikt hij zijn uniform alleen nog voor zijn vrijwilligerswerk in de verkeerstuin. Als een paar kinderen de trapautootjes proberen te laten slippen, blaast hij weer hard op zijn fluit. ‘Ik ben streng, maar anders leren ze hier niets.’
En dat is wel nodig. Want de kinderen van tegenwoordig, vindt Moroz, kunnen helemaal niet meer fietsen. ‘Ze worden door luie ouders naar school gebracht. Die hebben geen zin in gedoe en zetten de kinderen in de auto of bakfiets voor de deur van de school af. Zo leren ze natuurlijk niets.’ De verkeersborden, hoe je een kruising oversteekt – ‘Veel kinderen rotzooien maar wat aan. Wij zijn de enigen die ze dat nog kunnen bijbrengen.’
Dit doen ze niet alleen aan Nederlandse kinderen. ‘Net heb ik nog les gegeven aan twee vluchtelingen die kort in Nederland wonen’, zegt Moroz. ‘En dat allemaal voor 40.000 euro. De stad geeft miljoenen uit aan verkeerssituaties in het echte leven, zoals die vreselijke kruising hier vlakbij, die van ’t Goylaan en de Linschotensingel. Daar gaan volgens mij miljoenen naartoe. Vergeleken met die kruising is de verkeerstuin een koopje.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant