De eindexamens in het voortgezet onderwijs zijn begonnen. De Volkskrant doet de komende weken verslag. Historicus Maarten van Rossem buigt zich over het vwo-examen geschiedenis.
Maarten van Rossem is niet te spreken over het geschiedenisexamen dat zo’n 19 duizend vwo-leerlingen dinsdag hebben gemaakt. ‘In de eerste vraag moet je verschillende koningen uit de geschiedenis op chronologische volgorde zetten. Wat steek je daarmee op?’ Het examen is de historicus, op zijn zachtst gezegd, in het verkeerde keelgat geschoten. ‘Het is een idioot examen. Ze moeten stoppen met dat verwijzen naar al die zogenaamde bronnen. Die zijn een plaag voor het geschiedenisonderwijs. Na het maken van dit examen weet je niks. Je kan alleen zeggen dat je een goede puzzelaar bent.’
Deelnemers moesten aan de hand van veertien bronnen 27 vragen beantwoorden. Onderwerpen als de oudheid, de middeleeuwen en de vroegmoderne tijd kwamen terug. Ook over die keuze is de emeritus hoogleraar ‘stomverbaasd’. ‘Er zijn actuele toponderwerpen, zoals het ontstaan van de verzorgingsstaat of de Europese Unie.’
Volgens Van Rossem moet een geschiedenisexamen over één samenhangend onderwerp gaan en daar dan analytische begripsvragen over stellen. ‘Dit is gewoon een hopklots van de ganse wereldgeschiedenis. Ik ben er eigenlijk gewoon verontwaardigd over en heb diep medelijden met de docenten die dit na moeten kijken.’
Van Rossem kan niets positiefs over het examen zeggen, ‘behalve dat ik heb geleerd dat God kan gaan liggen pitten’. Van Rossem doelt daarmee op de tweede bron in het examen, waarin wordt gevraagd of God wakker kan worden om zijn volk te beschermen. ‘Bron drie gaat dan weer over hoe de Vlaamse graaf Karel de Goede wordt vermoord. Het is een willekeurige opsomming van problemen in de geschiedenis die als los zand aan elkaar hangen.’
Zelf heeft de historicus nooit een geschiedenisexamen gemaakt. ‘Ik heb in de eerste twee jaar van mijn middelbareschooltijd fantastisch les gehad over de eerste samenlevingen in Egypte en Soemerië. In het derde jaar kreeg ik verschrikkelijk les, maar door die goede docent uit jaar een en twee ben ik alsnog geschiedenis gaan studeren.’
Het examen noemt Van Rossem ‘een zwaktebod op het onderwijs’. ‘Dit is gewoon anti-reclame voor het vak geschiedenis. Ik zou als docent meteen ontslag nemen. Na het maken van dit examen weet je één ding: ik ga geen geschiedenis studeren.’
Tip: volg het nieuws
Woensdag buigen de leerlingen van het vmbo tl/gl zich over het examen maatschappijkunde. Docent Rik van der Elst geeft nog wat laatste tips. ‘Lees wat actuele nieuwsberichten en kijk of je de begrippen die je hebt geleerd over thema’s als de rechtsstaat en politiek daarop kunt toepassen. Dat is een goede check om te zien of je de kennis paraat hebt.’ Verder is het volgens Van der Elst belangrijk om de vragen goed te lezen. ‘Vaak geeft de vraag het antwoord al een beetje weg. Dus lees de vragen een paar keer opnieuw.’
Bekend maakt... gekend
Waar kun je het beste leren voor je examens? Neuropsycholoog Erik Scherder legt het uit: ‘De beste plek bestaat niet, maar leer vooral in een ruimte die bekend voor je is. Op onbekende plekken studeren is funest voor je concentratie. En zorg ervoor dat alle spullen die afleiden, zoals je telefoon, niet in dezelfde ruimte liggen. Het duurt tussen de 6 en 30 minuten voordat je je focus terug hebt als je afgeleid raakt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant