ICC-aanklager Karim Khan (links op bovenstaande foto) wil arrestatiebevelen uitvaardigen tegen onder meer de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en defensieminister Yoav Gallant. Khan zegt dat hij op basis van verzameld bewijsmateriaal redenen heeft om te geloven dat het tweetal zich schuldig maakt aan oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Het gaat specifiek om uitroeiing, het uithongeren van burgers als oorlogsmethode en het opzettelijk richten van aanvallen op een burgerbevolking.
Ook drie Hamas-kopstukken zouden moeten worden gearresteerd, vindt hij. Het gaat om hoogste leider Yahya Sinwar, Mohammed Deif en Ismail Haniyeh. Zij worden verdacht van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid op 7 oktober en daarna. Het drietal wordt onder meer beschuldigd van moord, gijzeling, verkrachting, marteling en mishandeling van gevangenen.
Een panel met rechters moet zich buigen over de vraag of deze arrestatiebevelen er daadwerkelijk komen. Wanneer zij naar het verzoek kijken, is nog onduidelijk.
Het Internationaal Strafhof zit in Den Haag en is de belangrijkste internationale rechtbank. Het onderzoekt mensen die internationale misdrijven zouden hebben begaan. Dat gaat om vier soorten misdrijven: genocide, misdrijven tegen de menselijkheid, oorlogsmisdrijven en agressie.
Het Strafhof kan ingrijpen wanneer een land geen juridische stappen kan of wil nemen tegen mogelijke daders hiervan. Het Strafhof is onafhankelijk, maar werkt wel nauw samen met de Verenigde Naties.
123 landen zijn aangesloten bij het Internationaal Strafhof. Dit gaat onder meer om Europese landen, Canada, Australië en Nieuw-Zeeland. Onder meer de Verenigde Staten en Israël vallen buiten het ICC.
Het ligt voor de hand dat de arrestatiebevelen worden uitgevaardigd tegen de drie Hamas-leiders, meent Geert-Jan Knoops, hoogleraar Politiek van het Internationaal Recht en advocaat bij het ICC. Hij is zelf niet direct betrokken bij deze zaak.
Volgens Knoops is er bij het bewijsmateriaal tegen de Hamas-leiders weinig ruimte voor interpretatie, omdat de delicten van 7 oktober op beeld zijn vastgelegd door Hamas-strijders zelf.
Bij de arrestatieverzoeken tegen Netanyahu en Gallant ligt dat anders, denkt hij. "Bij de beschuldigingen tegen de twee Israëlische politici gaat het meer om de interpretatie van militaire operaties en de vraag of deze proportioneel zijn geweest in het licht van het oorlogsrecht." Dat is volgens Knoops op dit moment lastiger te beoordelen.
Toch is de bewijsdrempel voor een arrestatiebevel laag, zegt hij. "Het gaat erom of er redenen zijn om te geloven dat dergelijke schendingen hebben plaatsgevonden. Deze drempel is volgens de aanklager gehaald. Bij het uitvaardigen van een arrestatiebevel wordt er geen hoor- en wederhoor toegepast, waardoor de rechters ook geen rekening kunnen houden met eventuele tegenargumenten", zegt Knoops.
Het is belangrijk te benadrukken dat het Strafhof een dergelijk verzoek van een aanklager nooit eerder heeft geweigerd. Er bestaat ook geen recht op beroep tegen zo'n arrestatiebevel.
Zowel Israël als Hamas heeft vol onbegrip en woede gereageerd op het arrestatieverzoek. Maar ook sommige andere landen hebben zich kritisch uitgelaten. Zo noemt de Amerikaanse president Joe Biden de arrestatieverzoeken tegen de Israëlische leiders "schandalig".
Dat heeft vooral te maken met de timing van de aanklager. Doordat hij de aankondiging van de arrestatieverzoeken tegen de Israëlische leiders op hetzelfde moment deed als de aankondiging tegen Hamas-leiders, creëert hij een beeld dat de acties van Israël en Hamas gelijkwaardig zijn, vindt de Amerikaanse president.
Biden zei: "Laat me duidelijk zijn: wat deze aanklager ook mag impliceren, er is geen enkele gelijkwaardigheid tussen Israël en Hamas." De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken noemde "het gelijkstellen van Israël met Hamas beschamend".
Voor het ICC zullen de uitlatingen van de regering van Biden geen invloed hebben op de procedure, legt Knoops uit. De VS erkent het ICC namelijk niet. Het land heeft het Statuut van Rome, waarmee de oprichting van het ICC in 2002 bekrachtigd werd, ook niet ondertekend. Tegelijkertijd heeft de ICC-aanklager aangegeven dat hij zich niet laat beïnvloeden door externe factoren en druk.
"De legitimiteit van de handelswijze van de aanklager is door landen als de VS in twijfel getrokken", stelt Knoops. Dat komt doordat Khan Israël zou bezoeken, maar die afspraak heeft afgezegd. In plaats daarvan heeft hij de arrestatieverzoeken via de media aangekondigd. "Maar mijn inschatting is dat de rechters van het ICC dit aspect niet zullen meewegen bij de beslissing over het uitvaardigen van een arrestatiebevel", aldus Knoops.
Op korte termijn zal er juridisch weinig veranderen, meent Knoops. Op het moment dat de rechters daadwerkelijk een arrestatiebevel toekennen, kunnen Netanyahu en Gallant (net als de drie Hamas-leiders) niet meer naar de ICC-landen reizen. Deze landen zijn dan namelijk verplicht om hen uit te leveren aan het Strafhof.
Daarnaast had een aantal landen de handelsrelatie met Israël voor het arrestatieverzoek al verbroken of op een laag pitje gezet, legt Knoops uit. "Voor sommige landen kan deze ontwikkeling deze houding versterken. Maar het uitvaardigen van een arrestatiebevel zegt niets over de schuld of onschuld, omdat er dus een zeer lage bewijsdrempel is."
Source: Nu.nl algemeen