Regioburgemeester Theo Weterings wil namens de politie-eenheid Zeeland-West-Brabant meer politiecapaciteit om de drugscriminaliteit aan te pakken. ‘De wijkagenten moeten terug in de haarvaten van de samenleving.’
‘Je wilt die trieste lijstjes natuurlijk liever niet aanvoeren’, zegt burgemeester Theo Weterings dinsdag op het stadhuis van Tilburg. Maar de VVD-bestuurder, die als regioburgemeester verantwoordelijk is voor de politie-eenheid Zeeland-West-Brabant (ZWB), kan er niet onderuit. Het Nationaal Overzicht Drugslocaties 2023, een rapportage van de nationale politie, geeft klip-en-klaar aan dat het ZWB-gebied samen met de regio van politie-eenheid Rotterdam aan kop gaat bij bij de productie van harddrugs.
Vorig jaar werden in West-Brabant en Zeeland 22 drugslabs voor synthetische drugs, heroïne en cocaïne ontmanteld, tegen 28 in Rotterdam. Met 26 aangetroffen opslaglocaties met chemicaliën en hardware (grondstoffen en apparatuur voor drugsproductie) voert ZWB zelfs ‘fier’ de lijst aan. Datzelfde geldt voor het aantal dumplocaties van drugsafval: 43 in totaal.
Over de auteur
Peter de Graaf is regioverslaggever van de Volkskrant in Zuid-Nederland.
Die ontwikkeling naar steeds meer harddrugproductie (waaronder vooral mdma en methamfetamine) baart de regioburgemeester zorgen. De politie heeft in de regio weliswaar minder wietplantages opgerold (117), maar dat is het gevolg van bewust beleid, ook nationaal. ‘Cannabis krijgt een lagere prioriteit in de opsporing, we willen primair inzetten op harddrugs’, aldus Weterings. ‘Want die zijn gevaarlijker, brengen criminelen meer geld op, kunnen rekenen op een grotere internationale vraag en zijn verslavender, waardoor ze meer levens kapotmaken.’
Maar het is wel de florerende wietproductie en -handel die als financieringsbron voor de productie van harddrugs heeft gefunctioneerd en nog steeds functioneert. Daarom waarschuwt Weterings voor dweilen met de kraan open: wiet financiert harddrugs en harddrugs ontpoppen zich steeds meer als financieringsbron van ondermijnende criminaliteit.
De VVD-burgemeester van Tilburg is mede daarom fervent voorstander van legalisatie van softdrugs. Een half jaar geleden is in zijn stad, net als in Breda, het langverwachte wietexperiment van de overheid van start gegaan. Coffeeshops in beide Brabantse steden worden bevoorraad door legale en gecontroleerde wiettelers. Het is de bedoeling dat die wietproef medio volgende maand wordt uitgebreid naar acht andere gemeenten in het land.
‘Onze regio is de bakermat van de ondermijnende criminaliteit’, stelt Weterings. ‘Het vertrouwen in de overheid is niet groot. De oude smokkelaarsmentaliteit is eigenlijk nooit weggeweest.’
Tegenwoordig is er een open grens met België. ‘Criminele familie- en vriendenbanden worden niet beïnvloed door een staatsgrens’, zegt hij. ‘Het is voor criminelen heel makkelijk en aantrekkelijk om aan weerskanten van de grens te opereren.’
Ook de ligging van Zeeland en West-Brabant tussen de wereldhavens van Rotterdam en Antwerpen speelt een rol bij die ontwikkeling. ‘De delta van Rijn en Schelde eindigt in de ZWB-regio. Als Rotterdam en Antwerpen strengere controles uitvoeren, dan zoeken criminelen naar andere zwakke schakels, zoals de havens van Vlissingen en Moerdijk of nog kleinere havens’, aldus Weterings. ‘Het gaat allemaal om internationale handel en productie voor de internationale markt. Die harddrugs zijn echt niet bedoeld voor de Nederlandse markt of de Benelux-markt.’
Om het tij te keren pleit de burgemeester voor meer inzet van politie. Hij hekelt de verdeling van de politiecapaciteit over de regio’s, die ruim tien jaar geleden is geïntroduceerd bij de invoering van de nationale politie. Volgens hem is politie-eenheid ZWB daarbij zwaar onderbedeeld.
‘We hebben meer politieagenten nodig, dat blijkt wel uit deze cijfers over de drugslocaties’, meent Weterings. ‘Niet alleen rechercheurs, maar ook wijk- en dorpsagenten. De politie moet weer terugkeren in de haarvaten van de samenleving. Agenten in wijken en dorpen moeten weer aanspreekbaar zijn voor bewoners die verdachte omstandigheden willen melden. Meld Misdaad Anoniem is belangrijk, maar meer zichtbaarheid van de politie in stadswijk of dorp geeft de mensen ook meer vertrouwen.’
Eind 2022 bleek uit CBS-onderzoek dat slechts 28 procent van de bewoners in ZWB tevreden is over de zichtbaarheid van de politie. Dat was het laagste percentage van heel Nederland. In de West-Brabantse gemeenten Roosendaal en Bergen op Zoom lag dat percentage zelfs nog lager. De regionale politie-eenheid Amsterdam scoorde het hoogste: 40 procent.
Ook de vier kabinetspartners PVV, VVD, NSC en BBB hechten in hun hoofdlijnenakkoord aan een revival van de wijkagent en meer blauw op straat. De nationale politie en politiebonden kwamen dinsdag met hun wensenlijstje: minstens 400 miljoen euro extra voor uitvoering van die kabinetsplannen. ‘Dat is echt de ondergrens’, aldus Weterings. ‘Daarnaast moeten we ook de discussie aangaan over de verdeling per regio. Het Nationaal Overzicht Drugslocaties 2023 geeft haarfijn aan waar het hard nodig is.’
Het aantal drugsdumpingen in de regio is met 43 het hoogste van heel Nederland. Drie jaar geleden werd in een bosgebied bij Halsteren, niet ver van Bergen op Zoom, zelfs de grootste dumpingplek ooit ontdekt. Drugscriminelen hadden onder een berg takken en bladeren een put van drie bij twee meter gegraven, waarin ze grote hoeveelheden tolueen, benzeen, aceton en andere kwalijke afvalstoffen uit een cocaïnewasserij loosden. De giffen zakten langzaam weg in de bodem.
De schoonmaakactie is vorig najaar begonnen en kost miljoenen. ‘We hebben veel buitengebied, met vooral in de avond en nacht weinig toezicht’, verzucht Weterings. ‘Criminelen die hier drugs produceren, moeten de rotzooi die bij het productieproces komt kijken, ook weer kwijtraken. Ze kunnen het niet normaal afvoeren. Het is een verschrikkelijke aanslag op de natuur, en echt onaanvaardbaar.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant