Mevrouw Bijker (85) wil een inzamelingsactie beginnen voor haar buurvrouw. ‘Die vrouw kan amper lopen’, zegt ze. ‘Ze heeft een rolstoel nodig. Ik wil me nergens mee bemoeien, maar ik kan het niet langer aanzien. We kunnen toch met z’n allen wat geld bij elkaar leggen?’
‘Als iemand een rolstoel nodig heeft, dan wordt die vergoed’, zeg ik. ‘Iedereen die hier woont, wordt begeleid door een verzorgende of verpleegkundige die zulke dingen kan regelen.’
Mevrouw Bijker kijkt me vragend aan. Ja. Hoe leg ik uit waarom de buurvrouw dan toch geen rolstoel heeft?
Over de auteur
Thomas van der Meer schrijft voor de Volkskrant columns over zijn werk in een verpleeghuis. De namen in deze column zijn gefingeerd en sommige details zijn aangepast. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ik kom net bij de buurvrouw vandaan. Mevrouw IJzendoorn (87) had op de alarmbel gedrukt omdat ze naar de wc moest. Toen ik haar kamer binnenkwam, had ik de Sara Stedy bij me, dat is een hulpmiddel voor mensen die niet goed kunnen lopen en moeite hebben om op te staan. Het lijkt een beetje op een steekwagen, met een plateau waar ze haar voeten op kan zetten en beugels waaraan ze zich kan vasthouden. Achter haar billen zitten twee kunststof-flappen die ik naar beneden kan klappen, daar kan ze tegenaan leunen terwijl ik haar naar de wc rijd.
Mevrouw IJzendoorn keek me fel aan. ‘Beetje overdreven, hè?’, zei ze, en ze knikte naar de Sara Stedy. ‘Ik snap niet waarom jullie de hele tijd met dat ding komen aanzetten. Ik kan zelf wel opstaan, hoor.’
‘Oké.’
Ze schoof traag naar voren in haar stoel, pakte de leuning vast en probeerde omhoog te komen. Het lukte niet, nog geen centimeter.
‘Toch maar even met de Sara Stedy?’
‘Ja. Sorry, hoor. Ik ben een eigenwijs mens.’
‘Ja.’
Ze keek me aan. Weer die felle blik. Ik haalde verontschuldigend mijn schouders op. Ik kon moeilijk zeggen dat het wel meevalt, want dit gesprek voeren we elke dag.
Met de ondersteuning van de Sara Stedy lukte het mevrouw IJzendoorn eigenlijk nog steeds niet om op te staan. Ze leunde zwaar op mijn arm; ik hees haar omhoog. Ze heeft een zwaarder hulpmiddel nodig: een elektrische tillift die haar in een soort harnas omhoog takelt. Maar daar krijg ik haar echt niet in. Net als in die rolstoel.
‘Een rolstoel?’, had ze onthutst geroepen naar de ergotherapeut. ‘Een rólstoel?’
‘O, ik vind dit zo erg’, zei ze. Haar gewrichten kraakten zoals oude bomen kunnen kraken onder het gewicht van hun kruin. ‘Ik vind het zó erg dat ik dit niet gewoon zelf kan.’
Ik probeerde haar op te vrolijken met leuke vooruitzichten. Ze zou straks naar de tuin kunnen gaan, want de zon schijnt en de rododendron staat in bloei. Vanmiddag speelt er een orkestje in de eetzaal en vanavond komt haar dochter op bezoek. Het haalde allemaal niets uit. Mevrouw IJzendoorn stond snikkend in de Sara Stedy.
Ik denk weleens dat de ervaring die ik op mijn werk opdoe handig is voor later: als ik zelf oud ben, weet ik precies wat ik nodig heb. Ik ken alle hulpmiddelen. Driewielers, trippelstoelen, rolstoelen met duwondersteuning, rolstoelen die je met een joystick bestuurt en alle gadgets die er bestaan om steunkousen aan te trekken. Maar ik weet inmiddels ook dat het niet zo eenvoudig is.
Meneer Van der Zon (72) woonde tot voor kort nog thuis. Hij was gewend om zelf uit zijn rolstoel te komen met de hulp van zijn vrouw. Sinds hij hier woont, wordt hij uit zijn rolstoel getakeld en in zijn bed gehesen met een tillift. ‘Ik voel me nu pas echt gehandicapt’, zei hij.
‘Als je een hulpmiddel nodig hebt, wil dat nog niet zeggen dat je het ook meteen wilt gebruiken. Dat heeft niet met geld te maken, maar met iets anders. Je moet een drempel over’, zeg ik tegen mevrouw Bijker. Ze kijkt me glazig aan.
‘Misschien herkent u dat wel uit de periode waarin bleek dat u een rollator nodig had. Of vond u het niet moeilijk om dat te accepteren?’
Nu glimlacht mevrouw Bijker. Ze begrijpt het. ‘Ja, ja. Mijn rollator was een uitkomst’, zegt ze, en dan is ze even stil. ‘Maar ook een afscheid.’
Hier de tekst van de column.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant