Eens kijken hoe de coalitiepartijen de onderwijscrisis gaan aanpakken. Met ‘hoop, lef en trots’. Hoop hebben we allemaal; trots ben je pas als iets is gelukt. En lef? Ja, dat is hard nodig. Al een kwarteeuw kachelen de onderwijsprestaties achteruit en hebben we een groeiend lerarentekort. Hoewel we allang weten hoe het beter kan, gebeurt er niks. Geen van de laatste onderwijskabinetten, links, rechts of christelijk, heeft de neergang kunnen keren. Gaat dit kabinet dat doen?
Over controversiële ingrepen zullen we de Tweede Kamer nog horen. Minder buitenlandse studenten, alleen Nederlandstalige bachelor-studies, een langstudeerboete – over deze veranderingen valt te discussiëren; in elk geval zijn er sterke vóór– en tegenargumenten. De forse bezuinigingen op het hoger onderwijs en vooral op die elitaire wetenschap zijn domme ingrepen in een kenniseconomie, slecht voor de toekomst van het land en de internationale concurrentie, maar liggen populistisch natuurlijk lekker.
Duidelijk uit de koker van Wilders zijn de eisen dat inburgering ‘kennis omvat over de Holocaust en de slachtoffers daarvan’ – aan die slachtoffers wordt niets gevraagd - en dat de taaleis voor naturalisatie wordt verhoogd naar B1. Doelen die ook veel Nederlanders niet halen; ik mis nog het Wilhelmus. Lesmateriaal op school moet voortaan ‘politiek neutraal’ zijn. Bestaat zulk materiaal? Wie beoordeelt dat?
Ook de ‘relationele en seksuele voorlichting’ moeten ‘neutraal’ zijn en ‘beter toegesneden op de leeftijd van leerlingen’. Huh? Genderneutraal? Nee hoor, gewoon, over echte jongetjes en meisjes, geen woke onzin. De moeizaam bevochten subsidie voor brede brugklassen, die de kansen van kinderen vergroten en de rol van afkomst neutraliseren, gaat eraan. Kennelijk zou het oer-Nederlandse kind daarbij geen baat hebben – wat onwaar is.
En wat bedoelen de vier partijen die pal staan voor rechtsstatelijkheid en democratie met ‘nadere vereisten (…) aan de representativiteit van belangenorganisaties met een ideëel doel’? Hebben ze het over vakbonden en vakverenigingen? ‘Representatief’ waarvoor? En volgens wie? Waarom zou dat moeten? Wat gebeurt er als ze dat niet zijn? Omineus.
Het lerarentekort, wat gaat het kabinet daartegen doen? Ik lees er weinig over in het hoofdlijnenakkoord. Ze zijn vóór meer zijinstromers, meer uren werken, minder regeldruk. Daar is iedereen voor, maar krijg het maar eens voor elkaar. Minder regels en toetsen zijn pas mogelijk bij beter onderwijs en beter onderlegde leraren. Mensen lok je, behoud je en verleid je tot meer werken door het leraarschap aantrekkelijker te maken, en door beginnende leraren goed te begeleiden.
De partijen willen ‘meer mannen voor de klas’: goed idee, maar de kwaliteit verhoog je er niet mee. Ze willen aparte lerarenopleidingen voor het jonge en oudere kind, uitgaande van de seksistische gedachte dat vrouwen graag met kleuters tuttelen en mannen kinderen iets willen leren.
En de grootste ramp, de kenniscrisis? Het beschamende feit dat ons onderwijs niet in staat is om alle leerlingen op een basisniveau te leren lezen en rekenen? De coalitie maakt boeken, kranten en cultuur duurder, zo houd je de komende generaties vanzelf dom en onwetend. Verder vervolgen ze bestaand beleid: nadruk op basisvaardigheden en uitvoeren van een Herstelplan Kwaliteit Onderwijs. Ook dit wil iedereen. Maar hoe?
Herstel is pas mogelijk als de overheid de volledige zeggenschap en verantwoordelijkheid over het onderwijs herneemt en de schoolbesturen minder autonomie geeft. Bij de huidige bestuursstructuur en lumpsumfinanciering was er geen prikkel voor verbetering; dat blijft zo. Overigens schamperde Ronald Plasterk in 2008 als minister van Onderwijs al over bestuurlijke ‘krijtlijntrekkers’ die de spelers op het veld overschaduwden. Mooi beeld. Hij heeft er geen zier aan weten te veranderen.
Over de auteur
Aleid Truijens is schrijver en recensent en columnist voor de Volkskrant. Ze schreef romans en biografieën over F.B. Hotz en Hella Haase. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant