De hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof (ICC) wil arrestatiebevelen uitvaardigen tegen leiders van Israël en Hamas. Hij stelt dat premier Netanyahu en defensieminister Gant zich in Gaza schuldig hebben gemaakt aan misdaden tegen de menselijkheid. Dat geldt ook voor de Hamasleiders Sinwar, Haniyeh en Al-Masri.
Of de arrestatiebevelen er daadwerkelijk komen, daarover beslissen de rechters van het strafhof. Hoe lang dat zal duren, is niet duidelijk. Het betreffende verzoek is maandag ingediend door hoofdaanklager Karim Khan. Hij lichtte zijn besluit toe in een videoverklaring vanuit Den Haag, waar het ICC is gevestigd.
Over de auteur
Rob Vreeken is correspondent in Istanbul voor de Volkskrant. Hij schrijft over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden. Voorheen specialiseerde hij zich op de buitenlandredactie in mensenrechten en het Midden-Oosten.
De stap van de ICC-hoofdaanklager is een spectaculaire ontwikkeling in de ruim zeven maanden durende Gazaoorlog. De Hamaskopstukken Yahya Sinwar, Ismail Haniyeh en Mohammed Ibrahim Al-Masri stonden al wijd en zijd te boek als misdadigers, maar nu dreigen ook twee van de belangrijkste Israëlische politici in de beklaagdenbank van het internationaal recht te komen. Dat zal de wereldwijde afschuw over de acties van Israël in Gaza en de protesten daartegen alleen maar doen toenemen. De critici van Israël hebben nu het strafrecht aan hun zijde.
Als er inderdaad arrestatiebevelen komen, zal de bewegingsvrijheid van de vijf verdachten ernstig worden ingeperkt. Zij zullen niet langer kunnen reizen naar de 124 landen (waaronder vrijwel alle Europese landen) die bij het ICC zijn aangesloten. Volgens het statuut van het hof zijn lidstaten verplicht aan de rechtsgang mee te werken.
Wat betreft de vermoedelijke misdrijven van Benjamin Netanyahu en Yoav Gallant legt Khan in zijn toelichting de nadruk op het collectief straffen van de bevolking van Gaza met een ‘totale belegering’ en het planmatig inzetten van hongersnood als oorlogsmethode.
‘De misdaden tegen de menselijkheid zijn gepleegd als onderdeel van een wijdverbreide en systematische aanval op de Palestijnse burgerbevolking’, aldus Khan. ‘Deze misdaden gaan tot op de dag van vandaag door.’ De door de aanklager verzamelde bewijzen en getuigenissen hebben aangetoond ‘dat Israël de burgerbevolking van Gaza opzettelijk en systematisch heeft beroofd van middelen die onmisbaar zijn voor het voortbestaan van de mens’.
Khan maakt gewag van het voor lange tijd afsnijden van de water- en stroomvoorziening naar de Gazastrook. ‘Dit vond plaats naast andere aanvallen op burgers, zoals degenen die in de rij stonden voor voedsel; belemmering van de hulpverlening door humanitaire organisaties en aanvallen op en moord op hulpverleners, waardoor velen hun activiteiten in Gaza moesten staken.’
Ook de opsomming van volgens Khan door Hamas gepleegde misdrijven liegt er niet om. Die spitst zich toe op de slachtpartij van 7 oktober in de Israëlische dorpen en kibboetsen rond de Gazastrook en op het ontvoeren van gijzelaars.
De lijst van zeven misdrijven van Hamas omvat termen als ‘uitroeiing als misdaad tegen de menselijkheid’, ‘verkrachting en andere daden van seksueel geweld als misdaden tegen de menselijkheid’, marteling, wrede behandeling en aantasting van de persoonlijke waardigheid van gevangenen als oorlogsmisdaad. Dit alles als onderdeel van een ‘wijdverbreide en systematische aanval op de burgerbevolking van Israël door Hamas en andere gewapende groepen’.
‘Tijdens mijn bezoek aan de kibboetsen Be’eri en Kfar Aza en aan de locatie van het Supernova Festival zag ik de verwoestende scènes van deze aanslagen en de diepgaande impact van de gewetenloze misdaden’, aldus Khan. Van overlevenden begreep hij hoe ‘de diepste banden tussen ouder en kind’ werden misbruikt om ‘met berekende wreedheid en extreme ongevoeligheid ondoorgrondelijke pijn’ toe te brengen.
Khan zei dat zijn onderzoek nog doorgaat, in het bijzonder wat betreft seksuele misdrijven (door Hamas) en de voortgaande bombardementen op de burgerbevolking van Gaza. ‘Israël heeft het recht zijn bevolking te verdedigen, maar dat recht ontslaat Israël niet van de verplichting het internationaal humanitair recht na te leven’, aldus de aanklager. De gekozen militaire middelen zijn ‘misdadig’. Hij zal ‘niet aarzelen’ zo nodig nieuwe arrestatiebevelen aan te vragen.
Niet duidelijk is waarom Khan nu al met zijn mededeling komt. Het arrestatiebevel in maart vorig jaar tegen de Russische president Vladimir Poetin werd pas door het ICC naar buiten gebracht toen de rechters al akkoord waren gegaan.
De door de aanklager in gang gezette procedure tegen Israël en Hamas kan ook van invloed zijn op de besluitvorming van de rechters van het eveneens in Den Haag gevestigde Internationaal Gerechtshof. Die moeten in de door Zuid-Afrika tegen Israël aangespannen genocidezaak spoedig besluiten over een Israëlische terugtrekking uit Rafah, de belegerde grensstad in Gaza.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant