Na minister van Defensie Yoav Gallant heeft ook coalitiegenoot en minister Benny Gantz felle kritiek geuit op minister-president Benjamin Netanyahu’s ondoordachte manier van oorlogvoeren in Gaza. Gantz dreigt met een vertrek uit de coalitieregering als Netanyahu binnen drie weken niet met een plan komt voor het bestuur van Gaza na de oorlog.
Volgens Gantz moet het burgerlijk bestuur in handen komen van de Verenigde Staten, Europa, de Arabische wereld en de Palestijnen gezamenlijk. Israël zou dan toezicht moeten houden op de veiligheid, maar niet meer dan dat: Gantz is, net als Gallant, een uitgesproken tegenstander van de vestiging van een militair bewind door Israël. Dat zal volgens hem alleen maar leiden tot een langdurige en gevaarlijke oorlog.
Netanyahu reageerde meteen op de van hem bekende harde manier: ‘Gantz roept in feite op tot de Israëlische nederlaag, door te accepteren dat Hamas aan de macht blijft. Hij geeft liever een ultimatum aan zijn eigen premier, dan aan Hamas.’
Gantz heeft zes punten genoemd waar de premier aan moet voldoen. Behalve het bestuursplan eist Gantz ook dat de premier werk maakt van de terugkeer van de gijzelaars die nog in handen zijn van Hamas. Verder vraagt hij om een normalisering van de betrekkingen met Saoedi-Arabië. Hij heeft de premier tot 8 juni de tijd gegeven. Komt Netanyahu niet met een goed antwoord, dan zal Gantz met zijn Nationale Eenheidspartij uit de coalitie stappen, zei hij zaterdag op een persconferentie.
Over de auteur
Michel Maas is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuid-Oost Azië.
Het vertrek van Gantz zal de regering niet meteen opblazen, daarvoor heeft zijn partij te weinig zetels in de Knesset, maar het zal een gevoelige klap zijn voor Netanyahu. Met Gantz zal het enige gematigde geluid in de extreem-rechtse regering verdwijnen. Dat zal ook ten koste gaan van veel goodwill die de regering in het buitenland en met name de Verenigde Staten nog heeft, voorspelt de The Times of Israël. Netanyahu zal dan voor zijn politieke overleven helemaal afhankelijk zijn van de extreem-rechtse en ultraorthodoxe coalitiegenoten waarmee hij zich heeft omgeven. De extreme coalitie die overblijft, zal alleen met grote moeite en compromissen bij elkaar kunnen worden gehouden, is de vrees.
Volgens Gantz dreigt Netanyahu ‘het pad van de religieuze fanaten’ te kiezen, en ‘het land de afgrond’ in te trekken. Gantz zegt in The Times of Israël dat Netanyahu de oorlog nu vooral rekt omwille van zijn eigen politieke overleven. Netanyahu ‘stelt zijn persoonlijke en politieke belangen vóór de existentiële behoeften van de staat’. Gantz is een van Netanyahu’s belangrijkste politieke tegenstanders. Hij heeft nu slechts acht zetels in de Knesset, maar zal er volgens peilingen bij volgende verkiezingen veel meer halen.
Netanyahu had bij de laatste verkiezingen, in 2022, al de grootste moeite een coalitie van extreem-rechtse en ultraorthodoxe partijen bij elkaar te sprokkelen. Gantz, die geldt als gematigd, sloot zich na de bloedige Hamas-overval van 7 oktober aan bij de regering, om gezamenlijk leiding te geven aan de vergeldingsoorlog tegen Hamas. Gantz’ deelname gaf de regering, die geldt als de ‘meest rechtse Israëlische regering in de geschiedenis’, meer legitimiteit, schrijft The New York Times. Als hij vertrekt, zal veel van die legitimiteit verdwijnen.
De oorlog heeft aanvankelijk alle aandacht opgeëist, maar nu komt de coalitie weer onder vuur te liggen. Behalve uit eigen kring krijgt Netanyahu ook steeds meer kritiek uit het buitenland. Hij heeft politieke discussies steeds voor zich uit geschoven en gezegd: ‘eerst het doel van de oorlog bereiken, Hamas vernietigen en de gijzelaars bevrijden’, daarna komt de rest. Maar steeds duidelijker wordt dat er geen enkel plan bestaat voor hoe het daarna verder moet.
De oorlogsdoelen lijken verder weg dan ooit. Gaza is grotendeels verwoest, er zijn meer dan 34 duizend Palestijnen gedood, maar Hamas is niet vernietigd. Niet één leider van Hamas is tot nu toe gedood, en de Hamas-strijders vechten weer in gebieden in het noorden van Gaza, waar ze volgens het Israëlische leger zouden zijn verdreven.
Extra pijnlijk is dat ook van de door Netanyahu beloofde bevrijding van gijzelaars niet veel terechtkomt. Het Israëlische leger vond de laatste maanden alleen maar lichamen, inclusief de drie gijzelaars die door Israëlische troepen voor Palestijnen werden aangezien en doodgeschoten. Na vrijlating van ongeveer honderd gijzelaars tijdens een bestand in november is niemand meer levend teruggekomen. Vrijdag en zaterdag werden opnieuw lichamen van vier omgekomen gijzelaars gevonden.
Volgens Israëlische schattingen bevinden zich nog ongeveer 124 van de oorspronkelijk 254 gijzelaars (cijfers van The Guardian) in Gaza. Van die 124 zouden er zeker 35 niet meer in leven zijn. Naarmate de oorlog langer duurt, wordt de kans groter dat meer gijzelaars omkomen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant