Shana, de middelbareschoolvriendin van Maud, overleed plotseling na een aanrijding. Maud maakte een documentaire over haar en beseft nu meer dan ooit dat het leven zomaar voorbij kan zijn.
Maud Wilms (24, student aan de School voor Journalistiek): ‘Ik was net thuis van de Jumbo hier in Venlo waar ik werkte toen ik in de vriendenappgroep een berichtje zag: ‘Weet iemand wat er met Shana is gebeurd?’ Huh, rare vraag, dacht ik. Meteen daarna las ik dat Shana’s moeder op Facebook had geschreven: ‘Je hebt gevochten als een leeuw, maar het is goed zo.’
‘Ik snapte het niet. Shana was niet ziek of ongelukkig, was dit een zieke grap van iemand die de Facebook van Shana’s moeder had gehackt? Toen zag ik op mijn telefoon dat Shana aan het typen was en ik voelde opluchting: zie je wel, niets aan de hand. Maar het was Shana niet, het was haar vader. ‘Shana is gisteren aangereden in Amsterdam en vandaag komen te overlijden’, schreef hij.
Leven na de dood is een rubriek in Volkskrant Magazine over rouwen en leven. Reacties: e.vanveen@volkskrant.nl
‘Nu, doordat ik een documentaire heb gemaakt over Shana, weet ik precies wat er is gebeurd. Dat een automobilist met 100 kilometer per uur op haar in is gereden, dat ze geen schijn van kans had. Maar op de crematie wist ik niet meer dan: er is een ongeval geweest, het was niet Shana’s schuld. Meer was ook niet belangrijk, het was het belangrijkst om afscheid te nemen. Het voelde onwezenlijk dat het echt Shana was, daar in die kist.
‘Het was heel heftig. De straat stond vol mensen toen de lijkwagen stapvoets aan kwam rijden, en Shana’s moeder schreeuwde hard: ‘Nee! Mijn kind!’ Tijdens de plechtigheid schreeuwde ze weer, Shana’s oma viel flauw, de dienst moest worden stopgezet. Dat enorme verdriet is me bijgebleven. Je wilt iets doen, maar je kunt niets, die mensen zijn hun enige kind kwijt. Wat zeg je? Sterkte? Dat sloeg toch nergens op?
‘Shana was een middelbareschoolvriendin van me. We kenden elkaar vanaf de tweede klas en zaten in dezelfde vriendengroep. Jongensverhalen, make-up, uitgaan, die dingen deelden we. In het weekend ging ik meestal uit in Café de Galerie, zij zat in de Scala en als iedereen naar huis ging, appten wij elkaar om samen nog door te gaan in de Tapperie. Dan namen we nog een Passoã-icetea en bleven tot zes uur ’s ochtends.
‘Shana wilde de mode in. Dus toen ze stage kon lopen bij het merk Things I Like Things I Love, verhuisde ze naar Amsterdam. Het contact werd daardoor wat minder, maar als ze naar Venlo kwam – ze liet hier nog altijd haar nagels doen – zagen we elkaar. De laatste keer dat ik haar sprak was op een terras met de vriendengroep. Ze vertelde over Amsterdam. Een tijdje had ze zich daar een buitenstaander gevoeld, maar nu had ze collega’s die ook vriendinnen waren geworden, ze was eindelijk op haar plek. Dat vind ik een fijne herinnering, dat ze gelukkig was toen.
‘Door haar dood realiseerde ik me pas echt dat je leven ook op onze leeftijd zomaar voorbij kan zijn. Als ik ruzie heb met mijn moeder of mijn zusje, denk ik: eerst goedmaken voordat ik de deur uitloop. En toen Adele optredens in München aankondigde, zei ik tegen een vriendin: geld of geen geld, we gaan. Uiteindelijk zijn we toch niet gegaan omdat het te duur werd, maar ik heb sindsdien wel het besef: je moet leven in het nu.
‘Shana’s moeder, Wanda, houdt op Facebook een soort dagboek bij en die berichten las ik allemaal. Wanda en Ivar waren kapot, en woedend: de jongen die hun enige kind heeft doodgereden, reed niet alleen 100 waar je 50 mocht, hij zat ook nog eens op zijn telefoon. Dat laatste kon niet honderd procent bewezen worden, daarom is de straf in eerste instantie laag uitgevallen, maar wel duidelijk is dat hij ‘Die chick is dd’ naar zijn vrienden heeft geappt. Zo respectloos, in straattaal, hoezo zég je zoiets?
‘Vorig jaar, in mijn derde jaar op de School voor Journalistiek, volgde ik een minor documentaire maken. Kies een onderwerp dat je na staat, was het advies, en ik kwam al snel bij Shana uit. Het eerste telefoontje naar haar moeder was het engste wat ik in mijn leven heb gedaan. Mijn hart bonsde in mijn keel. Ik had haar nooit meer gesproken sinds de crematie, alleen af en toe een hartje onder de Facebookberichten gezet. ‘Ik ga je iets heel raars vragen’, zei ik tegen Wanda, ‘en je mag nee zeggen’ – maar ze zei meteen ja. Ze hoefde ook niet met Ivar te overleggen. ‘Hij wil dit ook’, zei ze.
‘Het script had ik al klaar. Ik heb twee vrienden erbij gevraagd die een audiovisuele opleiding doen en we zijn gaan draaien. We zijn erbij geweest toen Ivar de naam van zijn dochter op zijn arm liet tatoeëren, we zijn met Wanda mee geweest naar boksles, waar ze haar woede en frustratie loslaat op een bokszak. Naar het CBR zijn we ook mee geweest; Wanda en Ivar zijn een stichting begonnen om roekeloos rijgedrag harder te kunnen aanpakken, zodat Shana’s dood niet helemáál voor niets is geweest.
‘Je hoort mij in de documentaire vragen: ‘Vinden jullie het oké om over Shana van vroeger te praten?’ En als het Ivar vervolgens te veel wordt, gaat de camera even op zwart. Ik vond het belangrijk voorzichtig te zijn. Ik wist dat ze over de aanrijding, de rechtszaak, goed kunnen praten; dat zijn feiten. Maar vraag je ze naar herinneringen aan Shana, dan kom je bij alles wat hun ontnomen is, bij alle liefde die ze nergens meer kwijt kunnen, dat was verschrikkelijk om te zien. Toen ik oude foto’s en filmpjes van Shana nodig had, durfde ik er bijna niet om te vragen, want ik wist dat ze die nooit meer hadden teruggekeken. En toch moest het, want je wil ook dat die documentaire er komt.
‘Ik ben er supertrots op en ik vind het eervol dat ik het verhaal van Shana heb mogen vertellen, maar ik mis haar nu meer dan eerst. Ik heb haar hele leven opgerakeld om haar vervolgens weer te verliezen. En het is of haar dood deze keer harder binnenkomt, omdat ik nu de pijn van Wanda en Ivar heb gezien. Ik heb met de documentaire iets voor ze kunnen doen, ze zijn er blij mee, maar Shana kan ik er niet mee terughalen. Ik ga op een dag trouwen, krijg misschien kinderen, maar Wanda en Ivar zullen dat met Shana nooit meemaken. Dat is iets wat ik heel moeilijk vind, en waar ik me op een bepaalde manier schuldig over voel.
‘Of ik eraan gedacht heb die bestuurder op te zoeken voor mijn documentaire? Twee seconden. Niet langer. Alle aandacht moet naar Shana gaan, niet naar hem. En naar Wanda en Ivar, om wie ik me zorgen maak. Ze zijn nu gefocust op het hoger beroep in de rechtszaak, maar wat als dat voorbij is? Iedereen gaat door met zijn leven, ik ook, vanaf september ga ik stage lopen bij Hart van Nederland. Maar hoe moeten zij verder? Ik ben me veel beter gaan realiseren wat het betekent om een kind te verliezen.’
De documentaire over Shana, ‘Beeldschoon’, van Maud Wilms wordt zaterdag 18 mei uitgezonden door L1 TV. Onder meer te zien bij KPN en Ziggo.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant