Het nieuwe kabinet komt met een structurele bezuiniging, oplopend tot een kwart van het totale budget voor ontwikkelingssamenwerking. Vanaf 2027 wordt er 2,4 miljard bezuinigd. Ontwikkelingsorganisaties reageren verbijsterd en waarschuwen dat het de Nederlandse belangen zal schaden.
Daartegenover staat dat er wel een maximum van 10 procent wordt ingevoerd op uitgaven uit het ontwikkelingsbudget die kunnen worden besteed aan de opvang van asielzoekers. Nu is dat percentage aanmerkelijk hoger, en het zou bij ongewijzigd beleid de komende jaren oplopen tot bijna eenderde van het budget.
Hulporganisaties spreken schande van ‘de grootste bezuiniging op het hulpbudget ooit’, zoals OxfamNovib (dat vorig jaar meedeed aan een kort geding tegen de staat wegens de levering van F-35-onderdelen aan Israël) het noemt. Een groep van elf hulporganisaties waarschuwt dat de bezuinigingen het aanzien en de afspraken van Nederland in het buitenland zullen aantasten. ‘Hiermee breekt deze coalitie van PVV, VVD, NSC en BBB een vitaal netwerk af dat in decennia is opgebouwd.’
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
De organisaties noemen de ‘ongekende, keiharde bezuiniging’ kapitaalvernietiging. Partos, de branchevereniging voor internationale samenwerking, spreekt van een ‘onbegrijpelijk en kortzichtig’ besluit dat ‘onze internationale positie en eigen belangen schaadt’. De ‘schuivende verhoudingen in de wereld’, waarnaar het hoofdlijnenakkoord van de vier partijen verwijst, vragen volgens Partos juist om ‘ruimhartige investeringen in plaats van zware bezuinigingen’.
De bezuiniging is ook volgens Bram van Ojik, oud-partijleider GroenLinks, een ‘heel ingrijpend besluit’ waarmee Nederland ver onder het streefcijfer van 0,7 procent van het nationaal inkomen uitkomt. ‘We gaan nu richting 0,4 procent en dan kom je internationaal in de onderste regionen terecht. Terwijl we in een tijd leven waarin we meer dan ooit nieuwe bondgenoten nodig hebben - ook om geopolitieke redenen. Dan kunnen we het onszelf als Nederland niet veroorloven, politiek en economisch, om dat op het spel te zetten. We hebben bijvoorbeeld in West- en Oost-Afrika in een halve eeuw tijd goede posities opgebouwd, die zetten we nu op het spel. Willen we West-Afrika aan Rusland overlaten?’
Ook Joris Voorhoeve, oud VVD-minister van Defensie en in 1979 auteur van een standaardwerk over Nederlands buitenlands beleid, betreurt de bezuinigingen. ‘Jammer dat het zover komt dat het restje ontwikkelingssamenwerking dat er nog was, nu ook dreigt te verdwijnen. Ontwikkelingssamenwerking hoort overeind te blijven, maar niet om akkoorden uit te financieren met slechte regeringen in de hoop dat we migratie gaan bestrijden. Die werken niet. Het is beter om naar de oorsprong van de problemen te gaan door te investeren in die landen, zodat mensen daar zelf aan de slag kunnen.’
Volgens een recent briefadvies van de Adviesraad Internationale Veiligheid, een orgaan dat de regering adviseert inzake buitenlands beleid, doken de Nederlandse ODA-uitgaven in 2013 voor het eerst onder de norm van 0,7 procent. Het dieptepunt werd bereikt in 2021 met 0,52 procent waarna het weer opklom door de groeiende economie en door een extra investering van het nu demissionaire kabinet.
In die cijfers zitten ook gelden voor de opvang van asielzoekers in Nederland, gelden voor het BZ-apparaat, financiële steun voor Oekraïne en de zogeheten ‘EU-toerekening’, die verband houdt met het deel van de algemene Nederlandse EU-afdracht dat wordt gebruikt voor Europese ontwikkelingssamenwerking in derde landen (en dat sinds 2021 is verdubbeld). Het pure ontwikkelingssamenwerkingsdeel van het budget, constateert de AIV, is sinds 2010 met 20 procent gedaald.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant