Nederland gaat in de Europese Unie het associatieverdrag met Israël ter discussie stellen. Deze ‘nieuwe stap’ zet het demissionaire kabinet omdat Israël onvoldoende zorgt voor ‘voldoende water, voedsel en onderdak’ voor de 450 duizend Palestijnen die nu moeten vluchten voor militair geweld in Rafah.
Dat zei demissionair minister van Buitenlandse Zaken Hanke Bruins Slot (CDA) donderdagavond tegen de Kamer. ‘Ik doe het liever niet, maar heb geen andere instrumenten meer in de gereedschapskist’, zei de minister. De impact van de strijd in Rafah is volgens het kabinet ‘groot en verstrekkend’ en daarom is besloten de druk op Israël verder op te voeren.
Het associatieakkoord tussen de Unie en Israël vormt de juridische grondslag voor allerlei vormen van samenwerking, inclusief handel. Bruin Slot zei dat vanwege de ernst van de situatie nu de vraag op tafel komt die eerder niet gesteld werd: ‘Moeten we gevolgen trekken voor de relatie tussen de EU en Israël?’
Over de auteur
Arnout Brouwers schrijft voor de Volkskrant over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
Bruins Slot zei dat veel EU-lidstaten zeer bezorgd zijn over de situatie, maar dat ze door deze stap nu aan te kondigen misschien ‘net een stapje sneller is’ dan anderen. Ze erkende dat unanimiteit vereist is voor het opschorten van het associatieakkoord (of onderdelen daarvan) en dat er dus ‘heel veel landen overtuigd moeten worden’.
Maar het demissionaire kabinet hoopt ook dat, los van de vraag hoeveel draagvlak er is in de EU, er een ‘duidelijk signaal uitgaat’ van het feit dat Nederland − dat in de Unie of de Verenigde Naties niet zulke kritische standpunten jegens Israël inneemt als bijvoorbeeld Ierland, België of Spanje − nu deze stap zet.
De minister onderstreepte overigens dat Israël wel het recht heeft zich te verdedigen tegen Hamas, ook in Rafah, maar dat het daarbij de verplichting heeft zich te houden aan het humanitair oorlogsrecht − en dat dit op dit moment onvoldoende lijkt te gebeuren. ‘Er is een grote troepenopbouw en toename militaire operaties. Doorvechten tegen Hamas, zei ze ‘kan je alleen doen als de humanitaire kant goed geregeld is’.
Volgens Bruins Slot zien ook de VS ‘geen geloofwaardig plan’ van Israël om daarvoor zorg te dragen, ‘450 duizend mensen moeten nu vertrekken zonder dat ze genoeg water, voedsel en onderdak krijgen. Dan hebben we toch de morele plicht ervoor te zorgen dat de strijd teen Hamas op zo’n manier gebeurt dat Palestijnse kinderen en vrouwen het voedsel en water krijgen waar ze recht op hebben onder het humanitair oorlogsrecht, En dat neemt niks weg van het feit dat de militaire dreiging van Hamas moet worden weggenomen.’
De oppositie toonde zich tevreden over het feit dat het demissionaire kabinet deze stap wil zetten. Voordat Bruins Slot dit aankondigde, was de Kamer vooral met zichzelf bezig − en dan vooral met het voornemen van de nieuwe coalitie van BBB, NSC, VVD en PVV om te onderzoeken of de Nederlandse ambassade in Israël verplaatst kan worden naar Jeruzalem. In het hoofdlijnenakkoord staat daarover: ‘Met inachtneming van de oplossingen voor het Israëlisch-Palestijnse conflict en de diplomatieke belangen, wordt onderzocht wanneer verplaatsing van de ambassade naar Jeruzalem op een daartoe geschikt moment kan plaatsvinden.’
Bij nadere ondervraging bleken de vier betrokken partijen hier heel verschillend over te denken en erkende Caspar Veldkamp (NSC) dat lang over het zinnetje was gesproken. Hij wees er, net als Ruben Brekelmans (VVD) op dat zo’n stap nu niet aan de orde is, dat het algemene streven inzake de verhuizing op verschillende manieren zwaar geclausuleerd is en er in wezen een akkoord moet zijn over een tweestatenoplossing voordat zoiets concreet in beeld komt.
Raymond de Roon (PVV), die jaarlijks een kansloze motie indient met dit voorstel, zei dat het wat hem betreft liever vandaag dan morgen gebeurt, ‘maar andere partijen stellen nog wat voorwaarden aan de verhuizing naar Jeruzalem, en daar gaan we in mee. Dat hebben we afgesproken.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant