Wat gebeurt er in Gaza als Hamas is verslagen? Daarover ruziet het Israëlische kabinet openlijk. Defensieminister Yoav Gallant pleit voor een Palestijns bestuur, maar premier Benjamin Netanyahu moet daar niks van hebben. Hamas is ondertussen de lachende derde.
Soms heeft de Israëlische premier Benjamin Netanyahu iets van een klein, verwend kind. Telkens wanneer iemand tegen hem zegt dat er toch echt een plan voor Gaza moet komen, stopt hij zijn vingers in zijn oren, en begint hij heel hard te roepen dat hij daar nog geen zin in heeft.
Dat doet Netanyahu al maanden als de internationale gemeenschap hem om duidelijkheid vraagt, en ook deze week, toen zijn eigen minister van Defensie stelde dat je geen oorlog kunt voeren zonder een eindscenario voor ogen te hebben. Oké, Hamas moet weg uit Gaza. En dan?
Als er geen alternatief voor Hamas wordt opgetuigd, waarschuwde Yoav Gallant woensdag, dreigt Israël te worden gedwongen tot militair bewind in de Gazastrook. En dat betekent volgens de minister ook een langdurige, gevaarlijke oorlog voor Israël.
Over de auteur
Sacha Kester is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over België, Israël en de Palestijnse gebieden, en het Midden-Oosten.
Het is precies waar de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken eerder voor waarschuwde. ‘We willen geen anarchie en geen vacuüm dat waarschijnlijk door chaos gevuld zal worden.’ Maar ook Israëlische legerleiders en de binnenlandse veiligheidsdienst, de Shin Bet, dringen aan op een plan. Eerder deze week stelde Daniel Hagari, de woordvoerder van het leger, dat er ‘een alternatief voor Hamas moet worden gecreëerd’, al voegde hij er haastig aan toe dat dit een vraag is voor de politiek.
Puur vanuit strategisch oogpunt (en dus los van de bittere ellende waarmee de inwoners van Gaza al ruim zeven maanden worden geconfronteerd) zie je de gevolgen van Netanyahu’s besluiteloosheid in het gebied zelf terug. Israëlische troepen keerden onlangs terug naar het noorden van Gaza omdat Hamas daar was teruggekeerd.
‘Organisaties als Hamas overleven dit – tenzij je in een eerder stadium het onmogelijke weet klaar te spelen en iets creëert dat in de toekomst als tegenwicht kan dienen’, zegt Aaron Miller van de denktank Carnegie Endowment for International Peace tegen de New York Times. ‘Er is nu geen tegenwicht. Dat is het probleem.’
Net als de Verenigde Staten, stelde Gallant daarom voor om alternatief Palestijns leiderschap in het zadel te helpen. Daarbij noemde hij de Palestijnse Autoriteit niet bij naam, het orgaan dat de bezette Westelijke Jordaanoever deels regeert, maar dat is wel de club die de VS steeds naar voren schuift. Deze corrupte kliek is verre van ideaal, geeft ook Washington steeds toe, maar er zijn momenteel geen alternatieven voorhanden.
Netanyahu wil er echter niets van horen. Hij zit opgescheept met twee uiterst rechtse, ultra-nationalistische partijen, die direct uit zijn regering zouden stappen als de premier akkoord gaat met Palestijns bestuur in de Gazastrook. Dat zou betekenen dat Israël opnieuw naar de stembus moet, en als Netanyahu deze verkiezingen verliest, zou hij in de cel terecht kunnen komen vanwege de fraudezaken waarin hij is verwikkeld.
Direct na de verklaring van Gallant kwam Netanyahu dan ook met een video waarin hij woedend stelde dat hij ‘Hamastan’ niet zou vervangen voor een ‘Fatahstan’ – een verwijzing naar Fatah, de belangrijkste politieke partij binnen de Palestijnse Autoriteit en de grote, seculiere concurrent van Hamas.
De vorige keer dat Gallant openlijk tegen Netanyahu opstond, was maart vorig jaar. Er werd toen gedemonstreerd tegen juridische hervormingen die de regering door wilde voeren, en de minister van Defensie liet weten dat deze plannen negatieve gevolgen voor het leger en de staatsveiligheid zouden hebben. Netanyahu stuurde hem direct de laan uit, maar daar kwam hij op terug toen honderdduizenden mensen woedend de straat opgingen om tegen zijn ontslag te protesteren.
Deze keer zit Israël midden in een oorlog, en ook nu wordt er tegen de regering gedemonstreerd: mensen vrezen voor de levens van de gijzelaars die Hamas in handen heeft, en geloven niet dat de gevechten in Gaza deze mensen veilig thuis zal brengen. Zij willen een deal met Hamas. Sommige ministers zeggen ook deze keer dat Gallant ontslagen moet worden, maar het is onwaarschijnlijk dat zijn vertrek wederom honderdduizenden mensen op de been zal brengen.
De enige die vooralsnog garen spint bij de hoekige houding van Netanyahu, is Hamas. Het kan niet anders dan dat de leider van deze organisatie in Gaza, Yahya Sinwar, achterover leunt en afwacht hoe het Israëlische leiderschap elkaar de tent uitvecht. Het zal ook de onderhandelingen om een bestand en de uitlevering van de Israëlische gijzelaars niet gemakkelijker maken. Hamas ziet zijn strategische positie alleen maar verbeteren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant