Onlangs bracht NRC het alarmerende verhaal van wijkverpleegkundige en zorgondernemer Maria Furtado. Ondanks herhaalde vaststellingen van vervalsing, oplichting en zorgfraude door meerdere zorgverzekeraars in de afgelopen zeven (!) jaar kan zij, tot op de dag van vandaag, doorgaan met haar verwerpelijke praktijken.
Furtado gaat te werk door eerst als indicatiesteller bij hulpbehoevenden thuis te komen en vast te stellen hoeveel zorg zij nodig hebben. Daarna biedt ze deze zorg, onder het motto ‘Wij van wc-eend indiceren wc-eend’, aan via haar eigen zorgbedrijfjes. Tegen de tijd dat een zorgverzekeraar onrechtmatige declaraties begint te vermoeden of patiënten melding doen van ondermaatse of niet geleverde zorg, is haar bedrijfje alweer opgehouden te bestaan. Om vervolgens verder te gaan onder een andere naam, in een ander zorggebied en middels contracten met een andere zorgverzekeraar. Onvoorstelbaar, maar waar; op dit moment verleent Furtado zorg aan de meest kwetsbaren in onze maatschappij, waaronder patiënten met psychisch lijden, en kwetsbare ouderen.
Over de auteur
Danka Stuijver is huisarts en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Naast dat ik als medezorgverlener niet eens wíl snappen hoe je zo meedogenloos misbruik kunt maken van zorgbehoeftigen en het zorgsysteem, vind ik het bovenal onvoorstelbaar dat deze wijkverpleegkundige al zolang straffeloos kan doorgaan. Waar is het toezicht? Waar is de bescherming van onze zorg en samenleving? De Algemene Rekenkamer waarschuwde 2 jaar geleden dat de bestrijding van zorgfraude niet of nauwelijks werkt. Dat van de naar schatting 3 tot 6 miljard euro frauduleus verkregen zorggelden ieder jaar slechts een half procent wordt opgespoord.
De Telegraaf berichtte vorige week dat de pakkans van fraudeurs in de jaren daarna nog verder is gezakt. Drie jaar geleden waren er 649 opgespoorde fraudezaken (totaalbedrag: 80 miljoen euro). Vorig jaar waren dit er slechts 306 (totaalbedrag: 16 miljoen euro). Onveranderd blijft dat zelfs áls een fraudeur wordt betrapt, dit er vaak niet toe leidt dat die wordt gestopt of zelfs maar wordt gehinderd in zijn malafide activiteiten.
De gevolgen van zorgfraude zijn immens. Het ondermijnt de integriteit van ons zorgsysteem en het vertrouwen van patiënten in onze beroepsgroep. Het resulteert in hogere zorgkosten en een stijgende zorgpremie. Het leidt tot een vicieuze cirkel met steeds meer controlemaatregelen en bureaucratie, waardoor zorgverleners vastlopen in een groeiende berg administratieve rompslomp. Door het moeten afleggen van verantwoording voor iedere urinekatheter of dubbel geboekt consult houden ze steeds minder tijd over voor het leveren van zorg. En dat leidt ertoe dat gedreven collega’s de zorg verlaten, wachtlijsten oplopen en onzuivere types hun kans schoon zien.
Vorig jaar deed de redactie van RTL Nieuws onderzoek naar aanbieders van zorg die wordt betaald uit het persoonsgebonden budget. Dat is een zak geld die een individuele patiënt zelf mag uitgeven aan bijvoorbeeld verpleging of dagbesteding. RTL ontdekte dat bijna 6.000 aanbieders van deze pgb-zorg een strafblad hebben. In sommige gemeenten ging dat om maar liefst 1 op de 10 zorgaanbieders die gemiddeld aanzienlijk hogere bedragen declareren dan hun collega’s zonder strafblad.
De berichten over zorgfraude leiden begrijpelijkerwijs tot een roep om strengere controlemaatregelen en beperkingen. Zo werd al eens geopperd om de vrije artsenkeuze af te schaffen, ongecontracteerde zorgverleners te weren en het persoonsgebonden budget te beperken tot enkel directe familieleden. Ook de nieuwe financieringsstructuur voor wijkverpleging, die vanaf 2025 zal ingaan, moet de kans op zorgfraude verminderen. Helaas geldt voor alle hierboven genoemde maatregelen dat ze eerlijke zorgverleners en patiënten die de zorg juist het hardst nodig hebben het meest benadelen, terwijl ze oneerlijke zorgverleners nauwelijks raken. Daarmee schieten ze hun doel voorbij.
We zullen moeten erkennen dat passende zorgverlening alleen tot stand kan komen in een vertrouwensrelatie. Tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieders, tussen zorgverleners en zorgvragers. Het dichttimmeren van ons zorgsysteem, onder het motto ‘trust is good, control is better’ zal meer kwaad dan goed doen. Dit neemt niet weg dat er harder moet worden opgetreden tegen bewezen zorgfraudeurs zoals Furtado. Door ze niet alleen te stoppen en te beboeten, maar ook strafrechtelijk te vervolgen. En er boven alles voor te waken dat ze nooit, maar dan ook nóóit meer de kans krijgen om hun geld te verdienen in de zorg.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant