De vier formerende partijen PVV, VVD, BBB en NSC zijn eruit: er komt een nieuw kabinet. Volg hier de laatste ontwikkelingen.
NSC-leider Pieter Omtzigt is blij en opgelucht dat formatiefinish in zicht is en Nederland een nieuw kabinet krijgt. Op de vraag of hij had verwacht dat hij, na al zijn bezwaren tegen samenwerking met de PVV, alsnog in een kabinet zou stappen met de partij antwoordde hij ontwijkend. Omtzigt benadrukte dat de partijen hebben gekozen voor een extraparlementair kabinet waar de partijleiders in de Kamer zullen plaatsnemen. ‘Dat is een grote trendbreuk met hoe het de afgelopen jaren gegaan is.’
De komende weken zal een van de grootste naoorlogse politieke experimenten verder vorm krijgen. Dan zullen de beoogd premier en bewindsliedenploeg aan de slag gaan met de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord.
Volgens Omtzigt zorgt deze regeringsvorm voor meer afstand tussen Kamer en kabinet omdat in de regel de bewindslieden van buiten de fractie worden gezocht en zij niet hebben meeonderhandeld met het hoofdlijnenakkoord. Dat principe gaat alleen niet helemaal op: Omtzigt kondigde namelijk alvast aan dat leden van zijn fractie zullen doorschuiven naar het kabinet.
De NSC-leider verwacht dat de komende weken, waarin de bewindspersonen aan de slag zullen gaan met hun regeerprogramma, cruciaal zullen worden. Hij hoopt dat de vier partijen ‘goede en capabele mensen’ kunnen vinden.
Avinash Bhikhie
Als het de vier formerende partijen lukt, en daar gaat Geert Wilders wel vanuit, dan zal 15 mei de boeken ingaan als een ‘historische dag’. Dat zei de PVV-leider woensdag voor aanvang van de laatste onderhandelingsronde. ‘De PVV die aan een kabinet deelneemt, dat is iets geweldigs, iets waar je als leider van een partij alleen maar van kan dromen.’
Wilders zag er zichtbaar opgelucht en verheugd uit nu het zes maanden na de verkiezingen en tegenstand van VVD- en NSC zijde hem alsnog gelukt is tot een kabinet te komen waar zijn radicaalrechtse eenmanspartij onderdeel van zal uitmaken. En historisch kan dat zeker genoemd worden. Sinds de oprichting van zijn PVV twintig jaar geleden gold hij als politieke paria waar partijen, vanwege de extreme standpunten, niet mee wilden samenwerken. In 2010 vonden VVD en CDA nog een tussenoplossing in de vorm van een gedoogconstructie, maar dat experiment sneuvelde na twee jaar.
In de jaren die volgden sloten VVD en CDA de PVV categorisch uit: de PVV zou niet te vertrouwen zijn en bovendien geen respect tonen voor de rechtsstaat en democratische instituties. Die blokkade heeft de VVD onder de nieuwe leider Dilan Yesilgöz opgeheven en ook NSC-leider Pieter Omtzigt heeft zijn bezwaren tegen samenwerking met de PVV laten varen.
Wilders benadrukte woensdagochtend dat nog een paar zaken moeten worden afgerond en wat puntjes op de i worden gezet. ‘Als het zover komt dan is het wel een jaar geweest waarin we de grootste partij werden en deelnemen aan een kabinet’, aldus Wilders. ‘Dat is zowaar iets om trots op te zijn. Ook voor onze kiezers.’
Avinash Bhikhie
In dit liveblog houden we het nieuws bij over de formatie. Bijna zes maanden na de Tweede Kamer-verkiezingen is een nieuw kabinet in zicht. PVV, VVD, NSC en BBB zijn dichtbij een hoofdlijnenakkoord dat de basis moet vormen voor een nieuw kabinet. De besprekingen tussen de vier partijen gingen gisteravond tot laat door.
Vandaag hopen de vier partijleiders hun Kamerfracties mee te krijgen en het eens te worden over wie demissionair premier Rutte zal opvolgen. Als de fracties instemmen, zal het akkoord naar de rest van de Tweede Kamer worden gestuurd. Daar is haast bij geboden; de informateurs hebben al laten weten dat zij na vandaag niet verder willen.
Vandaag is bovendien de dag waarop de partijen een formateur moeten aanstellen die de kabinetsploeg zal samenstellen en daarna de rol van premier op zich zal nemen. Normaal gesproken is dat een formaliteit, maar nu de leider van de grootste regeringspartij Geert Wilders in de Tweede Kamer blijft, moet alsnog worden gezocht naar een premier.
Officieel heeft de PVV-leider daarover nog niets bekendgemaakt, maar de andere formerende partijleiders houden er rekening mee dat Wilders Ronald Plasterk (PvdA) naar voren zal schuiven. Plasterk werd in december aangewezen als informateur en begeleidde de eerste onderhandelingsronde. Dat leidde er uiteindelijk toe dat NSC-leider Pieter Omtzigt zich terugtrok; hij vond dat Plasterk informatie over de rijksfinanciën te laat met de formatiepartners had gedeeld.
Maartje Geels
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant