De Triodos Bank wil naar de beurs. Dat moet de oplossing zijn voor de vastgelopen handel in certificaten. Voor vijandige overnamen die andere beursgenoteerde bedrijven soms ten deel vallen, is geen vrees.
De ideologische Triodos Bank naar de beurs, dat klinkt toch als een pastoor die naar het bordeel gaat?
Ja. Dat was absoluut niet wat de antroposofische oprichters van Triodos voor ogen hadden toen zij de bank in 1980 stichtten. Zo stelde Rudolf Mees, telg uit een oud bankiersgeslacht, dat geld veel goed kan doen voor de samenleving, maar speculatie om winstbejag juist schadelijk is.
Daarom kozen de oprichters van Triodos Bank destijds voor een juridische structuur die het aandeelhouderskapitalisme expliciet op afstand moest houden. De enige aandeelhouder van de bank werd een stichting met de weinig flatteuze afkorting SAAT. Deze Stichting Administratiekantoor Aandelen Triodos moest de missie van de bank bewaken en de belangen dienen van de samenleving, de werknemers en de kapitaalverschaffers van de bank.
Over de auteur
Tjerk Gualthérie van Weezel is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over energie en de impact van de energietransitie op het dagelijks leven.
Dat kapitaal, zo’n 1,2 miljard euro, werd ingelegd door beleggers die de missie van de bank steunden. Zij kregen in ruil voor hun inleg een certificaat dat jaarlijks een bescheiden rendement opleverde. Certificaten werden via de SAAT verhandeld tegen een vaste prijs.
Triodos werd mede dankzij deze constructie een begrip en liep de afgelopen decennia voorop met investeringen in onder meer duurzame energie, ecologische landbouw en cultuur. Maar de oude constructie functioneert niet goed meer sinds de coronapandemie. Triodos ziet een beursgang nu als mogelijke oplossing.
Wat ging er mis met de certificaten?
Toen de coronapandemie vier jaar geleden uitbrak, wilden veel van de 45 duizend certificaathouders hun certificaten verkopen, terwijl er amper kopers waren. Dat bracht een disbalans aan het licht die al langer aan het groeien was: het bestand van certificaathouders is sterk vergrijsd, en velen van hen willen de stukken na hun pensioen te gelde maken. In de loop van 2020 liep dat vast, en Triodos legde de handel stil. Dat leidde bij sommige certificaathouders tot serieuze financiële problemen.
Het was onmogelijk om het oude systeem, met een vaste waarde voor certificaten, weer op te starten. Een beursgang van de certificaten werd destijds al genoemd als een logische manier om die impasse te doorbreken. De bank koos uiteindelijk voor een onlinehandelsplatform – een zogenoemde Multilateral Trading Facility, MTF – waar één keer per week op basis van vraag en aanbod een prijs wordt bepaald. Zo’n onlinegemeenschap zou beter bij de missie van de bank passen dan het platte winstbejag op de effectenbeurs.
Waarom komt de bank daar toch terecht?
Het onlinehandelsplatform functioneert belabberd. Er is vanaf het eerste moment weinig handel geweest en de prijs van de certificaten is totaal ingestort. Waar certificaten voor corona tegen 90 euro per stuk werden verhandeld, gingen ze vorige week voor 27,50 euro van de hand.
Afgelopen maanden heeft de bank het platform laten evalueren door externe partijen. Die hebben bevestigd dat de handel via het platform te ingewikkeld en ondoorzichtig is. Met als belangrijk gevolg dat potentiële nieuwe beleggers niet instappen, en de prijs van de certificaten niet herstelt. Een beursgang zou die problemen kunnen oplossen.
Wanneer gaat de beursgang plaatsvinden, en wat gebeurt er in de tussentijd met de handel?
De beursgang is formeel nog een voornemen dat moet worden goedgekeurd in een speciale aandeelhoudersvergadering. Als dat gebeurt, zal de bank naar verwachting ongeveer een jaar bezig zijn de notering aan de Amsterdamse beurs juridisch en administratief voor te bereiden.
Tot die tijd blijft Triodos werken aan verbetering van het onlinehandelsplatsform, laat de bank in een persbericht weten. Het wordt interessant om te zien wat de beoogde beursgang deze week voor gevolg zal hebben voor de prijs van de certificaten.
Wordt Triodos straks een bank als alle andere beursgenoteerde grootbanken?
Ten dele. De koers van het aandeel Triodos zal in de berichtgeving over de bank een belangrijke rol spelen. Bij jaarcijfers of belangrijke beslissingen van het bankbestuur ligt daardoor meer nadruk op de financiële winstgevendheid van de bank.
Tegelijkertijd was de interesse voor de maatschappelijke impact van de bank toch al flink geslonken door de situatie met de certificaten. Topman Jeroen Rijpkema werkt al sinds zijn aantreden, drie jaar geleden, aan het verbeteren van de winstgevendheid van de bank, wat afgelopen jaar ook lukte.
Triodos neemt niet geheel afscheid van de oude structuur. De SAAT blijft de enige aandeelhouder, en alleen de certificaten worden via de beurs verhandeld. Certificaathouders hebben sinds vorig jaar wel meer invloed op het beleid van de SAAT. Het SAAT-bestuur, voorgezeten door oud SER-baas Alexander Rinnooy Kan, blijft waken over de missie van de bank. Een vijandige overname van Triodos door via de beurs een meerderheid van de certificaten op te kopen, is daardoor uitgesloten.
Is al enigszins duidelijk wat certificaathouders van het voorstel vinden?
De grootste belangengroep van certificaathouders, de Stichting Certificaathouders Triodos Bank, spreekt van ‘een betekenisvolle stap’. De SCTB had het onlinehandelsplatform al veel eerder failliet verklaard en noemde het afschaffen daarvan dan ook onvermijdelijk.
‘Er moeten weer jongere mensen bij komen die in de bank willen investeren’, zegt woordvoerder Hugo Hurts namens de stichting. ‘Als je kijkt naar wat de bank doet en wat dat voor rendement oplevert, is er ook zeker potentie om die groep aan te trekken. Maar via een weinig bekend en weinig toegankelijk platform gaat dat een stuk lastiger dan via Euronext.’
De stichting verwacht niet dat de koers zich op de beurs geheel zal herstellen en wil daarom dat de bank ook komt met ‘een redelijke financiële compensatie’ voor certificaathouders.
Er zijn ook groepen certificaathouders die zo boos zijn op Triodos dat zij via massaclaims hun volledige schade willen opeisen. Voor hen zal de beursgang waarschijnlijk geen reden zijn om die claims in te trekken.
Tegelijkertijd bleek tijdens de laatste vergadering van certificaathouders in februari dat er ook beleggers zijn die de oude beginselen trouw willen blijven. Zij gruwen van een beursgang. Komende vrijdag zal tijdens de aandeelhoudersvergadering duidelijker worden hoe de verhoudingen tussen deze groepen liggen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant