We zijn al snel geneigd binair te denken. Iets is zwart of wit, fout of goed, waar of niet waar. We worstelen met situaties die minder overzichtelijk zijn. Zoals de Gaza-oorlog. Iemand kan pal staan voor Israëls recht zichzelf te verdedigen tegen de agressie van Hamas en tegelijkertijd de hardheid van Israëls reactie verafschuwen. De twee sentimenten zijn allebei waar, maar ze botsen wel.
En dat kan mensen innerlijk verscheuren. We kunnen de pijn van het gewetensconflict proberen te verzachten door op de kwestie het etiket ‘complex’ te plakken. Dat biedt enig soelaas, maar niet genoeg. De oorlog in Oekraïne leidt tot minder morele wankelmoedigheid. Rusland is voor de meesten de boosdoener. Punt uit. In het Israëlisch-Palestijns conflict ligt het allemaal een stuk moeilijker.
Over de auteur
Arie Elshout is journalist en columnist voor de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in de VS en Brussel. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De burgerdoden, de verwoestingen en de honger in het door de Israëliërs hard getroffen Gaza liegen niet. De ellende daar snijdt velen door de ziel. Toch kan Israël niet zomaar worden weggezet als dader. Daarvoor zijn de Joden te vaak slachtoffer geweest en is hun historische lijdensverhaal - die eeuwige schandvlek op het blazoen van de mensheid - te nauw verbonden met het ontstaan en het gedrag van de enige Joodse staat. Ook daarvan is geen woord gelogen.
Dus vinden velen het lastig om duidelijk stelling te nemen, gekweld als men wordt door tegengestelde emoties. Het blijft inderdaad ingewikkeld.
Oud-collega Sander van Walsum gaf in een recent artikel inzicht in zijn worsteling. Een leven lang sympathiseerde hij met Israël, maar nu kan hij dat niet langer. Vanwege de machtsovername door de orthodoxie, het agressieve gedrag van de kolonisten en de wat hij noemt tactiek van verschroeide aarde in Gaza. Met pijn in het hart maakt hij zich los van dit Israël.
Zijn boodschap raakte me. Ik hecht altijd veel waarde aan Sanders oordeel en het zegt veel als de Israëlische regering nu zelfs de steun van mensen als hij verliest. Ik voel met hem mee, toch volg ik hem niet. Me losmaken van Israël? Vind ik moeilijk.
Veel van de kritiek op de Israëlische regering deel ik. Maar er is ook een tegenpartij, Hamas. Zij heeft de geweldsspiraal doelbewust in werking gesteld en doet niks om het geweld te stoppen. Ze volhardt ondanks alle burgerdoden in haar weigering alle Israëlische gijzelaars onmiddellijk vrij te laten. Desondanks worden aan haar verantwoordelijkheid voor het uitbreken en voortduren van de oorlog weinig woorden besteed. Menig opiniemaker wijdt er een paar obligate zinnetjes aan en gaat dan snel terug naar Israël. Alsof men zeggen wil: ja, Hamas is slecht, dat weten we, hoeven we het niet over te hebben.
Israël heeft die luxe van het negeren echter niet. Geen staat kan het accepteren dat zich aan zijn grens een vijand bevindt die gezworen heeft je te willen vernietigen, de levens van zijn burgers aan dat doel ondergeschikt maakt door zich te verschansen in tunnels in dichtbevolkt gebied en samenspant met andere machten in de regio om de omsingeling compleet te maken.
Maar wat kan Israël doen? Zelfs met inzet van alle militaire middelen is het onmogelijk Hamas te vernietigen, zeggen experts. Dat impliceert dat het ook niet lukt met de inzet van minder middelen, minder geweld. Wat blijft er dan over?
Het Amerika van Biden probeert nu Israël te weerhouden van een grote aanval op Rafah door te dreigen de leverantie van zware wapens te stoppen. Dat is goed, maar hij moet wel een alternatief bieden. Bijvoorbeeld: een diplomatiek initiatief met de Arabische landen om Hamas politiek uit te rangeren en Netanyahu te pressen de weg naar een Palestijnse staat te openen.
Anders zou stopzetting van wapenleveranties een riskante stap zijn in een aan kracht winnende internationale beweging om Israël en Israëliërs te isoleren. Er zijn weer lijsten. Het roept akelige associaties op met een gitzwart verleden. Het mag niet gebeuren dat Joden - want dat zijn Israëliërs tenslotte - weer alleen komen te staan.
Daarom zal ik Israël niet loslaten, ook al stelt het mijn loyaliteit zwaar op de proef. Het blijft een democratie met ingebouwd corrigerend vermogen die absoluut niet mag worden uitgeleverd aan zijn vijanden, in de regio en de rest van de wereld.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant