Een stevige opstelling tegenover China vereist dat de Europese Unie als één blok opereert. Dat is, zoals zo vaak, het probleem.
Het bezoek van de Chinese president Xi Jinping aan Europa heeft de kloof tussen Europa en China bevestigd. Xi deed geen noemenswaardige poging de Europese zorgen over oneerlijke concurrentie door China weg te nemen. Evenmin bleek hij bereid hij de Chinese steun aan de Russische agressie in Oekraïne te herzien.
Wel dreef hij een wig in de Europese Unie door de banden met Hongarije aan te halen. Daarmee vergrootte hij het Viktor Orbán-probleem van de EU. Hongarije profiteert van EU-subsidies, terwijl het steeds meer als een voorpost van de dictaturen in China en Rusland fungeert.
Terecht hamert de Franse president Emmanuel Macron op de noodzaak van ‘strategische autonomie’ van Europa. De EU moet zich minder afhankelijk maken van China, onder meer door haar industrie te beschermen tegen de concurrentie van Chinese producten die worden gemaakt met staatssubsidies of tegen kunstmatig lage prijzen naar Europa worden geëxporteerd. Daarnaast is de EU voor haar groene transitie te afhankelijk van China, dat de mondiale aanvoerketens voor essentiële grondstoffen domineert.
Het ontbreekt de EU niet aan machtsmiddelen. De Europese markt is belangrijk voor China, zeker nu de Verenigde Staten zich steeds meer afsluiten voor Chinese producten. Maar een stevige opstelling tegenover China vereist uiteraard dat de EU als één blok opereert. Dat is, zoals zo vaak, het probleem. Om Xi’s bezoek aan Parijs een Europees karakter te geven, had Macron Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Duitse bondskanselier Olaf Scholz uitgenodigd. Von der Leyen kwam, Scholz liet verstek gaan, daarmee onderstrepend dat Frankrijk en Duitsland wat China betreft niet op één lijn zitten.
Afgelopen jaar bereikten de Duitse investeringen in China een recordhoogte. Duitse bedrijven mikken nog altijd op de lucratieve Chinese markt, zeker nu de Duitse economie in zwaar weer verkeert door het wegvallen van goedkope Russische energie. Strategische autonomie kost geld, voor bedrijven, maar ook voor consumenten, omdat allerlei producten niet meer goedkoop in China kunnen worden gemaakt. Volgens peilingen zijn Europese kiezers gevoeliger voor hun koopkracht dan voor geopolitieke risico’s. Met die realiteit hebben Europese politici te maken.
Daardoor blijft Europa kwetsbaar. Het bezoek van Xi Jinping heeft in elk geval duidelijkheid verschaft. Van China valt weinig te verwachten. Als Europa de risico’s van zijn afhankelijkheid van China wil reduceren, zal het zelf verandering moeten afdwingen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant