Universiteiten zullen in het vervolg niet meer onderhandelen met studenten die zich niet identificeren. Dat staat volgens voorzitter Jouke de Vries van koepelorganisatie Universiteiten van Nederland (UNL) in een nieuw demonstratieprotocol. Ook mag er niet overnacht worden in universiteitsgebouwen.
Het nieuwe protocol is een reactie op de uit de hand gelopen pro-Palestijnse protesten afgelopen week op Nederlandse universiteiten, aldus De Vries in het tv-programma Buitenhof. In Amsterdam en Utrecht werden gebouwen van de universiteit bezet.
Met name in Amsterdam leidde dat tot forse schade aan gebouwen op het Binnengasthuisterrein van de Universiteit van Amsterdam (UvA) en op de Roeterseilandcampus. De UvA raamt het bedrag op 1,5 miljoen euro: interieur is vernield, kunst is kapotgemaakt, gebouwen zijn met graffiti beklad. Dat bedrag is nog exclusief de schade aan gemeentelijk eigendom, zoals de straat, waar demonstranten stenen uit haalden voor hun barricades.
Over de auteur
Joram Bolle is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
In een poging te de-escaleren ging rector magnificus Peter-Paul Verbeek van de UvA om tafel met studenten. Zij eisten dat de universiteit alle banden met Israëlische instellingen openbaar maakt en die vervolgens verbreekt. Aan dat eerste is de UvA tegemoetgekomen, maar aan dat tweede niet. Verbeek wekte veel verbazing door bij Nieuwsuur te vertellen dat een deel van de delegatie waarmee hij onderhandelde zich weigerde te identificeren en verborgen bleef achter gezichtsbedekkende kleding.
Jouke de Vries, naast voorzitter van UNL ook voorzitter van het bestuur van de Rijksuniversiteit Groningen, zegt dat niet meer te willen: ‘Als je als bestuur afspraken maakt, moet je weten met wie je afspraken maakt.’ Hij hekelde bovendien de manier waarop veel studenten onderhandelen. In Groningen werden er volgens hem foto’s van slachtoffers uit Gaza op tafel gegooid: ‘De gesprekken zijn vrij agressief van toon. De studenten zijn heel erg overtuigd van hun eigen gelijk, maar ik heb belangen af te wegen.’
Zo wijst hij erop dat er Joodse studenten bij hem komen die zeggen zich niet veilig te voelen op de universiteit. ‘Dat kan ik niet accepteren en dat zal ik niet accepteren. We kunnen op dat punt niet wegkijken.’ Hetzelfde sentiment verwoorden ook meer dan honderd Joodse studenten en medewerkers van de UvA en de VU dit weekend in een ingezonden brief in Het Parool: ‘Wie een kettinkje met een davidster of keppel draagt, kan van medestudenten haat en onbegrip verwachten. ‘Jij bent een vuile zionist’ en ‘Jij vermoordt kinderen in Gaza’’, schrijven ze.
Dat de demonstranten zeggen een onderscheid te maken tussen Joden en zionisten, is volgens de schrijvers niet voldoende: ‘Zou geweld tegen Joden wel toelaatbaar zijn als zij zionisten zijn? Als zij zich daartegen naar de smaak van activisten onvoldoende uitspreken?’ Ook spreken ze zich uit tegen een boycot van Israëlische onderwijsinstellingen, een eis van pro-Palestijnse studenten.
De Haagse Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) is de eerste Nederlandse onderwijsinstelling die dat wel doet. Na aandringen van studenten komt de samenwerking met de Bezalel Academy of Arts and Design in Jeruzalem ten einde, ‘omdat die zich inzet voor het Israëlische leger en zich niet uitspreekt tegen de schending van mensenrechten.’ De KABK en de Bezalel Academy hadden een uitwisselingsprogramma, al was de laatste daadwerkelijke uitwisseling in 2019.
De Bezalel Academy, de meest prestigieuze kunstopleiding in Israël, staat bekend als progressief. In het verleden kreeg de instelling onder meer kritiek van rechts vanwege het uitspreken van steun aan Arabische studenten aan de academie en het toestaan van het ophangen van namen van omgekomen Palestijnen in een eerder conflict.
Nederlandse universiteitsbesturen willen voorlopig nog niet aan een boycot. Volgens De Vries is het juist goed de banden in stand te houden: ‘Er is niet één Israël. Het is een verdeeld land, waar veel opvattingen zijn.’
De kans is klein dat hij daarmee de demonstrerende studenten en docenten overtuigt. Om 11.00 uur maandagochtend hebben docenten en studenten van de UvA een walk-out gepland vanaf Roeterseiland. Onbekend is hoe groot die actie zal zijn. Mogelijk volgen ook andere universiteiten.
Maandag opent de UvA alle gebouwen weer, die vier dagen gesloten waren vanwege de demonstraties en de nasleep daarvan: ‘Onderwijs en onderzoek moeten weer de ruimte krijgen, maar het is essentieel dat we ook met elkaar in gesprek blijven over de gevoelens van woede en onmacht én over de oorlog in Gaza’, zegt de universiteit in een verklaring.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant