Hillegom wil tijdelijk flexwoningen en een asielopvanglocatie neerzetten op bollengrond, een besluit dat zeer gevoelig ligt in de Bollenstreek. Maar de gemeente waakt voor hysterie. ‘We moeten niet doen alsof wij de streek om zeep willen helpen.’
Op een roze tulpenveld aan de Pastoorslaan in Hillegom steekt kweker Simon Pennings (62) – hoogblond, stoppelbaard – zijn hand in het zand. ‘Perfecte waterhuishouding, eersteklas bollengrond’, mompelt de voorzitter van de Koninklijke Algemeene Vereeniging voor Bloembollencultuur in de Duin- en Bollenstreek. Hij filtert de grond tussen zijn vingers. ‘Dit is geen klei, maar kalkrijk zand. Hier kun je de schoonste tulpen oogsten en de hyacinten met de meeste nagels (bloemknoppen, red.)’, zegt hij.
Pennings is verontwaardigd dat Hillegom uitgerekend hier wil gaan bouwen. De gemeente is van plan er tijdelijk vierhonderd flexwoningen neer te zetten en een opvanglocatie voor 135 asielzoekers, een verplichting die voortkomt uit de Spreidingswet. De gemeente gaat binnenkort langs bij de provincie Zuid-Holland om een ontheffing te vragen om op de beschermde bollengrond te mogen bouwen.
Over de auteur
Abel Bormans is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincie Zuid-Holland.
Dat ligt gevoelig in de Bollenstreek. Een verhitte discussie die 25 jaar geleden werd gevoerd over een geplande grote vinexwijk, Bollenstad, staat hier nog scherp op het netvlies. Na felle bewonersprotesten ging het plan de prullenmand in en werd 2.625 hectare bollenland voortaan aangemerkt als beschermd gebied.
Aan de Pastoorslaan in Hillegom gaat op 3 hectare grond nu waarschijnlijk tóch worden gebouwd. Na vijftien jaar moeten de flexwoningen en opvanglocatie in principe weer verdwijnen, maar Pennings gelooft daar niet in. ‘Als daar straks wegen, parkeerruimte en nutsvoorzieningen liggen, wordt de boel echt niet meer afgebroken.’
Pennings, een van de grootste bollenkwekers in de regio, noemt het plan ‘een trap op de ziel van de Streekers (de inwoners van de Bollenstreek, red.)’. ‘Deze grond is ons werktuig, dit is van cultuurhistorische waarde. Ik heb ook land in Noord-Holland en Flevoland, maar het is nergens zo goed als hier.’
Pennings, ook eigenaar van de Tulip Experience Amsterdam in Noordwijkerhout, wijst op de miljoenen toeristen die jaarlijks op de Bollenstreek afkomen. ‘Daar moet je zuinig op blijven.’ Hij vindt dat de politiek haar afspraken niet nakomt. Zo had BBH (BevolkingsBelangen Hillegom) in 2022 in het verkiezingsprogramma uitgesproken dat er níét zou worden gebouwd op bollenland.
‘Twee jaar geleden zag de wereld er nog heel anders uit’, reageert verantwoordelijk wethouder Anne de Jong (BBH). ‘De huizenprijzen zijn sindsdien fors hoger geworden, de wachtlijsten voor statushouders en sociale huurwoningen alsmaar langer en asielzoekers in Ter Apel moesten buiten slapen.’ In Oekraïne brak vlak voor de verkiezingen ook nog een oorlog uit – met alle gevolgen van dien.
‘Wij nemen onze verantwoordelijkheid en daar sta ik voor’, zegt De Jong. ‘De woningbouwopgaven in Hillegom zijn 25 jaar lang binnenstedelijk opgelost. Maar nu is er simpelweg geen ruimte meer. Op een gegeven moment houdt het op.’
De Jong vindt dat starters, Oekraïense vluchtelingen, arbeidsmigranten en statushouders ook een dak boven hun hoofd verdienen. Volgens hem hebben ‘99 van de honderd mensen’ die nu kritiek op hem uiten ‘geen kinderen die de huisvesting niet kunnen betalen’.
Simon Pennings is niet blind voor de ‘schrijnende dingen’ die er in de wereld gebeuren, zegt hij. Maar hij vindt dat Zuid-Holland, de dichtstbevolkte provincie van Nederland, het wel heel zwaar te verduren krijgt. Tot 2030 moeten daar 235 duizend woningen worden gebouwd.
Ook eist de Spreidingswet dat er in Zuid-Holland twintigduizend extra asielzoekers worden opgevangen. Zuid-Holland moet een fors deel op zich nemen: conform de wens van demissionair staatssecretaris Eric van den Burg (VVD), die de opvang eerlijker en naar rato van inwoners wil verdelen. ‘Waarom moet dat nou hier?’, vraagt Pennings zich af. ‘Het is toch veel logischer om dat in een rustige provincie als Drenthe te doen?’
Ook vindt Pennings dat de gemeente Hillegom eerst met de kwekers in gesprek had moeten gaan over de bouwplannen. ‘Hypocriet’, reageert wethouder De Jong, die niet bang is om terug te blaffen tegen de invloedrijke kwekers in de streek. ‘Jaren geleden hebben kwekers de bollengrond aan de Pastoorslaan verkocht aan een projectontwikkelaar’, zegt hij. ‘Waarom zou ik dan nu hun toestemming moeten vragen?’
Omdat de provincie in principe nog ‘nee’ kan zeggen, vond De Jong het niet logisch om nu al in gesprek te gaan met omwonenden. Als Zuid-Holland instemt, wordt alsnog een inspraaktraject opgezet.
Pennings wijst naar de helderblauwe horizon die de tulpenvelden van de Pastoorslaan zachtmoedig in zich opneemt. ‘Het gaat om de zíchtlijnen. Die willen we behouden.’ Hij heeft protestacties aangekondigd. De liefde voor de bollen zit Pennings in het bloed. Op 200 hectare bollengrond verbouwt zijn familiebedrijf tulpen, bloemriet en geluksklaver.
Niet alle kwekers (en hun nakomelingen) zijn liefdevol omgesprongen met het bollenland. Volgens een Noordwijks gemeentedocument uit 2016 was de ‘cultuurhistorische waarde en kwaliteit’ van de Duin- en Bollenstreek zwaar onder druk komen te staan als gevolg van de ‘verrommeling’ van het gebied. Bollenstreekers hebben in de jaren tachtig en negentig hun land volgeplempt met schuurtjes en kassen om ook ’s winters bloemen te kunnen verbouwen. Door schaalvergroting kwamen die gebouwen leeg te staan, om daarna te verpauperen.
De afgelopen jaren ploegde menig Bollenstreeker de eigen bollengrond om tot paardenweide of moestuin. De Omgevingsdienst West-Holland zag zich genoodzaakt om het karakteristieke landschap te beschermen en op honderden percelen te handhaven. De grondeigenaren klaagden vervolgens bij de gemeente Noordwijk dat zij als ‘criminelen’ werden behandeld.
Binnenkort gaan de bollen- en duingemeenten nieuwe afspraken maken over de bollengrond. De ‘herijking’ van de 2.625 hectare stond al langer gepland. De Jong: ‘Niet alle eigenaren willen hun grond als bollenland behouden. Het is mogelijk dat we een hectare of 50 zullen inzetten om onze woningnood en mobiliteitsproblemen op te lossen.’
Volgens De Jong blijft er ook dan nog meer dan genoeg bollenland over. Want dat het fleurige landschap beschermd moet worden, daar zijn de gemeenten van overtuigd. ‘We moeten niet doen alsof wij de Bollenstreek om zeep willen helpen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant