Het beroemde Noorderlicht was vrijdagnacht tot in Limburg te zien, en ook komende nacht loont het om naar de hemel te staren. Behalve een mooi schouwspel, levert de grote zonnestorm die het fenomeen veroorzaakt ook problemen op, onder meer voor satellieten.
Tot diep in Limburg melden ooggetuigen afgelopen nacht de typische felgekleurde dansende lichtjes van het Noorderlicht.
Noorderlicht is boven Nederland een relatief zeldzaam schouwspel. Het ontstaat wanneer geladen deeltjes afkomstig van de zon, de zogeheten zonnewind, met miljoenen kilometers per uur op de stikstof en zuurstof in de aardatmosfeer knallen. Bij die botsingen komt energie vrij in de vorm van groen, rood en paars licht: het gekleurde schouwspel dat je aan de hemel kunt zien.
Normaliter is zo’n natuurlijke vuurwerkshow alleen in het uiterste noorden en zuiden van onze planeet te zien. Het aardmagneetveld buigt de geladen deeltjesstroom namelijk af richting de polen. Slechts wanneer onder meer de zonnewind relatief sterk is, bereikt het fenomeen ook de breedtegraad van Nederland. Al is het zelfs dan soms pas zichtbaar met de relatief lange sluitertijd van een fotocamera. Wie mooie beelden op sociale media voorbij ziet komen uit zijn eigen regio en naar buiten rent om het met eigen ogen te zien, loopt daarom het risico dat het er allemaal wat minder spectaculair uitziet dan gehoopt.
Grofweg iedere elf jaar bereikt de zonneactiviteit een maximum. Dan piekt ook de frequentie van de zonnewind. Voorspellingen voor wanneer de zon het nieuwe maximum bereikt, lopen uiteen van eind dit jaar tot ergens in 2025. In de aanloop daarnaartoe kunnen we vermoedelijk vaker dan anders ook in onze contreien het noorderlicht waarnemen.
Het spektakel van gisterenavond was mogelijk dankzij een zeldzaam grote uitbarsting van zonneactiviteit, meldt het Amerikaanse instituut NOAA, die het ‘ruimteweer’ in de gaten houdt. Met name regio ‘3664' op de zon is momenteel erg actief, een hotspot met een diameter 17 keer zo groot als de aarde. Ook de rest van het weekend is het Noorderlicht mogelijk op veel meer plekken te zien dan gebruikelijk.
Zo'n piek in de zonnewind – momenteel de grootste in 20 jaar – levert niet alleen een mooi schouwspel op. Het kan ook voor verstoringen zorgen van apparatuur op aarde. NOAA waarschuwt dat radio's die gebruik maken van hoge frequenties storingen kunnen ervaren, of zelfs tijdelijk kunnen uitvallen. Onder meer Starlink van Elon Musk – die meer dan de helft van de actieve satellieten rond de aarde beheert – waarschuwt nu voor slechtere service.
De laatste zonnestorm van een vergelijkbaar kaliber was in 2003 en zorgde onder meer voor stroomuitval in Zweden, waarbij 50 duizend mensen een uur zonder stroom zaten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant