Veruit de meeste Oekraïners zoeken toevlucht binnen hun eigen landsgrenzen. Waar in het oosten en zuiden van het land veel gevochten wordt, is het westen veiliger. Zo worden veel vluchtelingen opgevangen in Lviv, vlak bij de Poolse grens.
Maar hoe veilig het daar echt is, is moeilijk objectief vast te stellen, zegt Matthijs Le Loux. Hij is buitenlandverslaggever voor NU.nl en reisde in februari af naar Oekraïne.
Veiligheid is nogal subjectief. "Lviv wordt gezien als veilig gebied, maar wordt soms ook vanuit de lucht aangevallen", zegt hij. "Als er bijvoorbeeld een keer per maand een raket inslaat, is het dan veilig? Voor jou, voor je kinderen? Het is lastig om daar een rationele berekening op los te laten, dus dat moeten mensen voor zichzelf besluiten."
Dat er nu niet wordt gevochten in een bepaald gebied, is geen garantie dat Russische aanvallen voor altijd uitblijven. "Het land is nu eenmaal in oorlog, dus er is altijd risico dat het front zich verplaatst en de situatie in voorheen veiligere regio's anders wordt", vertelt Le Loux. Als interne vluchteling heb je daardoor met veel onzekerheid te maken.
"Vluchten doen mensen niet voor een paar weken. Ze moeten een nieuw leven opbouwen in een ander gebied, zonder te weten of het daar daadwerkelijk veilig blijft." Voor sommigen zal vluchten naar het buitenland als enige veilige optie voelen.
Ook kunnen Oekraïners die binnen hun eigen land vluchten op weinig steun van de overheid rekenen. Ze krijgen wel een toelage, maar dat is volgens Le Loux niet veel geld. "In Nederland, en veel andere Europese landen, worden vluchtelingen beter ondersteund. Je kunt voor je algemene comfort beter hier in een asielopvang zitten dan in Oekraïne."
Een andere reden waarom sommige Oekraïners hun thuisland verruilen voor een ander Europees land is de dienstplicht. Onlangs is de minimumleeftijd waarop mensen kunnen worden opgeroepen verlaagd van 27 naar 25 jaar. Ook zijn de straffen voor het ontlopen van de dienstplicht zwaarder geworden. Zo kan iemands rijbewijs worden ingetrokken.
Enerzijds zijn er mensen die helemaal niet willen vechten en daarom Oekraïne ontvluchten. Anderzijds is er een groep die wel zou willen vechten, maar vreest om op een plek terecht te komen die niet past bij hun eigen vaardigheden.
"Ze zijn bijvoorbeeld bang dat ze in een aanvalseenheid aan het front worden gezet en op de Russen worden afgestuurd", zegt Le Loux. "Ook sprak ik met mannen die weinig vertrouwen hebben dat ze een goede commandant krijgen. Sommige officieren zijn van de oude Sovjet-stempel en gaan niet bijzonder zorgvuldig om met de levens van hun soldaten."
Maar de grootste groep vluchtelingen kiest toch voor een 'veilig' gebied in eigen land. En dat zien ze hun landgenoten ook het liefst doen. Oekraïners die over de grens zijn gevlucht, krijgen regelmatig te maken met kritiek en spot van achtergeblevenen, viel Le Loux op tijdens zijn reis door Oekraïne.
De Oekraïense economie verkeert in zwaar weer door de oorlog. In meerdere sectoren zijn grote personeelstekorten en er zijn minder consumenten om geld uit te geven. "Dat miljoenen Oekraïners nog in het buitenland zitten, wordt dus gevoeld."
Voor velen is dat motivatie om in eigen land te blijven of om na de oorlog weer terug te keren. Anderen integreren in het land waar ze naartoe zijn gevlucht.
In Nederland heeft meer dan de helft van alle Oekraïense vluchtelingen een baan. "Dat laat zien dat de Oekraïners zich relatief goed aanpassen", zegt Le Loux. "Maar hoe de vluchtelingenstroom er op de lange termijn uitziet en hoeveel vluchtelingen willen terugkeren na de oorlog, valt niet te voorspellen."
Source: Nu.nl algemeen