De Amsterdamse gemeenteraad kwam vrijdag met spoed bijeen om te praten over de ontspoorde pro-Palestinademonstraties en het ferme politieoptreden. Burgemeester Femke Halsema moest zich verantwoorden, maar wie riep nu eigenlijk wie op het matje?
Amsterdam stond in lichterlaaie deze week, maar over de vraag wie het vuurtje aanstak of oppookte, verschillen vrijdagmiddag de meningen in de Stopera, het Amsterdamse stadhuis. De ontspoorde studentenprotesten in de hoofdstad werken als een Rorschachtest, iedereen ziet er zijn gelijk in bevestigd.
Het waren de radicale elementen in de pro-Palestinabeweging, zeggen rechtse partijen als VVD en JA21.
De polarisatie werd aangewakkerd door landelijke politici, vinden linkse en progressieve partijen.
Het was het escalerende politieoptreden, zegt Nilab Ahmadi van de Lijst Ahmadi-Veldhuyzen, de voormalige Amsterdamse BIJ1-fractie, die zelf meedemonstreerde.
Over de auteur
Loes Reijmer is verslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft onder meer over migratie, asiel en polarisatie
Te midden van die grabbelton aan perspectieven is burgemeester Femke Halsema vrijdagmiddag het stabiele middelpunt. Het debat komt op een opmerkelijk moment; zelden komt de gemeenteraad op een vrijdag samen. Bovendien was het reces, maar het debat werd op verzoek van de fracties ingelast. Halsema moet zich verantwoorden voor de gebeurtenissen van deze week, maar krijgt het geen moment moeilijk.
Het ferme handelen van de politie stemt de rechtse partijen positief. ‘Wij vinden in beginsel dat er goed is opgetreden’, zegt JA21-fractievoorzitter Kevin Kreuger. ‘In grote lijnen heeft de driehoek goed gehandeld’, vindt ook VVD-fractievoorzitter Daan Wijnants, die dinsdag nog twitterde dat Halsema een ‘absurd besluit’ had genomen om het Binnengasthuisterrein niet meteen te ontruimen.
Die tweets zijn hem niet in dank afgenomen. D66 en de PvdA vragen hem te reflecteren op het ‘live mee-twitteren’ zonder alle feiten te kennen. ‘De heer Wijnants heeft inderdaad nogal levendig commentaar gegeven’, zegt Halsema ook. ‘Ik raad u aan voortaan even af te wachten.’
‘U wilt toch niet mijn vrijheid van meningsuiting inperken’, reageert de VVD’er.
‘Nee’, zegt Halsema, ‘ik probeerde bij te dragen aan uw gezond verstand. Daar bent u immers nogal van.’
Ook vanuit linkse en progressieve partijen krijgt de burgemeester weinig te verduren. Er zijn voorzichtige kanttekeningen, zoals de vraag of de politie genoeg onderscheid maakte tussen gewelddadige en vreedzame demonstranten. Of waarom de ‘hooligans’ – in de woorden van Denk-fractievoorzitter Sheher Khan – die maandag de studenten met fakkels te lijf gingen, niet goed zijn tegengehouden door de politie.
Aan deze kant van het politieke spectrum is er vooral veel begrip voor de demonstrerende studenten, voor de onmacht en de woede die zij voelen bij de verwoesting van Gaza. ‘Er wordt geprotesteerd vanuit het gevoel dat er te weinig wordt gedaan om het geweld te stoppen’, zegt Fatihya Abdi van de PvdA.
Liever kijken deze partijen 64 kilometer verderop, naar het Binnenhof, waar de landelijke politici ter rechterzijde zich deze week stevig uitlieten over de demonstraties. De frustratie is groot over de minister van justitie, die de studenten ‘tuig’ noemde, of staatssecretaris Eric van der Burg die de protesten als antisemitisch duidde.
Dilan Yesilgöz is ‘de minister van olie op het vuur’, zegt D66’er Rob Hofland. Hij hekelt de reactie van premier Mark Rutte, ‘die gele hesjes meteen ontvangt in het Torentje, maar vreedzame demonstranten tegen het geweld in Gaza wegzet als antisemieten’.
‘De situatie in Amsterdam is weer speelbal geworden van de landelijke politiek’, zegt Juliet Broersen van Volt.
‘Met de naderende formatie worden de contouren van PVV-land duidelijk’, aldus Khan van Denk.
Eigenlijk zijn de rollen in dit verantwoordingsdebat omgedraaid. Want ook tegen deze partijen is burgemeester Halsema kritisch. Ze heeft zich erover verbaasd dat de fractievoorzitters niets hebben gezegd over ‘de verschrikkelijke vernielingen’ die door de demonstranten zijn aangericht. ‘Daarvan heb ik de veroordeling gemist.’
Ze vertelt dat er voor honderdduizenden euro’s aan kunst is kapotgemaakt. ‘De redenatie dat dat mag omdat het in Gaza ook erg is, vind ik nogal wonderlijk’, zegt ze, refererend aan het verweer van een student donderdag in Nieuwsuur. ‘Het is niet zo dat de grenzen van onze rechtsstaat meebewegen met buitenlandse conflicten.’
Halsema denkt dat er de komende tijd extra inspanningen nodig zijn om de polarisatie in de stad tegen te gaan. En toch was ze donderdagavond, na een lange, roerige week, ‘voorzichtig optimistisch’, zegt ze tegen de gemeenteraad. Er werd weer gedemonstreerd, en ja, er waren drie pogingen om het Maagdenhuis te bezetten, maar ‘in hoofdzaak was het een waardige en mooie demonstratie’ met een zogeheten sit-in en twee minuten stilte.
‘Dat is de goede weg’, besluit Halsema. ‘Voor een stad waar de demonstratievrijheid een groot goed is, en waar alle mensen, van alle politieke gezindten hun gevoelens moeten kunnen uiten. Zeker in verdrietige tijden als deze.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant