De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid beïnvloedt. Deze week: wellicht hoopte de Russische president dat het machismo van enkele gespierde genodigden op zijn inauguratie ook op hem zou afstralen.
Op de dinsdag dat Vladimir Vladimirovitsj Poetin (71) voor de vijfde keer werd geïnaugureerd als president van de Russische Federatie was het zoeken naar foto’s die nog iets van een verrassing in zich droegen. Nee, die moesten niet komen van het versteende gezicht van Poetin zelf. De laatste keer dat die bij een inauguratie emoties vertoonde was in 2012, op een massabijeenkomst, nadat hij ook al als president was benoemd. Toen stroomden er tranen van ontroering over zijn wangen. Maar ach, ook een herbenoeming went.
Van de duizenden aanwezigen bij de ceremonie in het Kremlin viel evenmin veel spontaniteit of oprechte emotie te verwachten. Ze applaudisseerden voor hun herkozen leider, knikten vriendelijk glimlachend in zijn richting en waakten angstvallig voor gebaren en gezichtsuitdrukkingen die een zweem van subversiviteit zouden kunnen suggereren. Afdoende afgericht, met het deerniswekkende lot van menig dissident als afschrikwekkend voorbeeld.
De heren waren onberispelijk in kostuum of uniform, de dames op chic, de gewaden van de Russisch-orthodoxe geestelijken gestreken, de licht voorover hellende erewachten als kromgetrokken planken opgesteld bij de vergulde deuren van waarachter Poetin in het Kremlin tevoorschijn zou komen: dat alles was een herhaling van eerdere ceremoniën met hem als middelpunt.
De blik bleef daarom hangen bij de foto’s van drie omvangrijke mannen die niet voldeden aan de overheersende kledingkeuze. Het opvallendst waren de beelden van de gezette man in zijn zwarte, boeddhistisch geïnspireerde gewaad, met de kralenketting met frutseltjes eraan. Ringbaardje, het zwart geverfde haar in een staart, de in een krommende V getrimde haarlijn op het voorhoofd.
We herkenden in de sjamaan Steven Seagal (72), Amerikaans acteur van vechtfilms in het ruige genre als Above the Law, Hard to Kill, Out for Justice en Under Siege. Hij was de enige als westerling geïdentificeerde gast bij Poetins feest, wat hem onvermijdelijk tot blikvanger maakte – ook bij de fotografen die de ceremonie bijwoonden.
Seagals populariteit in het Westen was, zacht gezegd, al jaren tanende toen zijn ego in 2016 danig werd gestreeld door Poetin. Op de filmset in de Verenigde Staten stond Seagal bekend als een ongeleid projectiel dat zijn fysieke kracht – hij heeft de 7de dan in de vechtsport aikido – benutte om stuntmannen te mishandelen, medeacteurs de lucht uit de longen te trappen of, zoals wijlen de Schotse acteur Sean Connery overkwam, een pols te breken. Hij werd door actrices veelvuldig beschuldigd van seksueel wangedrag en raakte betrokken in een dubieuze promotie van cryptomunten (hij schikte in een strafzaak). Kortom: een beest op de set en daarbuiten.
Gelukkig voor Seagal was Rusland, waar zijn brute kracht op film nog wél werd gewaardeerd, vergevingsgezind. Nadat hij de annexatie in 2014 van de aan Oekraïne toebehorende Krim door Rusland had toegejuicht en Poetin ‘een van de grote leiders van de wereld, mogelijk de grootste’ had genoemd, werd zijn loyaliteit aan de potentaat beloond met een Russisch paspoort. Sindsdien treedt hij in de openbaarheid als supporter van Poetin en verdedigt hij in de Russische media de inval in Oekraïne. Niet zelden poseren ze samen voor de foto. Vladimir en Steven: dikke vrienden.
Dinsdag bevond Segal zich behalve te midden van een keur aan artiesten, militairen, prelaten, bestuurders, oligarchen en andere jaknikkers ook in het gezelschap van nog twee onorthodox geklede heren uit Poetins entourage. Notoire vechtersbazen. De ene was Ramzan Kadyrov, de sinistere leider van de Russische deelrepubliek Tsjetsjenië onder wiens schrikbewind talrijke kritische journalisten en mensenrechtenactivisten zijn ontvoerd, gemarteld en vermoord. Ook hij droeg, net als Seagal, een kralenketting om de nek.
De tweede: de homofobe stokebrand Alexander Zaldostanov (bijgenaamd: De Chirurg), voorman van de Nachtwolven, een ultranationalistische motorclub naar model van de Amerikaanse Hells Angels en tevens een officieuze militie van de Russen in de bezette Krim. Met lange manen en in leren vest met bonkige, glanzende onderscheidingstekens betrad hij het Kremlin voor het feestje van zijn motorvriend.
Of de drie in het oog springende spierbundels Seagal, Kadyrov en Zaldostanov elkaar of hun gemeenschappelijke vriend nog hebben ontmoet in het feestgedruis, daarover geven de foto’s uit het Kremlin geen uitsluitsel. Gezien hun prominente aanwezigheid aldaar hoopt Poetin wellicht dat hun machismo ook op hem afstraalt. De foto’s waarop hij pronkt met zijn eigen fysieke kracht – met blote bast te paard, met een gevangen snoek aan de arm, als jager met geweer, als judoka op de mat – zijn minstens vijf jaar oud. Misschien realiseert hij zich dat hij wel wat hulp kan gebruiken om het ideaalbeeld van de Russische man gestalte te geven.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant