In een spoeddebat moet burgemeester Halsema zich vrijdag in de Amsterdamse gemeenteraad verantwoorden voor de gang van zaken rond de ontruiming van de Uva-gebouwen deze week. Er zat weinig anders op, zal haar verdediging zijn.
Halsema kan het vuur van twee kanten verwachten vrijdag. Op de rechterflank vinden raadsleden als JA21-fractieleider Annabel Nanninga dat het lang duurde voordat de politie in actie kwam. Al voordat de mobiele eenheid overging tot ontmanteling van de demonstratie riep zij daartoe op: ‘Snel ontruimen.’ Ook VVD-fractievoorzitter Daan Wijnants vond dat het lang duurde. ‘Deze situatie kan niet voortduren’, vond hij woensdagmiddag al. ‘De-escalatie is niet het antwoord. Optreden wel.’
Vanaf de linkerflank zal Halsema zich moeten verweren tegen de verwijten van veel demonstranten dat de politie de zaak liet escaleren en onnodig veel geweld gebruikte. Fracties als SP en GroenLinks schaarden zich donderdag publiekelijk achter de ‘vreedzame studenten’. Enkele raadsleden sloten zich op straat aan bij de demonstranten.
Een woordvoerder van Halsema benadrukte donderdag dat de driehoek (burgemeester, politie en Openbaar Ministerie) voor de klassieke afweging stond die zo vaak aan de orde is bij demonsraties: het recht op demonstratie moest worden afgewogen tegen de veiligheid en de openbare orde.
Er liepen woensdagmiddag twee trajecten tegelijk. De gemeente besloot in de loop van de middag dat de barricaden, die de demonstranten opwierpen op de openbare weg, moesten worden opgeruimd met het oog op de openbare orde. Daarom kwamen er shovels ter plekke. Intussen deed de universiteit aangifte van lokaalvredebreuk, vernieling en dwang: ‘De beveiligers van de universiteit waren het gebouw uitgejaagd en er werden vernielingen aangericht aan de gebouwen, kunstwerken, meubilair en laptops’, aldus de gemeente. Dat vond ook de dienstdoende officier van justitie genoeg aanleiding om in te grijpen.
De eerste aanhoudingen werden verricht omdat mensen het bevel negeerden om weg te gaan bij de barricade, benadrukt de woordvoerder van Halsema. Dat het er hard en soms grimmig aan toe ging, ontkent hij niet. ‘Er kwam vanuit de demonstranten een tegenreactie met stenen en brandblussers, een agent werd met ammoniak in het gezicht gespoten. Dat is de volgorde waarin het is gegaan.’
Mensenrechtenorganisatie Amnesty dringt aan op een evaluatie van het politieoptreden. ‘We hebben gezien dat de situatie woensdagavond complex was en een deel van de demonstranten geweld gebruikte tegen de politie. Dat is onacceptabel.’ Tegelijkertijd benadrukt de organisatie dat de politie ‘op een aantal cruciale momenten’ de kansen op de-escalatie niet heeft benut. ‘Er is onvoldoende onderscheid gemaakt tussen de vreedzame demonstranten en de groep die geweld gebruikte.’
Premier Rutte schaarde zich donderdag impliciet achter de opstelling van het gemeentebestuur. ‘De gebeurtenissen op en rond de UvA in de laatste dagen gaan duidelijk over grenzen heen’, stelde hij in een verklaring. ‘Demonstreren mag. Altijd. Maar geweld gebruiken tegen de politie en vernielingen aanrichten mag nooit. Stop daarmee!’
Het aantal aanhoudingen rond de demonstratie van woensdag stond donderdag op 36. Vijf agenten raakten gewond.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant