Als vrouwelijke pionier in haar vakgebied deed Jeannie Epper het stuntwerk voor vele film- en televisieproducties. Zo sprong ze als stuntdubbel van ‘Wonder Woman’ Lynda Carter van daken en vocht ze met zwaarden. Maandag overleed de stuntvrouw op 83-jarige leeftijd.
Als dochter van twee stuntprofessionals is de carrière van Jeannie Epper (1941) als kind al zo goed als bezegeld. Eppers vader komt in de jaren twintig als immigrant van Zwitserland naar de Verenigde Staten. Hij weet in de filmindustrie van Los Angeles door te breken als stuntman gespecialiseerd in werken met paarden.
Op 9-jarige leeftijd introduceert hij dochter Jeannie, geboren in Simi Valley nabij LA, in het vak. Later zegt zij daarover grappend dat ze praktisch met ‘stuntkussens aan de navelstreng werd geboren’. Met een geënsceneerde val van een paard op 18-jarige leeftijd bewijst ze dat ook zij op de set thuishoort.
Over de auteur
Maartje Geels is algemeen verslaggever van de Volkskrant.
Niet alleen Jeannie volgt in de voetsporen van haar ouders, ook haar vijf broers en zussen. Het levert de Eppers bij regisseur Steven Spielberg de bijnaam ‘Flying Wallendas of Film’ op, een verwijzing naar een circusact uit de jaren zestig. Maar ondanks dat stuntwerk Jeannie met de paplepel wordt ingegoten, blijkt het aanvankelijk een uitdaging voor haar om überhaupt aan werk te komen. Stuntwerk voor actrices wordt door mannen gedaan – vrouwen komen er simpelweg er niet aan te pas.
In de jaren zeventig verandert dit en wordt Epper gecast voor de stuntrol die haar carrière decennia later nog tekent. Ze neemt het gevaarlijke klim-, vecht- en springwerk op zich voor Lynda Carter, die de rol vertolkt van DC Comics-superheld Diana Prince, beter bekend als ‘Wonder Woman’. ‘Pas toen sexy vrouwen zoals Carter zeiden dat ze geen mannen met behaarde benen als dubbelgangers wilden, kwamen we ertussen.’
Aanvankelijk wordt de stuntvrouw overigens afgewezen: haar gezicht heeft te weinig weg van het smalle gelaat van Carter. Maar nadat een aantal afleveringen zijn gedraaid, wordt Epper alsnog ingevlogen om het meeste stuntwerk voor de serie voor haar rekening te nemen. In tegenstelling tot de concurrentie weet zij het loopje van Carter wel feilloos te kopiëren.
Epper heeft er dan al stunts op zitten voor de serie The Bionic Woman en Spielbergs sciencefictionfilm Close Encounters of the Third Kind. Ook heeft zij dan al aan de wieg gestaan van de Stuntwomen’s Association of Motion Pictures, de brancheorganisatie voor stuntvrouwen in de Verenigde Staten. Tot op hoge leeftijd blijft ze aan het netwerk verbonden. ‘Het was een mannenwereld’, zegt Epper jaren later. ‘Als vrouwen in deze wereld vonden dat we elkaar moesten steunen. Mannen wisten simpelweg niet waar wij doorheen moesten’.
Ondanks Eppers ervaring gaat het op de set van de tv-serie Lancer een keer mis. Ze neemt het stuntwerk waar voor een jonge actrice en wordt geacht in een nagebouwd huisje te staan waar de vlammen aan likken. Maar het hele decor vliegt in brand en de stuntvrouw komt in het ziekenhuis pas weer bij kennis, vertelt ze in 2007 aan het Amerikaanse magazine Entertainment Weekly. ‘Al mijn haar was eraf gebrand’.
Fysieke uitdagingen
De kracht om voorafgaand aan een gevaarlijke stunt toch door te zetten, put ze uit haar geloof, zegt Epper in datzelfde interview. Voorafgaand aan een scène bidt ze kort. ‘Als ik aan een stunt begin, weet ik 150 procent zeker dat het goedkomt. Ik bid, focus me en zeg dan: ‘God, het ligt nu in uw handen.’’
Dat Epper meerdere soorten stuntwerk kan doen – alleen stunts met motoren sluit ze uit – betekent niet dat het vak voor haar als vrouw makkelijk is. Met name de kostuums – superheld Wonder Woman gaat altijd gekleed in hoge laarzen met een hak – vormen voor vrouwen een extra fysieke uitdaging. ‘En mannen hoeven niet na te denken dat hun borsten eruit vallen. Dat gebeurde mij wel’, grapt een 73-jarige Epper jaren later.
In 2007 wordt Eppers carrière bekroond met een oeuvreprijs bij de Taurus World Stunt Awards, de jaarlijkse prijsuitreiking voor de industrie. Ze is de eerste vrouw die de prijs krijgt uitgereikt voor zowel haar eigen stuntwerk als haar coördinerende rol op sets. In datzelfde jaar roept Entertainment Weekly haar uit tot ‘beste stuntvrouw ooit’.
Daags na het overlijden van Epper is het actrice Lynda Carter die de stuntvrouw voor het laatst roemt. ‘We begrepen en waardeerden elkaar. Het waren de jaren zeventig, dat moest’, schreef Carter op Instagram. ‘Wederzijds respect, intellect en samenwerking verbond ons. Alleen zo konden we floreren in een mannenwereld. Net zoals Diana Prince een Wonder Woman was, was Epper dat ook’.
3x Jeannie Epper
Ook bij Eppers kinderen zat het stuntwerk in het bloed; drie van hen gingen in dezelfde wereld aan de slag. Van haar eigen gezin was Jeannie overigens het laatst nog levende kind.
‘Stuntwerk doen is eigenlijk het enige wat ik kan, behalve moeder en grootmoeder zijn’, zei Epper in Double Dare. De documentaire uit 2004 focust op het werk van Epper en collega Zoë Bell in een door mannen gedomineerde stuntwereld.
Een van Eppers meest bekende stunts filmde ze in de jaren tachtig op de set van Romancing the Stone. Epper, die instond voor Kathleen Turner, moest met een liaan over een 100 meter diep ravijn slingeren. De stunt ging bijna mis toen een boom loskwam uit de grond.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant