De jubelton behoort zonder twijfel tot de topdrie van slechtste ideeën in vier kabinetten Rutte. Het heeft de stijging van de huizenprijzen opgejaagd en de ongelijkheid in het land vergroot.
Uit een in economenblad ESB (Economisch Statistische Berichten) gepubliceerd onderzoek blijkt dat de jubelton heeft geleid tot het fenomeen van overbieden. Omdat de kinderen van ouders die zich de jubelton konden permitteren op de woningmarkt meer geld boden, waren de kinderen zonder bemiddelde ouders ook gedwongen hogere biedingen te doen.
Het wordt wel de winner’s curse genoemd: het doen van een bieding die hoger is dan de eigenlijke waarde van het huis. In 2012 werd slechts 3 procent van alle huizen op de Nederlandse markt boven de vraagprijs verkocht. In 2021 was dit bijna 80 procent.
Volgens het onderzoek van de economen Nils Kok, Jaap Bos en Jonas Wogh, de eerste twee hoogleraren en de derde promovendus aan de Universiteit Maastricht, heeft de jubelton geleid tot een extra prijsstijging van 6 duizend euro op woningen van gemiddeld 2,5 ton in de periode tussen 2013 en 2015. In regio’s waar de meeste ontvangers van jubeltonnen woonden, stegen de huizenprijzen vanwege de concurrentie sterker dan in regio’s met minder jubeltonontvangers.
Bemoeienis van de overheid met de koopwoningenmarkt is altijd onzalig geweest; of het nu de aftrek van de hypotheekrente voor de inkomstenbelasting is, de premieregelingen uit de jaren tachtig, de verlaging van de overdrachtsbelasting, de Nationale Hypotheekgarantie of de startersleningen. Allemaal leiden of hebben ze geleid tot een grotere vraag naar koopwoningen en hogere prijzen bij een gebrek aan aanbod. Ze vergroten ook de ongelijkheid, omdat een deel van de bevolking dankzij overheidshulp speculatiewinst maakt. En dat is niet het armste deel.
De jubelton werd in 2013 ingevoerd. Die maakte het mogelijk een belastingvrije schenking van 100 duizend euro te doen voor het kopen van een huis. De belangstelling was massaal. In totaal werden in 2013 en 2014 liefst 150 duizend schenkingen gedaan met een totaal bedrag van 9,2 miljard euro. De fiscus liep daardoor bijna 1 miljard aan inkomsten mis. In 2015 werd de jubelton afgeschaft om in 2017 opnieuw ingevoerd te worden. De economen denken dat fiscale beleidsinterventies beter moeten worden overdacht. Uit het jubeltonbeleid blijkt volgens hen dat de hulp aan een bepaalde groep leidt tot hogere prijzen voor iedereen op de woningmarkt. ‘Bezint, eer ge begint’, concluderen ze.
Eigenlijk zou de overheid al haar financiële inspanningen moeten richten op vergroting van het aanbod, uitsluitend door realisering van betaalbare, liefst sociale huurwoningen. Dat is veel beter dan de vraag naar koopwoningen te stimuleren. Het zou ook een gelijkere samenleving creëren. Aan de koopwoningenmarkt moet de overheid haar vingers niet branden.
Maar met de VVD als eeuwige regeringspartij is dat een illusie. Het VVD-electoraat bestaat nu eenmaal uit mensen die het meest van de hypotheekrenteaftrek, de premiekoopwoningen en startersregelingen profiteren.
Als het deze week lukt met een kabinet, waaraan ook de VVD met Yesilgöz meedoet, zullen woningzoekenden met een volgende onzalige prikkel naar de koopmarkt worden gedirigeerd.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns