Meer weten over de crisis in het Midden-Oosten? Lees hier al onze artikelen.
Het voorstel voor een staakt-het-vuren waar Hamas akkoord mee is, betreft volgens Israëlische media een eenzijdig voorstel van bemiddelaar Egypte. Dat zou concessies bevatten waar Israël niet achter staat, aldus Israëlische veiligheidsbronnen.
Onderhandelingen tussen Israël en Hamas vinden indirect plaats via bemiddelaars Egypte en Qatar. Die bemiddelaars verzamelen de wensen van beide partijen en proberen vervolgens uit te zoeken waar ruimte is voor concessies. Volgens Israëlische functionarissen is het statement van Hamas mogelijk bedoeld om Israël af te schilderen als partij die een staakt-het-vuren weigert, door nu naar buiten te brengen dat het met een tussenvoorstel akkoord is.
Wat er in het voorstel staat, is nog altijd onduidelijk. Hamas laat daar in zijn verklaring niets over los. Bemiddelaars Egypte en Qatar hebben nog niet op Hamas gereageerd en ook van Israëlische zijde is er nog geen officiële reactie.
Hoe dan ook lijkt de aankondiging van Hamas druk te zetten op Israël in het licht van het ophanden zijnde offensief in Rafah. Vandaag gaf Israël het bevel om delen van de stad te evacueren. Volgens Israël is het noodzakelijk om Rafah binnen te vallen om Hamas te verslaan.
Joram Bolle
Hamas zegt akkoord te zijn met een voorstel voor een staakt-het-vuren dat bemiddelaars Egypte en Qatar op tafel hebben gelegd. Volgens een verklaring van de militante groepering heeft politiek leider Ismail Haniyeh dat aan de premier van Qatar laten weten.
Het is onduidelijk op welk voorstel Hamas precies doelt. Vorige week vonden in Caïro gesprekken plaats over een staakt-het-vuren. Israël wil 33 gijzelaars vrij krijgen in ruil voor een gevechtspauze van zo’n zes weken. Hamas stond tot nu toe op het standpunt dat een staakt-het-vuren een einde moet maken aan de oorlog en dat Israël zich volledig moet terugtrekken uit Gaza.
Het is niet bekend of Hamas die eisen nu heeft laten vallen; de korte verklaring van Hamas zegt alleen dat er een Egyptisch-Qatarees voorstel is geaccepteerd zonder uit te weiden over de inhoud. Of Israël dit voorstel steunt is daarom ook nog niet duidelijk.
Joram Bolle
De Amerikaanse president Biden heeft in een telefoongesprek met de Israëlische premier Netanyahu gezegd dat Israël geen offensief moet beginnen in Rafah. ‘De president herhaalde zijn duidelijke standpunt over Rafah’, aldus het Witte Huis. Volgens het Witte Huis is de meest effectieve manier om de gijzelaars vrij te krijgen het afspreken van een staakt-het-vuren met Hamas.
Net als andere westerse bondgenoten van Israël zijn de VS tegen een offensief in Rafah, vanwege de grote hoeveelheid ontheemde Palestijnen in de zuidelijke stad. Een offensief zou de al zeer zorgelijke humanitaire situatie in het gebied verder verergeren en veel burgerslachtoffers maken, is de vrees.
Toch lijkt Israël het offensief voort te zetten. Volgens minister Yoav Gallant van Defensie wordt Israël daartoe gedwongen door de starre houding van Hamas, waarmee nog altijd wordt onderhandeld over een staakt-het-vuren. De Israëlische premier Netanyahu heeft echter gezegd hoe dan ook Rafah binnen te willen vallen, hetzij snel en anders na afloop van een gevechtspauze.
De kans is dus groot dat Biden Netanyahu niet op andere gedachten heeft gebracht in het telefoongesprek. Wel zeggen de VS dat Netanyahu akkoord is om grensovergang Kerem Shalom weer te openen. Israël sloot de zuidelijke grensovergang met Rafah gisteren na een aanval van Hamas bij de grenspost. Daarbij kwamen zeker vier Israëlische militairen om het leven. Via Kerem Shalom komt een groot deel van de humanitaire hulp Gaza binnen.
Joram Bolle
Pro-Palestijnse studenten hebben in navolging van Amerikaanse universiteiten een tentenkamp opgezet bij een gebouw van de Universiteit van Amsterdam. Op een grasveld bij de campus op het Roeterseiland zijn zo’n twintig tenten en tweehonderd studenten aanwezig. Volgens het Parool zijn er ook tientallen docenten van de UvA.
De demonstranten willen dat de universiteit alle banden met Israëlische instellingen en bedrijven verbreekt. Ook hebben ze spandoeken waarop Israël wordt beschuldigd van genocide in Gaza. Totdat hun eisen zijn ingewilligd, willen de studenten blijven zitten.
Of de universiteit en de politie dat toestaan, is maar de vraag. Vooralsnog wordt het tentenkamp gedoogd, maar de UvA zegt tegen universiteitsblad Folia dat er aangifte wordt gedaan als studenten op het grasveld willen overnachten. In dat geval kan de politie besluiten in actie te komen. Een docent van de UvA zegt tegen het Parool dat hij met collega’s op dat moment een schild wil vormen om de politie tegen te houden.
Twee bruggetjes bij het grasveld zijn gebarricadeerd, maar colleges op het Roeterseiland, waar onder meer de faculteiten Economie, Gedragswetenschappen en Rechten zitten, gaan gewoon door. Dat was in maart niet het geval toen studenten het gebouw van Amsterdam University College blokkeerden. Daardoor kon een deel van de colleges en tentamens niet doorgaan. Bijna twintig demonstranten werden destijds gearresteerd.
Joram Bolle
Lees ook deze analyse: Sinds 7 oktober zitten ook Nederlandse universiteiten in een lastige spagaat tussen academische vrijheid en felle protesten
Europese landen dringen er opnieuw bij Israël op aan geen grondoffensief te beginnen in Rafah. Volgens EU-buitenlandcoördinator Josep Borrell voorspelt het evacuatiebevel dat Israël voor een deel van Rafah heeft afgegeven weinig goeds: ‘Alleen maar meer oorlog en hongersnood.’ Ook Frankrijk heeft Israël opgeroepen Rafah niet binnen te vallen: ‘De gedwongen verplaatsing van de burgerbevolking komt neer op een oorlogsmisdaad.’
Een grondoffensief in Rafah lijkt al maanden aanstaande. Israël heeft gezegd dat een aanval op de stad noodzakelijk is om Hamas te verslaan, maar meer dan een miljoen Palestijnen hebben hun toevlucht tot de stad gezocht voor geweld in de rest van Gaza en kunnen nergens heen. Daarom willen zelfs westerse bondgenoten dat Israël afziet van een grondoffensief in Rafah.
Onderhandelingen met Hamas over een staakt-het-vuren hebben vooralsnog tot niets geleid. Bovendien heeft Israël gezegd dat ook een tijdelijke gevechtspauze slechts uitstel van een offensief in Rafah betekent, geen afstel. De onderhandelingen lopen nog, maar volgens Hamas brengt een offensief in Rafah die wel in gevaar.
Egypte, dat grens aan Rafah, heeft zijn leger in een verhoogde staat van paraatheid gebracht, zeggen Egyptische bronnen tegen persbureau Reuters. Het land is bang voor een grote stroom Palestijnse vluchtelingen en houdt de grens grotendeels gesloten.
Later vandaag belt de Israëlische premier Netanyahu met de Amerikaanse president Biden over het offensief in Rafah. CIA-baas William Burns, die betrokken is bij de onderhandelingen over een staakt-het-vuren is in Jeruzalem en zal daar ook met Netanyahu spreken.
Joram Bolle
Ook op de prestigieuze Britse universiteiten van Oxford en Cambridge houden studenten pro-Palestijnse demonstraties. Dat melden Britse media vandaag. De studenten zetten tentenkampen op uit protest tegen de Israëlische oorlog in de Gazastrook. Eerder werd al aan onderwijsinstellingen in Bristol en Leeds geprotesteerd.
Twitter bericht wordt geladen...
De studenten aan de twee Britse universiteiten ‘weigeren toe te kijken’ terwijl de universiteit ‘Israëls genocide op de Palestijnen steunt’, zo schrijven ze op X. Ze eisen onder meer dat de universiteiten die ‘financiële en professionele steun’ bekendmaakt en stopzet. De Union of Jewish Students, een studentenorganisatie die de belangen behartigt van alle Joodse studenten in het Verenigd Koninkrijk, waarschuwt voor een ‘vijandige en giftige atmosfeer’.
De studentenacties, inmiddels wereldwijd verspreid, zijn ontstaan in navolging van eerdere demonstraties op Amerikaanse universiteitscampussen. Door heel de Verenigde Staten protesteren studenten daar tegen het Israëlische optreden in Gaza, de Amerikaanse miljardensteun aan Israël en de investeringen die de universiteit doet in aan Israël gelieerde bedrijven. Als gevolg viel de politie kampementen van studenten binnen en arresteerde meer dan 1.600 studenten.
Sebas van Aert
Lees hier ook deze reportage over de Amerikaanse studentenprotesten: Studentenprotesten veroorzaken een schisma in de VS. ‘De vraag is nu: aan welke kant sta jij, als Jood?’
Palestijnse burgers ontvluchten de oostelijke delen van Rafah nadat het Israëlische leger is begonnen met het evacueren van Palestijnse burgers. Het Israëlische leger dreigt de stad aan te vallen nadat onderhandelingen over een nieuw bestand stukliepen.
Sebas van Aert
Een militaire operatie in Rafah is nodig, omdat Hamas zou weigeren om tot een deal te komen over een nieuw bestand. Dat heeft de Israëlische minister van Defensie, Yoav Gallant, zijn Amerikaanse collega Lloyd Austin vannacht verteld. ‘Hamas weigert elk plan om onze gegijzelden terug te sturen’, schreef Gallant gisteren al op X. ‘De gevolgen op de grond zullen duidelijk zijn.’
Israël wil dat Hamas tijdens een tijdelijk staakt-het-vuren de overgebleven gijzelaars vrijlaat in ruil voor Palestijnse gevangenen. Hamas wil echter alleen praten over een definitief einde van de oorlog in Gaza. Beide kampen beschuldigen elkaar van het vastlopen van de onderhandelingen. Zo wees een hooggeplaatste functionaris van Hamas in gesprek met The New York Times juist naar de Israëlische premier Benjamin Netanyahu als hoofdschuldige van de impasse.
Twitter bericht wordt geladen...
De Israëlische troepen zouden volgens Gallant klaar zijn voor ‘een krachtige operatie in heel Gaza en vooral in het Rafah-gebied’. Het doorslaggevende bevel zal volgens hem snel komen. Ter voorbereiding op de mogelijke aanval roept het Israëlische leger vandaag honderdduizend burgers uit het oosten van Rafah op om te evacueren vanwege een aanstaande operatie. Getuigen vertellen aan persbureau Reuters dat de eerste mensen al zijn vertrokken.
De Verenigde Staten zijn, net als veel andere landen, tegen een potentiële inval van Rafah, waar 1,4 miljoen Palestijnse vluchtelingen verblijven. Het zou de levens van te veel Palestijnse burgers in gevaar brengen. Of het land nu overtuigd is van Israëls strategie de schade te beperken, is onduidelijk.
Vorige week nog uitte de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, zijn zorgen over de operatie. ‘We hebben nog geen plan gezien dat ons het vertrouwen geeft dat burgers effectief beschermd kunnen worden’, zei hij tijdens een bijeenkomst van het World Economic Forum. Israël lijkt alle internationale weerstand echter aan zijn laars te lappen en door te gaan met de geplande operatie.
Sebas van Aert
Het Israëlische leger is begonnen met het ‘tijdelijk’ evacueren van Palestijnen uit de zuidelijk gelegen stad Rafah. Dat melden verschillende Israëlische media en het leger via X. Het zou vooralsnog gaan om Palestijnen die in het oostelijke deel van de stad verblijven. Zij hebben via onder meer flyers en sms-berichten te horen gekregen dat ze naar de stad Khan Younis of de kustplaats Al-Mawasi moeten vertrekken. Daar verrezen de afgelopen tijd door Israël opgezette vluchtelingenkampen.
Twitter bericht wordt geladen...
Al maandenlang dreigt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu met een militaire inval van de stad, waar naar schatting 1,4 miljoen burgers hun toevlucht hebben gezocht. Volgens Israël zitten de overgebleven Hamas-strijders, onder wie Hamas-leider Yahya Sinwar, en de Israëlische gegijzelden in Rafah.
De Israëlische aanvalsplannen stuiten op tegenstand van de internationale gemeenschap, die vreest dat een inval van de stad zal eindigen in een bloedbad. Desondanks lijkt het een kwestie van tijd. Gisteren nog zei de minister van Defensie, Yoav Gallant, dat een operatie in Rafah snel wordt verwacht.
Volgens de Israëlische krant Haaretz is het echter onwaarschijnlijk dat de zuidelijke stad zal worden bezet en is de militaire activiteit een drukmiddel in de onderhandelingen met Hamas.
Sebas van Aert
Lees hier meer over de aangekondigde inval van Rafah: Israël voert aanvallen Gaza op, generaal waarschuwt dat operatie in Rafah nabij is
Bij Israëlische aanvallen op huizen in Rafah, in het zuiden van de Gazastrook, zijn zondag zestien Palestijnen om het leven gekomen. Medische bronnen uit het door Hamas gecontroleerde gebied meldden maandag aan persbureau AFP dat er zeven Palestijnen uit één familie en negen uit een andere familie werden gedood.
Rafah is geregeld het doelwit van luchtaanvallen en Israël dreigt met een grootschalig grondoffensief in de stad. De Verenigde Staten, de Europese Unie en de Verenigde Naties maken zich grote zorgen over een dergelijke grondoperatie. Zij vrezen voor een humanitaire ramp in het dichtbevolkte gebied waar veel vluchtelingen verblijven. (ANP)
Israëlische autoriteiten hebben het hoofd van de VN-organisatie voor Palestijnse vluchtelingen (UNRWA), Philippe Lazzarini, voor de tweede keer de toegang tot Gaza ontzegd sinds 7 oktober. Dat zei Lazzarini in een bericht op X. Lazzarini is sinds het uitbreken van de oorlog vier keer in Gaza geweest, onder meer op 17 maart.
Ook zei Lazzarini dat Israël nog altijd de levering van humanitaire hulp belemmert of weigert. 'Alleen al in de afgelopen twee weken hebben we tien incidenten geregistreerd, waaronder het schieten op konvooien, aanhoudingen van VN-personeel gevolgd door pesterijen zoals gedwongen uitkleden, bedreigingen met wapens en lange vertragingen bij controleposten waardoor konvooien gedwongen werden zich in het donker te verplaatsen of af te breken', aldus Lazzarini.
De UNRWA-chef riep ook op tot een 'onafhankelijk onderzoek' naar raketbeschietingen die zondag leidden tot de sluiting van een belangrijke grensovergang tussen Israël en Gaza, nabij Kerem Shalom. De gewapende vleugel van Hamas, de Al Qassam-brigades, eiste de verantwoordelijkheid op voor die aanval. Volgens het Israëlische leger kwamen er drie militairen bij om.
Later op zondag zei het Israëlische leger (IDF) dat het een commandocentrum van Hamas in centraal Gaza had aangevallen. De Palestijnse beweging zou dat centrum volgens een IDF-woordvoerder 'opzettelijk in de buurt van een actieve UNRWA-locatie' hebben gepositioneerd. (ANP)
Bij een Israëlische luchtaanval op een zuidelijk dorp in Libanon zijn vier mensen uit één familie omgekomen. Dat melden Libanese staatsmedia. De Libanese beweging Hezbollah schoot ter vergelding tientallen raketten op Noord-Israël af.
Volgens het Libanese nationale persbureau was de aanval in de plaats Mais al-Jabal en waren de slachtoffers een man, een vrouw en hun kinderen van 12 en 21 jaar oud. Twee andere mensen raakten gewond.
Het Israëlische leger zei dat 'vanochtend gevechtsvliegtuigen een militair terrein in de buurt van Mais al-Jabal hebben getroffen', zonder verdere details te geven.
Hezbollah verklaarde dat het 'tientallen Katyusha- en Falaq-raketten' had afgevuurd op Kiryat Shmona in het noorden van Israël 'als reactie op de gruwelijke misdaad die de Israëlische vijand in Mais al-Jabal heeft begaan'.
Het Israëlische leger zei dat 'er ongeveer veertig lanceringen vanuit Libanon geïdentificeerd' zijn. De meeste raketten zouden zijn onderschept en er vielen geen slachtoffers.
Sinds het begin van de oorlog in Gaza zijn de vijandigheden tussen Israël en Hezbollah toegenomen. In die zeven maanden zijn in Libanon volgens tellingen van persbureau AFP bijna 400 mensen gedood. Israëlische autoriteiten melden de dood van elf soldaten en negen burgers door aanvallen van Hezbollah. Aan beide kanten zijn tienduizenden mensen ontheemd geraakt. (ANP)
Dit was het belangrijkste nieuws over de crisis in het Midden-Oosten van zaterdag 4 mei en zondag 5 mei:
• De onderhandelingen tussen Israël en Hamas over een staakt-het-vuren lijken in een impasse te zijn beland. Zowel de Israëlische premier Netanyahu als Hamasleider Haniyeh zegt niet akkoord te zullen gaan met de eisen van de andere partij. Zo wil Hamas een definitief einde aan de oorlog in Gaza, terwijl Israël opteert voor een tijdelijke wapenstilstand.
• Het Israëlische oorlogskabinet heeft unaniem ingestemd met de sluiting van de plaatselijke kantoren van de Arabische nieuwszender Al Jazeera. Israëlische autoriteiten beschuldigen de nieuwszender er al langer van sympathieën te koesteren voor de militante Palestijnse groeperingen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever.
• Israël heeft een belangrijke grensovergang die wordt gebruikt voor humanitaire hulp aan de Gazanen gesloten. Dat meldt het Israëlische leger. De grensovergang bij Kerem Shalom zou onder vuur zijn genomen, waardoor deze niet langer open kon blijven. Nieuwe vrachtwagens met hulpgoederen mogen er niet meer doorheen.
Lees hier het volledige liveblog van afgelopen weekend terug.
Source: Volkskrant