Laat oude telefoons niet werkeloos liggen. Vaak kunnen ze een tweede leven krijgen. En anders zitten ze nog vol grondstoffen die het recyclen waard zijn. Wat zijn de opties? En wat gebeurt er eigenlijk met ingeleverde telefoons?
Goede kans dat u ergens in een la nog oude telefoons heeft liggen. Ruim de helft van de Nederlanders ouder dan 16 laten hun oude telefoons thuis verstoffen, bleek vorig jaar weer uit enquête-onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Zonde, want deze telefoons zijn waardevol, zelfs als ze oud en kapot zijn. De hoogste tijd dus om de lade uit te ruimen.
Gaat het om een relatief recent model dat nog werkt, dan wil een kennis of familielid het mobieltje misschien wel hebben. En anders is er altijd wel een bedrijf te vinden dat gebruikte toestellen opknapt en doorverkoopt als refurbished (gereviseerde) telefoons.
Over de auteur
Niels Waarlo is economieverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over duurzaamheid en de circulaire economie.
Partijen als Rebuy, Swappie en GSMLoket doen via hun websites een initieel bod op basis van het model en een beschrijving van gebruikerssporen en beschadigingen. Verzenden van het oude toestel gaat per post.
Weet dat een inkoper na inspectie kan concluderen dat het toestel toch minder waard is dan aanvankelijk werd gezegd. Dit kan gedoe opleveren. Zo maakte de Consumentenbond bij een test mee dat Swappie slechts 20 euro bood voor een iPhone, omdat het bedrijf (ten onrechte) meende dat de camera stuk was.
Het is mogelijk de naar een revisiebedrijf opgestuurde telefoon in zo’n geval weer terug te ontvangen – al kunnen daar wel verzendkosten aan vastzitten.
Ook MediaMarkt neemt in zijn winkels oude toestellen aan, in ruil voor tegoedbonnen. Deze telefoons gaan naar Foxway, een van de grootste revisiebedrijven van Europa. In een fabriek in Estland controleert Foxway de oude toestellen, en knapt ze op, om ze daarna door te verkopen.
Een andere mogelijkheid is oude telefoons in de inleverdozen van Eeko te stoppen, in heel Nederland te vinden bij bedrijven en winkels. Hier mogen ook telefoons in die te oud of te kapot zijn voor de tweedehands markt.
Eeko verdient aan het doorverkopen van deze apparaten – zowel om te reviseren als te recyclen – en schenkt een deel van de opbrengst aan een goed doel.
De hoogte van het bedrag dat naar een goed doel gaat, hangt af van wat Eeko voor de telefoon ontvangt, zegt een woordvoerder. Denk bij die schenking grofweg aan 50 cent voor een niet-herbruikbaar toestel, en hogere bedragen voor waardevollere apparaten.
Vorig jaar maakte Eeko zo bijna 250 duizend euro over aan onder andere CliniClowns, Kika en Stichting Opkikker. Dat geld was mede afkomstig van de opbrengsten van gebruikte tablets en lege printercartridges, die Eeko eveneens inzamelt en verhandelt.
Dan zijn er nog de WeCycle-inleverpunten, onder meer te vinden bij supermarkten en milieustraten. Zij worden beheerd door Stichting Open. Deze stichting is opgericht door Nederlandse elektronicabedrijven, teneinde te voldoen aan hun wettelijke plicht om oude apparaten in te zamelen en te verwerken.
Vorig jaar zamelde Stichting Open 32 duizend kilo aan mobiele telefoons in, volgens een woordvoerder, ongeveer 200 duizend toestellen. Ruim 80 procent van het gewicht – glas, plastics, metalen – kon opnieuw worden gebruikt in een ander product.
Daarbij speelt een fabriek in het Vlaamse Hoboken een belangrijke rol. Hier wint Umicore zeventien metalen terug, waaronder goud, zilver, koper en palladium. Het verschilt sterk hoe de telefoons er binnenkomen, zegt Thierry Van Kerckhoven, bij Umicore verantwoordelijk voor de inkoop van recyclebare materialen.
Zo halen sommige Nederlandse recyclebedrijven er eerst werkende onderdelen uit om die door te verkopen. Sommige versnipperen de apparaten ook, om er vervolgens ijzer, aluminium en plastic uit te vissen.
Bij Umicore gaan de mobieltjes – of wat daar nog van over is – de smeltoven in. Daarna volgt een complex spel met scheikundige trucs om de metalen te scheiden. Zo maakt de Vlaamse onderneming gebruik van het feit dat een deel van de metalen in het gesmolten mengsel naar de bodem zakt en een ander deel bovendrijft. Voor verdere uitsplitsing gebruikt het bedrijf zuren waarin specifieke metalen oplossen.
Umicore wint zo ruim 90 procent van de metalen terug, aldus Van Kerckhoven. Dat tikt aan. Zo zit er volgens hem alleen al grofweg 200 gram goud in duizend kilo aan oude apparaten. En Umicore krijgt die apparaten met tonnen tegelijk binnen. Van Kerckhoven: ‘Er ligt nog een enorm potentieel voor recyclage in de kast bij mensen thuis.’
In alle gevallen is het zaak de data van een oude telefoon te wissen alvorens je deze inlevert. Je wil niet dat persoonlijke berichtjes, foto’s of contactgegevens in vreemde handen vallen.
Verwijder om te beginnen de sim-kaart en het SD-kaartje voor extra opslagruimte – als dat kaartje erin zit. Zet de telefoon vervolgens altijd terug naar de fabrieksinstellingen.
In principe is dat genoeg, zegt forensisch onderzoeker Claudia Goutier van DataExpert. Dit cybersecuritybedrijf deed in 2016 tests met Android-toestellen en iPhones en vond na een fabrieksreset ‘welgeteld nog 1 emoticon op een Android-telefoon die de dans ontsprongen was’.
Wie desondanks meer zekerheid wil dat een fabrieksreset alle gevoelige data ontoegankelijk maakt voor hackers, kan de data versleuteld opslaan. Dit is op de telefoon aan te vinken in de instellingen. Na een fabrieksreset is eventueel achtergebleven data hierdoor onleesbaar. Hedendaagse mobieltjes versleutelen de data vaak automatisch al.
Nog altijd geen veilig gevoel? Er zijn ook apps te downloaden die alle gegevens vernietigen door ze meermaals te overschrijven met ruis.
Beter/Leven
In de rubriek Beter/Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van o.a. gezondheid, geld en duurzaamheid.