Het is hoog tijd dat er een eind wordt gemaakt aan het ontwijken van dividendbelasting. Maar daarvoor zijn afspraken op Europees of mondiaal niveau nodig
Bedrijven doen niets liever dan hun aandeelhouders royaal belonen. De inkoop van eigen aandelen om zo de koers op te drijven was nog nooit zo populair, en multinationals doen er alles aan om te voorkomen dat hun aandeelhouders belasting moeten betalen op het dividend dat ze krijgen uitgekeerd.
De laatste tijd springt daarbij een nieuwe truc in het oog. Of eigenlijk is het een heel oude truc, gebaseerd op wetgeving uit 1917, maar de laatste tijd wordt hij opvallend vaak toegepast. Het komt erop neer dat bedrijven geld dat ze in kas hebben, omtoveren in aandelenkapitaal. Dat kan het bedrijf vervolgens onbelast uitkeren aan de verschaffers van het kapitaal, de aandeelhouders.
De rijkste vrouw van Nederland, Charlene de Carvalho-Heineken, hoeft dankzij deze administratieve goochelarij geen belasting te betalen over de winstuitkeringen die ze van Heineken ontvangt.
Deskundigen verschillen van mening over hoe hard er over deze praktijk moet worden geoordeeld. Het staat bedrijven natuurlijk vrij om slim gebruik te maken van belastingwetten, maar in dit geval heeft het er alle schijn van dat belastingwetten worden misbruikt. Winst die wordt gemaakt uit bedrijfsvoering en vervolgens aan aandeelhouders wordt uitgekeerd, is dividend en geen aandelenkapitaal en moet navenant worden belast. Staatssecretaris Marnix van Rij van Financiën heeft beloofd te onderzoeken of dat het geval is.
Zelfs als deze maas in de wet wordt gedicht, zullen bedrijven met hulp van dure advocaten op de Zuidas waarschijnlijk snel nieuwe mazen vinden om de dividendbelasting te ontwijken. Desnoods verhuizen ze het hoofdkantoor naar Londen, zoals Shell en Unilever deden toen hun smeekbeden aan premier Rutte om de dividendbelasting af te schaffen tevergeefs bleken.
Bij de winstbelasting is al veel langer sprake van een race to the bottom, waarbij landen elkaar aftroeven met steeds lagere tarieven om bedrijven te lokken. Bij de dividendbelasting is die bodem nu ook snel in zicht.
Het is een nieuw bewijs van de almacht van aandeelhouders binnen bedrijven. Het is dezelfde almacht die Shell en Unilever heeft gedwongen hun ambities op het gebied van duurzaamheid naar beneden te schroeven.
Deze almacht laat zich niet eenvoudig begrenzen. Zolang kapitaal zich vrij en snel over de wereld kan verplaatsen op zoek naar het hoogste rendement, verliezen de andere belanghebbenden – het personeel en de samenleving – altijd. De meeste Nederlanders hebben het geluk dat ze via hun pensioenfondsen kunnen meeprofiteren van dit aandeelhouderskapitalisme, maar Nederlanders en andere wereldbewoners zonder vermogen betalen opnieuw de prijs.
De belangrijkste opgave voor Van Rij en zijn opvolgers is om rendement op kapitaal zwaarder te belasten en inkomen uit arbeid minder. Maar daarbij is de tegenstand groot. Zonder afspraken op Europees of mondiaal niveau, lukt het waarschijnlijk niet het kapitaal te beteugelen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant