Zodra de natuur niet doet wat de mens wil, klinkt de roep om ingrijpen. Intussen hebben zweefvliegen het ook niet makkelijk.
‘Veel mensen zijn geschrokken van de gebeurtenissen in de nestkast op de ENKA-fabriek in Ede’, berichtte Omroep Gelderland vorige week. Nee, er was geen eenzame pederast in de schoorsteen geklommen om aan zijn gerief te komen met een handvol verse kuikentjes, er was enkel een zieke moeder slechtvalk – vermoedelijk door vogelgriep – uit de nestkast gevallen, waarna haar kuikens stierven. Het ‘nestkastdrama’ was gefilmd door webcams, die tegenwoordig de natuur ongefilterd de huiskamer in brengen. Daarna schalde de verontwaardiging vanuit de doorzonwoningen: ‘Waarom werd er niet ingegrepen?’
De mens wil heus de natuur wel zien, vanaf de laptop op schoot, maar alleen de lieve poezelige natuur, niet de gruwelen. Daar moet tegen opgetreden. Geen grilliger roep dan die om ingrijpen.
Zo speelt in Friesland tegelijk een ander natuurdrama: wilde katten grijpen er weidevogels als grutto, kievit en tureluur. Alleen omdat ze katten zijn, de ellendelingen. Boeren en waterschappen zijn een grotere plaag voor de weidevogels, maar daar ging het nu niet over. De provincie greep in en schiet nu jaarlijks zo’n 250 wilde katten dood. Dat was tegen het zere been van dierenorganisaties; die hebben nu een petitie aangeboden tégen het ingrijpen. De organisaties pleiten voor een andere aanpak, waarbij de katten niet worden gedood, maar gevangen, gecastreerd, ontwormd, ontvlooid, gechipt en teruggezet in de natuur. Niet bij weidevogels, maar bijvoorbeeld op een boerenerf, waar ze muizen kunnen vangen.
De muizen wordt weer eens niets gevraagd, maar vermoedelijk piepen ze massaal om ingrijpen tegen zo’n ingreep.
Zweefvliegen hebben het ook niet makkelijk. Na ambtelijk en politiek gesteggel openbaarde minister Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof) vorige week het Basisrapport Rode Lijst Zweefvliegen. Het is een voorstel voor een Rode Lijst voor zweefvliegen, die nog niet bestaat. Dat wordt tijd, want het document bevat zorgwekkend nieuws: 30 soorten zweefvliegen zijn verdwenen uit Nederland, 20 zijn ‘ernstig bedreigd’, 30 ‘bedreigd’, 24 zijn ‘kwetsbaar’ en 42 ‘gevoelig’. Hoe zeldzamer de soort, hoe groter de kans dat die harder achteruitgaat dan gemiddeld, concluderen de opstellers van het rapport.
Dat schreeuwt om ingrijpen. Want het ging al zo slecht met veel insecten en zweefvliegen zijn nuttige en efficiënte bestuivers, belangrijk voor het telen van bijvoorbeeld zacht fruit. Een Rode Lijst kan helpen ze te beschermen.
In deze rubriek geeft Jean-Pierre Geelen, natuurredacteur van de Volkskrant, zijn persoonlijke commentaar op opmerkelijke confrontaties tussen mens en natuur.
Maar dat is gek: het is doodstil op de publieke tribune. Het zorgwekkende Basisrapport is nog ‘slechts’ een wetenschappelijke publicatie, opgesteld door kenniscentrum EIS en het CBS. De status van het rapport is een ‘advies’, het heeft geen rechtskracht. Dat laatste verandert pas wanneer de minister op basis van dit advies de Rode Lijst publiceert in de Staatscourant. Demissionair minister Van der Wal besloot nou net dát over te laten aan haar opvolger.
‘Reden hiervoor is dat het vaststellen van de Rode Lijst beleidsmatige consequenties heeft’, schreef Van der Wal in de bijbehorende ‘beslisnota’. Oftewel: wanneer een Rode Lijst ‘officieel’ is, zouden we er misschien wel iets mee moeten doen. Ingrijpen, bijvoorbeeld. Doodeng.
Dat gaat dus nog wel even duren, het is – gezien de slepende formatie – ook maar zeer de vraag hoe die opvolger erover zal denken. Intussen heeft de demissionair minister aan haar democratische plicht voldaan. Niet ingrijpen en overgaan tot de orde van de dag.
Ziet u intussen een zweefvlieg in de tuin of op het balkon? Goede kans dat die hard achteruitvliegt. Probeer hem met lichtsignalen te waarschuwen, en grijp in.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns