Om mijn menselijkheid te bewijzen, rijd ik naar het winkelcentrum, waar twee mannen klaarstaan met zilveren plastic bollen. Hun namen zijn Thomas en Jeff, geen echte namen want privacy is duur.
Meer Nederlanders komen hiernaartoe om hun menszijn vast te leggen, sommigen reizen honderden kilometers. Het is nog niet mogelijk in eigen land, maar dat zal vast veranderen.
Midden in de stroom van langslopend publiek controleren ze de telefoon waarop ik de afspraak maakte, en houden ze één van de bollen voor me op. Het is een doodgewoon winkelcentrum in het noorden van de stad, we staan tussen de Only en de H&M. Twee seconden in de lens kijken en mijn iris is gescand. Geen idee wat het veroorzaakt, behalve dat ik een digitaal paspoort krijg, een World ID, en in cryptomunt word uitbetaald: 10 worldcoin, omgerekend 40 euro. ‘Een week geleden’, zegt Thomas, ‘was het 100 euro waard’.
Over de auteur
Toine Heijmans is rondreizend columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het is een project van Sam Altman, de gesjeesde student die de wereld in zijn greep heeft met het commerciële bedrijf OpenAI, maker van ChatGPT en Dall-e. Hij behoort tot het selecte groepje dat de toekomst van de mensheid probeert te bepalen met kunstmatige intelligentie. Alle wereldleiders willen met hem spreken, alsof hij zelf een wereldleider is, maar onbekend blijft wat hem nu werkelijk bezielt.
Omdat de grens tussen mens en robot vervaagt, bedacht hij het systeem met zilveren bollen, ‘orbs’ in zijn taal, die unieke irisdata vastleggen en daarmee je menszijn bewijzen. De aan mij toegekende cryptomunten zullen zo in waarde stijgen, dat ze een basisinkomen opleveren wanneer kunstmatige intelligentie alle arbeid nutteloos heeft gemaakt.
In een andere tijd zou het idee gevaarlijk en abject worden genoemd, nu is de wereld in de ban van jonge computernerds en hun amorele miljardenorganisaties. Dus komen er alleen al in Duitsland binnenkort veertig plekken als deze bij, gerund door een bedrijf dat zich heel verantwoord Tools for Humanity noemt. Het wereldhoofdkwartier bevindt zich in Erlangen, de stad waar de jonge ceo Alex Blania sjeesde als student. Ook van hem is weinig bekend, want privacy is duur.
Om dit werk te doen, zijn Thomas en Jeff ingehuurd door uitzendbureau Paschke. Het betaalt niet per uur maar per mens: 4 euro voor elke irisscan. Vandaag is het rustig, maar van de week stond het rijen dik, zeggen ze, toen was de koers van de worldcoin hoger. Gratis geld – in Kenia werden de zilveren bollen zo populair dat de overheid ze aan banden legde, zeker na berichten over fraude en data-doorverkoop aan China. Spanje idem, daar zag ik de orb vorig jaar voor het eerst, ook in een winkelcentrum.
Altman en Blania gebruiken dure woorden om hun project een goedkoop laagje idealisme te geven: privacy voor iedereen, eerlijk verdelen van welvaart, transparancy, security. Tegelijk moet ik een paar stevige voorwaarden aanvinken, waarin ik erken de gevaren te kennen van ‘processing biometrics’ – geen idee wat ze bedoelen.
Mensen wantrouwen de staat, zeggen Thomas en Jeff, vandaar de vraag naar een World ID. ‘De staat weet alles van je, maar je weet niet hoe ze die informatie gebruiken.’ Alex Blania zei in een podcast: ‘Op sommige regeringen kun je vertrouwen, de vraag is of je dat nog wel moet doen.’
Dus of de mensen hun menszijn willen verkopen aan een commercieel bedrijf van twee gesjeesde nerds die hosselen met bekende psychologische verkooptrucs: balletje-balletje, maar nu met blockchain. Wat ze werkelijk willen, blijft verborgen in de nevels van hun menselijke intelligentie. Gillend rijk worden? Macht? De slimste van het schoolplein zijn?
Thomas en Jeff kregen een korte cursus en staan hier nu elke dag in het winkelcentrum. Het is hun taak ‘het ijs te breken’, zodat iedereen die zilveren plastic bollen normaal gaat vinden. Ze leggen uit hoe ik die 40 euro kan cashen, en vertellen dat Reddit en Telegram het ID al accepteren als bewijs van menszijn.
Zelf waren ze ‘eerst sceptisch’, ‘maar de firma zelf zegt dat de data goed zijn beschermd, alles is versleuteld, niemand kan erbij, dat is dus wat de firma zegt.’
Ja, dat is wat de firma zegt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant