Turkije importeert voorlopig niets meer uit en exporteert niets meer naar Israël, vanwege de ‘steeds erger wordende humanitaire tragedie’ in Gaza. Het land eist dat Israël niet meer dwarsligt bij het vervoer van noodhulp naar het gebied. Israël lijkt niet onder de indruk.
Sinds het begin van de oorlog in Gaza werpt Turkije zich op als pleitbezorger van de Palestijnen. Volgens Palestijnse tellingen zijn er sinds oktober bijna 35 duizend Palestijnen omgekomen. Bovendien is de humanitaire situatie in het gebied schrijnend en dreigt er hongersnood vanwege een gebrek aan noodhulp.
Dat leidt tot grote spanningen tussen Israël en Turkije, twee landen die voor de oorlog relatief warme banden hadden. Zo zijn Hamas-strijders volgens de Turkse president ‘vrijheidsstrijders’, zouden de aanvallen op Gaza ‘neerkomen op genocide’, noemt hij zijn Israëlische ambtsgenoot Netanyahu de ‘slager van Gaza’ en vergelijkt hij hem met Hitler.
Ashwant Nandram is economieverslaggever voor de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over de luchtvaart en spoorwegen.
Het bleef echter niet bij woorden alleen. In april wierp Turkije een eerste exportblokkade op, nadat Israël Turkije had verhinderd deel te nemen aan voedseldroppings boven Gaza. 54 Turkse producten mochten voortaan niet meer naar Israël, waaronder ijzer- en staalproducten.
Donderdagavond maakt de Turkse regering bekend de economische banden compleet door te snijden. Er mag per direct geen handel meer worden bedreven met Israël. Dat blijft zo totdat Israël ‘ononderbroken en voldoende stroom’ aan hulp naar Gaza toestaat, aldus een verklaring van het Turkse ministerie van Handel.
Het stilleggen van de handel is niet slechts een symbolische daad, en eentje die Turkije harder raakt dan Israël. De handel tussen de beide landen bedroeg afgelopen jaar 6,9 miljard dollar, blijkt uit cijfers van de Verenigde Naties. Bijna 80 procent daarvan – 5,4 miljard dollar aan producten – zijn Turkse goederen die naar Israël worden geëxporteerd. Het gaat om grote hoeveelheden kleding, fruit, groenten en noten. Ook ruw ijzer, auto’s en juwelen worden veel uitgevoerd. Omgekeerd exporteert Israël vooral veel aardolie naar Turkije.
Israël reageert verbolgen. ‘Dit is hoe een dictator zich gedraagt, door de belangen van het Turkse volk, handelslieden en internationale handelsverdragen te negeren’, postte minister van Buitenlandse Zaken Israel Katz op X. Hij instrueerde zijn ambtenaren om alternatieven te zoeken, bijvoorbeeld door meer lokaal te produceren en import uit andere landen te vergroten. ‘We win, and they lose’, voegde hij daaraan toe, refererend aan de uitspraak van de Amerikaanse oud-president Ronald Reagan, over zijn strijd met de Sovjet-Unie.
Eerder deze week kondigde Turkije aan dat het van plan is zich aan te sluiten bij de zaak van Zuid-Afrika bij het hoogste gerechtshof van de VN als eiser die Israël beschuldigt van het plegen van genocide in de Palestijnse gebieden.
Dat het land een voornaam pleitbezorger is van de Palestijnse zaak is niet vreemd, zei Helin Sari Ertem, docent aan Istanbul Medeniyet University, eerder tegen de BBC. Het conflict wordt door Turken namelijk niet alleen beschouwd als buitenlandse aangelegenheid. ‘Palestina is al lange tijd een zaak voor Turkije en het Turkse volk, van bijna alle politieke stromingen.’ Turkse uitlatingen, waaronder handelsblokkades, moeten daarom ook altijd worden gezien tegen de achtergrond van de nationale politiek, aldus Sari Ertem.
Maar hoewel de Turken officieel een van de felste criticasters zijn van Israël – volgens president Recep Erdogan een ‘terroristische staat’ die zich schuldig maakt aan ‘etnische, religieuze en culturele zuiveringen’ – bleken de economische banden voor Turkije steeds toch belangrijker. De diplomatieke retoriek liep uit de pas met de economische realiteit: het volume van de wederzijdse bilaterale handel is inmiddels vijf keer zo groot als toen Erdogan in 2002 aantrad. Met het besluit om de economische banden voorlopig door te snijden, lijkt er een einde te zijn gekomen aan de dubbele Turkse boodschap.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant