Dankzij nieuwe technieken is straks de intensieve veeteelt overbodig en krijgt de natuur ruim baan. Melk en kaas zijn er in overvloed. Waar blijven de politiek-economische keuzen?
De stikstof- en mestproblematiek en alles wat daarmee samenhangt, baart velen grote zorgen. Toch kan het geen kwaad eens met een optimistischere blik naar de problemen te kijken, omdat die in hoog tempo opgelost zullen worden door technologische vooruitgang.
De oplossing die aan de horizon ligt, schuilt niet in de voorgestelde reductie van de veestapel, het uitkopen van veelgebruikers of betere staltechnieken. De oplossing komt uit een heel andere hoek: moderne technieken maken ‘precisiefermentatie’ mogelijk.
Over de auteur
Jan Lagendijk is emeritus hoogleraar klinische fysica.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Met dezelfde techniek waarmee een biertje wordt gebrouwen, kunnen nu ook al alle gewenste eiwitten, vetten en zelfs medicijnen worden gebrouwen. De stukjes dna in de gisten die nu alcohol produceren, kunnen eenvoudig worden vervangen door stukjes dna die eiwitten en vetten produceren.
Net als bierbrouwen is deze productietechniek volledig natuurlijk. De eerste applicatie zal waarschijnlijk de zuivelindustrie zijn. Alle melkproducten kunnen exact nagemaakt worden, met gebruik van deze precisiefermentatie. De grondstoffen zijn hoofdzakelijk suikers, die efficiënt kunnen worden verbouwd.
Voor deze productie van dierlijke eiwitten is maar 5 procent van de landbouwgrond nodig die nu wordt gebruikt voor melkvee en de diervoederindustrie. Gisten nemen dus de productie over van koeien. De productie is dus nog steeds dierlijk, maar nu wordt gebruikgemaakt van micro-organismen.
Er is dus geen intensieve veeteelt meer nodig. Dit betreft allereerst de zuivelindustrie en dus de koe en de geit, later volgt de vleesproductie en dus ook de kip en het varken. Tubb en Seba hebben aangetoond dat precisiefermentatie een hoeveelheid grond vrijmaakt gelijk aan het oppervlak van de VS, China en Australië samen. Dus is er enorm veel meer ruimte voor natuur.
Zowel de stikstof- en mestproblematiek, als de afname van de kwaliteit van natuur is hiermee in één klap opgelost. Ook is de productiecapaciteit hierbij ruim voldoende om de hele mensheid te voeden. Dit is geen toekomstmuziek: de verkoop van Remilk-producten die met deze precisiefermentatie zijn gemaakt, is nu al vrijgegeven in Canada en Israël.
De transitie is geen fundamentele kwestie, maar een kwestie van grootschalige opschaling, want de technologie is er. Tubb en Seba verwachten dat door de opschaling van deze fermentatietechnologie de zuivelproductie veel goedkoper kan. Zij verwachten reeds in 2030 een prijsreductie van een factor twee ten opzichte van de dierlijke zuivelproductie. De sterkste prikkel zal niet van de politiek, de natuur of het dierenleed uitgaan, maar van de prijs die we als consument betalen in de supermarkt. Straks kost een kilo kaas, met exact dezelfde ingrediënten en smaak, 7 euro per kilo.
Deze transitie gaat niet zonder slag of stoot, want de hele agrarische markt moet worden opgeschud, wat grote maatschappelijke veranderingen tot gevolg zal hebben. De weerstand tegen de groene eiwitproductie via de (bier)brouwerijmethoden zal niet heel groot zijn, gezien de wijdverbreide onvrede over de bio-industrie.
Met de groeiende welvaart wereldwijd kan de huidige productie niet meer in de behoeften voorzien. Ook is het belang van vrije natuur, vooral rondom de steden, enorm. In Nederland vindt veeteelt vooral plaats op de veengronden, deze klinken langzaam in en maken het gebruik nu al niet duurzaam. Van veengronden weer natuurgebied maken is een enorme vooruitgang en hier kan (wild) vee grazen.
De consequenties van deze transitie moeten nu worden besproken. De keuzes die we nu maken, zijn essentieel voor de toekomstige positie van Nederland in deze belangrijke gebieden. Binnen de formatiebesprekingen wordt totaal geen aandacht geschonken aan deze disruptieve transitie, waar we rond 2030 middenin zullen zitten. Er liggen internationaal grote kansen maar die zal Nederland, met zijn grote zuivelindustrie, wél moeten grijpen.
Deze zuiveltransitie gaat snel, Unilever heeft net nieuw ijs (Breyer) op de markt gebracht in de VS, gemaakt met precisiefermentatie-technieken. De zuivelverwerkende industrie is economisch belangrijk en prijsgedreven. Grote bedrijven springen erbovenop.
En ja, boeren krijgen een heel andere rol na deze transitie.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant