De VS beschuldigen Rusland van het gebruik van chemische wapens in Oekraïne. Het gifgas chloorpicrine zou ingezet zijn om Oekraïense soldaten uit hun loopgraven te verdrijven. Dit middel werd tijdens de Eerste Wereldoorlog ook gebruikt.
Russische eenheden zouden ook traangas gebruiken, wat in oorlog eveneens is verboden. Het Kremlin ontkende de beschuldigingen donderdag. De woordvoerder van president Vladimir Poetin noemde ze ‘ongegrond’.
Het is sinds de invasie niet voor het eerst dat het Russische leger wordt beschuldigd van schending van het Chemische Wapenverdrag (CWC), dat de productie en gebruik van chemische wapens verbiedt. In februari zei het Oekraïense opperbevel dat er meer dan 800 Russische aanvallen waren geweest, ook met chloorpicrine. Alleen al in januari zouden de Russen 229 keer in de fout zijn gegaan met de inzet van verboden munitie.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
Chloorpicrine is een giftige stof die snel leidt tot irritatie, onder andere aan de ogen. Symptomen zijn onder andere braken, misselijkheid en buikpijn. In hoge concentraties kan het de dood veroorzaken. Tijdens de Eerste Wereldoorlog, toen Engelsen, Duitsers en Fransen een loopgravenoorlog uitvochten, werd het gifgas op grote schaal gebruikt.
‘Het gebruik van dergelijke chemicaliën staat niet op zichzelf’, aldus het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken over de Russische inzet. ‘Het wordt waarschijnlijk ingegeven door de wens van het Russische leger om Oekraïense eenheden uit hun versterkte posities te verdrijven en tactische winst te behalen op het slagveld.’ De VS hebben nog geen bewijzen voorgelegd voor de Russische aanvallen.
Wel wees het ministerie op de aanvallen in de afgelopen jaren van de Russische geheime dienst op tegenstanders van Poetin in het buitenland. ‘De voortdurende veronachtzaming door Rusland van zijn verplichtingen jegens het CWC komt voort uit hetzelfde draaiboek als zijn operaties om Aleksej Navalny, Sergej en Joelia Skripal te vergiftigen met het zenuwgas novitsjok’, aldus het ministerie. Als straf kondigde Washington sancties af tegen diverse Russische overheidsinstanties en bedrijven.
Het Russische leger beschikte tot in de jaren negentig over ’s werelds grootste arsenaal aan chemische wapens. Maar volgens Rusland, dat behoort tot de 193 landen die het Chemische Wapenverdrag hebben ondertekend, werden de laatste hoeveelheden in 2017 vernietigd. De VS zeggen echter dat het gebruik van onder andere het zenuwgas novitsjok en nu chloorpicrine bewijst dat de Russen nog beschikken over een chemisch en biologisch wapenprogramma.
President Joe Biden waarschuwde Poetin weken na de invasie al om geen chemische wapens in te zetten op het Oekraïense slagveld. De VS en de Europese bondgenoten maakten zich toen zorgen dat de oorlog zou escaleren en dat het Kremlin in de verleiding zou komen om chemische of biologische wapens in te zetten om de strijd te beslechten.
Het Pentagon maakte noodplannen voor hoe de VS zouden reageren bij een Russische aanval. Biden verzekerde toen dat dit zeker een Amerikaanse reactie ‘zou uitlokken’. Hij zei niet hoe de VS en de Navo zouden reageren bij de inzet van Russische massavernietigingswapens. Volgens het Oekraïense leger hebben de Russen, die langzaam terreinwinst boeken aan het oostelijke front, in de afgelopen maanden de aanvallen met vooral traangas flink opgevoerd.
Traangas mag door de politie worden gebruikt bij rellen, maar als ‘oorlogsmiddel’ is het verboden. Soldaten in loopgraven kunnen bij het gebruik ervan niets anders doen dan vluchten, waardoor zij zich blootstellen aan vijandelijk vuur. De Oekraïense generaal Oleksandr Tarnavsky, commandant in het zuidoosten, zei in februari dat de Russen onder andere granaten gevuld met chloorpicrine lieten afwerpen door drones.
Vorig jaar beschuldigde Rusland het Oekraïense leger ervan chemische wapens te hebben ingezet bij droneaanvallen bij Bachmoet. Oekraïne ontkende ooit chemische wapens te hebben gebruikt en de Russen kwamen niet met bewijs.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant