Mona Keijzer is verzot op problemen. Geef haar een probleem en ze gaat er mee aan de gang. Even let je niet op, en het probleem lijkt opgelost. Haar blik schiet onrustig door de ruimte, op zoek naar iets nieuws. Fameus is het CDA-spotje van een paar jaar geleden, waarin zij pannekoeken bakt: ‘Negen van de tien mensen irriteren zichzelf mateloos aan de verkooptelefoontjes wanneer je ’s avonds net aan het koken bent, of wilt gaan eten.’ Drie taalfouten en toch een kraakheldere probleemstelling. Het klopt niet, maar het klinkt wel zo.
Tegenwoordig richt zij zich op Grote Vraagstukken. Migratie. Specifieker: asielmigratie. In Keijzers woorden: ‘een veelkoppig monster’. Als je het haar hoort zeggen, denk je: verdikkie, een monster, veelkoppig ook nog, da’s een probleem. Wat te doen?
Enter Mona Keijzer.
Over de auteur
Frank Heinen is schrijver en columnist voor de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Al enige tijd stelt zij geregeld vragen over het aantal Oekraïners dat naar Nederland komt, en dat hier verblijft. De ene keer in een asieldebat, wanneer zij signaleert dat er in West-Oekraïne een skigebied blijkt te bestaan (willen wij ook wel!), dan weer bij de radicaal-rechtse krankzinnigenkermis-lunch-tv van Ongehoord Nederland of in de krant, zoals woensdag in NRC.
‘Elke week 540 erbij’, zei ze in dat interview. Even denk je dat het over vuile sokken naast de wasmand gaat, in plaats van over oorlogsvluchtelingen, maar dat lijkt me een klassieke probleemoplosserstruc: benader het probleem als een huishoudelijke kwestie, dan volgt de oplossing vanzelf. Vandaar waarschijnlijk ook haar vaste oneliner over veiligelanders: ‘Het badwater kan veel kouder.’ Helder, duidelijk. Kwestie van de kraan wat naar links. (Het totaal aantal geregistreerde Oekraïense vluchtelingen wordt per week bijgehouden door de Rijksoverheid. Geen enkele week in 2024 kwamen er 540 bij. De meeste weken lag de stijging tussen de 250 en de 350 mensen.)
In het NRC-interview vroeg Keijzer zich af of staatssecretaris Van der Burg wel goed bij zijn hoofd is – op die klassiek-aanpakkerige toon van iemand die orde op zaken komt stellen. Verfrissend. Verder strooide ze met argumenten om de aanwezigheid van Oekraïners in Nederland te problematiseren. De ‘aanzuigende werking’ kwam langs – die bestaat ‘officieel niet’, aldus Keijzer, waarbij ‘officieel’ niet betekent wat het daadwerkelijk betekent, maar bedoeld is als een ontmaskering, als in de zin: ‘Officieel eet ik geen vlees, maar ik zie dat jullie varkenshaasmedaillons hebben...’ Tweede argument: een mogelijke ‘braindrain’, waarbij vakmensen in Nederland verblijven terwijl ze die in Oekraïne zo hard nodig hebben. Dat zijn de twee smaken van de anti-asielijscoman: een bolletje kansarme vluchtelingen (lusten we niet, want kansarm) en een bolletje kansrijke vluchtelingen (lusten we ook niet, want braindrain).
En zo kan het gebeuren dat het oplossingenkanon pleit voor een asielstop, de meest voor de hand liggende oplossing voor de meest ingewikkelde kwestie. Tijdelijk, maar ‘eeuwig’ is ook een soort ‘tijdelijk’. Je moet er wat verdragen voor opzeggen, en de firma Heras bellen voor wat extra hekwerken, maar dan heb je ook wat. Wat dan? Geen idee. Maar het klinkt schitterend. Asiel probleem, asielstop oplossing. Is het beschaafd, is het moreel te verantwoorden, kán het überhaupt? Nou nee, maar het klinkt alsof het klopt. Of, in de woorden van het oplossingskanon, in zinnen als een wandeling door een betoverd bos vol onontdekte logica: ‘Asielstop is een heel kort woord. Twee korte woorden die je aan elkaar plakt.’ Zit je met twee korte woorden? Voeg ze eens samen, dan heb je één heel kort woord. Probleem en oplossing volgens Mona Keijzer.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns