In de rubriek Pics werpt filmrecensent Floortje Smit haar blik op de hedendaagse beeldcultuur.
Het heeft iets ongelofelijk ironisch. Een televisieserie die begint met een man die aangifte doet van stalking, heeft er binnen een week toe geleid dat een andere man zo werd bedreigd en geïntimideerd dat de politie inmiddels een onderzoek heeft geopend.
Over Baby Reindeer gaat dit, de grote hit op Netflix. Daarin wordt een worstelende komiek annex barman gestalkt door een vrouw die hij eens uit medelijden een gratis kopje thee heeft gegeven. Geschreven en gespeeld door komiek Richard Gadd, die dit in werkelijkheid ooit overkwam. Het is een serie die de sensatiezuchtige kijker binnenlokt met een prikkelende premisse en vervolgens een lang nazinderend verhaal vertelt over seksueel misbruik en de effecten ervan.
Baby Reindeer heeft een onlineheksenjacht teweeggebracht. Wie is de echte stalkende Martha? Wie is de echte invloedrijke komedieschrijver Darrien, die Gadd seksueel misbruikte? Er circuleerden namen, onder anderen van artistiek theaterdirecteur Sean Foley, die ook bijzonder veel lijkt op de acteur die Darrien speelt.
Doodsbedreigingen volgden, waarop Gadd op Instagram de kijkers opriep om te stoppen met hun speurwerk. ‘Hallo iedereen, mensen van wie ik houd, met wie ik heb gewerkt en die ik bewonder (inclusief Sean Foley) worden onterecht het mikpunt van speculaties. Alsjeblieft, stop daarmee. Dat is waar de serie over gaat.’
Nee, dat moge duidelijk zijn. De serie gaat immers over hoe beschadigend het is het mikpunt te zijn van obsessieve aandacht. Maar verrassend is deze gang van zaken niet. De melding ‘gebaseerd op een waargebeurd verhaal’ maakt de amateurdetective in de kijker automatisch wakker. En tegenwoordig, met internet als onaflaatbare bron van informatie en als ontmoetingsplek voor de allernieuwsgierigsten, loopt zoiets snel uit de hand.
Het stopt niet tot de echte mensen zijn ontmaskerd. Het gebeurt bij machtsmisbruikzaken waarin geen namen worden genoemd. Het gebeurt bij truecrimeseries, waar onschuldigen jaren na dato opeens (weer) online schuldig kunnen worden verklaard.
Gadd heeft de speurvaardigheden van zijn fans onderschat. De onlineklopjacht op ‘Martha’, een onbekende vrouw met psychische problemen, heeft ook een naam opgeleverd. Die reageerde op alle dreigementen aan haar adres met een lang bericht op Facebook: dat ze Gadd amper kende en dat hij juist háár stalkte, en niet andersom.
Wie de serie heeft gezien, kan niet anders dan zich zorgen maken. Want er zijn geen eendimensionale monsters in de serie. Gadd toont gebutste mensen, hijzelf incluis. Elke ongemakkelijke gedachte legt hij op tafel. Zijn kwetsbaarheid maakt Baby Reindeer een genuanceerd, dapper en uniek verhaal dat geen mens zonder die ervaringen had kunnen verzinnen.
Het zou een verlies zijn als vanwege deze heksenjacht niemand zoiets in de toekomst nog durft.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant