Minister Adriaansens heeft zichzelf wat op de hals gehaald, toen ze de regio Eindhoven 1,7 miljard euro toezegde om de regionale chipindustrie te helpen. De regio Arnhem-Nijmegen telt eveneens veel chipbedrijven en ook die houdt nu haar hand op in Den Haag. Wie volgt?
Er wordt in politiek Den Haag veel gesproken over de al dan niet aanzuigende werking van het Nederlandse asielbeleid, maar over de aanzuigende werking van genereuze rijkssubsidies gaat het daar nooit. Op het ministerie van Economische Zaken wordt dat de komende maanden misschien toch een aandachtspuntje.
Twee weken geleden kwam er namelijk een nieuwe bedelbrief voor minister Micky Adriaansens binnen. Die krijgt ze ongetwijfeld vaker, maar deze is een rechtstreeks gevolg van haar besluit ruim anderhalf miljard euro te investeren in de economische ontwikkeling van de regio Eindhoven. Het hoofddoel van deze geldinjectie is het creëren van een comfortabele omgeving voor chipmachinemaker ASML, opdat de gevierde technologiereus stevig in Brabantse bodem geworteld blijft. Het in Veldhoven gevestigde ASML en het in Eindhoven residerende NXP dreigden hun investeringen naar het buitenland te verleggen als het kabinet niet zou zorgdragen voor een aangenamer regionaal vestigingsklimaat.
Over de auteur
Yvonne Hofs is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën, economische zaken en landbouw, natuur en visserij.
Volg alles over de kabinetsformatie hier.
Het kabinet kwam de klagende chipbedrijven tegemoet. De overheid steekt in totaal 2,5 miljard euro (de regio Eindhoven draagt ook bij) in nieuwe woningen, (spoor)wegen, buslijnen en technische opleidingen. In het provinciehuis van Gelderland zag men het gebeuren en dacht: dat willen wij ook.
De regio Arnhem-Nijmegen is immers ook een verzamelpunt van chipbedrijven. NXP heeft op de Noviotech-campus in Nijmegen zijn grootste productielocatie gevestigd. Halfgeleiderfabrikanten Ampleon en Nexperia zijn daar de buren. In het nabije Duiven zit halfgeleiderproducent Besi en in Eerbeek toeleverancier Veco Precision. Plus nog een heleboel kleinere bedrijven. En ook deze technische koplopers vragen om betere infrastructuur, meer woningen en subsidie voor technische studenten, scholen en kenniswerkers, zegt Jan van Dellen.
Van Dellen is directeur van The Economic Board, een samenwerkingsverband van lagere overheden, scholen en lokale bedrijven, dat ijvert voor de economische ontwikkeling van de streek rond Arnhem-Nijmegen. ‘We hebben een paar honderd miljoen van het Rijk nodig’, schat Van Dellen. Hij noemt dat een ‘bescheiden’ verzoek in vergelijking met het bedrag dat de ASML-lobby bij het demissionaire kabinet heeft losgepeuterd.
Van afgunst heeft hij geen last, beweert hij. ‘Ik vind het echt fantastisch dat Adriaansens zoveel geld in de regio Eindhoven steekt. Alleen hebben wij exact dezelfde problemen.’ Van Dellen haalt het adviesrapport Elke regio telt aan, waarin vorig jaar werd geconcludeerd dat de rijksoverheid relatief minder moet investeren in economisch sterke regio’s als Oost-Brabant, en juist meer in grensstreken als Arnhem-Nijmegen en Twente. De laatste krijgen te weinig aandacht, aldus het rapport. Een conclusie die Van Dellen hartgrondig onderschrijft.
Het ministerie van Economische Zaken gaf het economische hulpprogramma voor ASML de volstrekt willekeurige naam ‘Beethoven’. Arnhem-Nijmegen geeft een knipoog naar dat project door zijn eigen investeringsverzoek onder de naam ‘Chopin’ in te dienen.
Overigens vroeg regiovoorzitter Hubert Bruls het demissionaire kabinet een maand geleden ook al om 700 miljoen euro. Dit bedrag heeft de regio volgens hem nodig voor het aanleggen van infrastructuur en het bouwen van honderdduizend woningen. Ook Bruls verwees daarbij naar de recente miljardeninjectie in de regio Eindhoven.
Voorzitter van The Economic Board is Ahmed Marcouch, burgemeester van Arnhem. Hij heeft de financiële hulpvraag op 18 april samen met provinciaal gedeputeerde Helga Witjes bij Adriaansens ingediend. Het ministerie zit nu met een dilemma: de problemen zijn inderdaad vergelijkbaar, dus het is moeilijk te beredeneren waarom Arnhem-Nijmegen geen extra subsidie verdient en Eindhoven wel.
Maar als Adriaansens het verzoek van de oostelijke stadsregio honoreert, al is het maar gedeeltelijk, dan komen er volgende maand ongetwijfeld meer geldverzoeken van regiobesturen binnen. Het ministerie schrijft in een reactie dat het ‘in gesprek gaat’ met Arnhem-Nijmegen, maar suggereert wel dat ASML een apart geval is omdat de multinational qua omvang en groeikracht niet te vergelijken is met andere Nederlandse chipbedrijven.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant