Als onze kinderen later profvoetballer, astronaut of Taylor Swift willen worden, knikken we liefdevol instemmend en moedigen we ze aan om te volharden in hun droom. Die houding verdampt vaak wanneer kindlief roept het te willen gaan maken als influencer. Waarom? En wat is een gepaste reactie?
Ieder tijdperk kent zijn eigen idolen. ‘De entertainmentwereld is veranderd. Influencers zijn de nieuwe rocksterren en filmhelden’, zegt Justine Pardoen, specialist mediaopvoeding van Bureau Jeugd en Media. ‘Vanaf 13 jaar mogen kinderen officieel een eigen account aanmaken op sociale media, maar de beïnvloeding begint al veel eerder doordat ze vlogs kijken op YouTube.’
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.
Influencers roepen bij volwassenen weerstand op omdat ze oppervlakkig en materialistisch zouden zijn. Dat is niet helemaal eerlijk, vindt de Britse influencerexpert Olivia Yallop die het boek Break the Internet schreef. Volgens haar zijn influencers een uitvloeisel van de hustle culture van vandaag de dag. ‘Ze passen in een economisch onzeker tijdperk, waarbij mensen niet meer voor instituties werken, maar voor zichzelf. Een samenleving waarin iedereen constant met elkaar concurreert en het vertrouwen in experts afbrokkelt’, zei ze in NRC.
Wat maakt het beroep van influencer aantrekkelijk? ‘Het lijkt ideaal: veel vrijheid, lekker reizen en gratis mooie spullen’, zegt Emmelyn Croes. Als communicatiewetenschapper aan de Tilburg University doet ze onderzoek naar influencers. Vergeleken met de Hollywood-filmster oogt een carrière als influencer bovendien best haalbaar. ‘Kinderen realiseren zich niet dat een influencer succes krijgt door benaderbaar te lijken. Ze filmen zichzelf in hun eigen huis en gaan het gesprek aan met hun volgers, als een vriend.’ Hierdoor ontstaat bij fans onterecht het beeld: hé, dat kan ik ook!
Fantaseren over wat je later wilt worden, hoort bij het opgroeien. ‘Een kind verbindt zich op die manier met de wereld die groter is dan het eigen gezin’, zegt Pardoen. Ouders hoeven de influencerdroom niet direct de kop in te drukken. ‘Tegen een meisje dat piloot wil worden, roep je ook niet: zet dat maar uit je hoofd, want jij hebt slechte ogen.’ Vaak is het een bevlieging, die vanzelf overwaait.
Bij oudere kinderen kun je de minder florissante kanten van het influencerschap bespreken. Begrijpen ze dat wat ze online zien niet altijd waar is? Dat er driehonderd pogingen nodig zijn om één mooie foto te krijgen? ‘Het is een fulltime baan en de druk is groot’, benadrukt Croes. ‘Na school kun je niet chagrijnig op de bank neerploffen, maar moet je de keuken in omdat je hebt beloofd een pannenkoekenmix te promoten.’ En het kan ook best eenzaam zijn. ‘Vaak zit je alleen met je telefoon op je kamer. Als je sociaal bent en graag met anderen samenwerkt, dan is dit niets voor jou.’
Maak duidelijk dat gedeelde foto’s en video’s voor iedereen zichtbaar zijn en blijven. ‘Honderdvijftig volgers op TikTok lijkt misschien weinig, maar zet die mensen maar eens samen in een zaal. Dan is het opeens heel veel’, aldus Croes.
Is de droom serieus? ‘Dan kun je samen kijken wat het inhoudt: wat is ervoor nodig? Maak samen afspraken zodat andere dingen, zoals school, er niet onder lijden’, aldus Pardoen. ‘Iedereen heeft recht op een hobby en door kleine stapjes te nemen wordt vanzelf duidelijk of de droom realistisch is. In die zin is het net als bij alle andere dingen in het leven: wil je ergens goed in worden, dan moet je keihard werken.’ En dat is een goede les voor ieder kind.
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. In de opvoedrubriek ‘Iedereen doet maar wat’ behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen. Ze publiceerde meerdere boeken, waaronder Alle ouders klungelen maar wat aan.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant