‘Doorbreek de sacrale stilte niet met activistisch lawaai, al helemaal niet in een tijd van groeiend antisemitisme’, schreef Arie Elshout in zijn column over de aanstaande Dodenherdenking. Valt een protest op 4 mei te rechtvaardigen? Volkskrant-lezers reageren.
In zijn ingetogen column legt van 28 april legt Ari Elshout de complexiteit van de Jodenvervolging in Europa bloot. Landen zijn niet te vergelijken. Eens. En naast collaboratie was er ook verzet. Allemaal waar. Niettemin leverde Nederland het grootste contingent Waffen-SS-vrijwilligers, werden er uit Nederland procentueel gezien de meeste Joden weggevoerd en kan de Nederlandse opvang van teruggekeerde Joden ronduit stuitend worden genoemd.
Ik zou dit op 4 mei tijdens de kranslegging op de Dam graag in stilte herdenken, ware het niet dat de voorzitter van de Tweede Kamer, Martin Bosma, een krans komt leggen. En dat is onverteerbaar. Bosma, de kwade genius achter de kopvoddentaks. Bosma, de man die de apartheid verdedigde. Martin Bosma, de man die niets heeft nagelaten om haat en rancune jegens minderheden aan te jagen. Die Martin Bosma komt, namens zijn eigen nepparlement, een krans leggen op 4 mei. Een gotspe.
Aan de bezoekers van van de dodenherdenking op de Dam zou ik het volgende willen vragen: blijf stil, maar keer tijdens de kranslegging van Martin Bosma deze zelfverklaarde racist massaal de rug toe. Opdat Amsterdam ruim 83 jaar na de Februaristaking weer een punt maakt. Tot hier en niet verder! No pasaran.
Mark de Koning, Amsterdam
Mag je de twee minuten stilte op de Dodenherdenking doorbreken of niet? Vast wel, juridisch gezien. En morele grond is er genoeg. Dus voel je vrij. Vrijheid vormgeven, dat doen we tenslotte samen.
Maar na alle argumenten voor en tegen denk ik eigenlijk alleen maar: neem me die twee minuten alsjeblieft niet af. Voor mij zijn ze misschien wel het enige moment waarop ik me echt onderdeel van dit land voel. Ze staan voor de hoop dat de meerderheid van de Nederlanders het goede wil, voor jou, voor mij, voor iedereen. Waarom dat stukmaken? We hebben al zo weinig gezamenlijkheid om op te bouwen.
Frank Gunning, Amsterdam
Ik hoop dat er niet te veel ophef is op 4 mei bij de Dodenherdenking op de Dam in Amsterdam. Maar er is geen garantie. ‘Nooit meer’ is een kreet die past bij een Dodenherdenking van de Tweede Wereldoorlog. Maar daar houdt de geschiedenis niet op, de aarde draait verder.
Waarom is er geen garantie op stilte? Ook op 4 mei zouden er, geschat op basis van de nu bekende cijfers, in Gaza ongeveer negentig Palestijnse doden vallen, waaronder 35 onschuldige kinderen. En dit door de Israel Defence Forces, het leger van de Joodse staat, die na de Tweede Wereldoorlog zijn beslag kreeg.
‘Nooit meer genocide’, dat geldt toch niet alleen voor onze Joodse vrienden, vraag ik mij af? Misschien dat er mensen zijn die dat duidelijk willen maken. Ik geeft ze geen ongelijk.
Harry Bleeker, Amsterdam
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant