De Volkskrant luistert naar (nieuwe) podcasts en bespreekt er elke week een. In het vierde seizoen van de legendarische podcast Serial richten de makers zich nu op een heel andere crime scene: Guantánamo Bay.
In een interview met Vanity Fair maakten Sarah Koenig en Dana Chivvis, de makers van seizoen vier van Serial, nog maar eens duidelijk waarom zij zich nu in negen afleveringen richten op Guantánamo Bay, de gevangenis op een Amerikaanse marinebasis in Cuba waar na 9/11 terreurverdachten uit de hele wereld terechtkwamen. ‘Omdat het er nog altijd is. Het kan zijn dat we er als land niet meer over praten, maar we hebben nooit de waarheid gehoord, of ons er mee verzoend.’
Verzoend met het feit dat de VS een gevangenis buiten hun eigen grondgebied oprichtte, zodat de gevangenen buiten het Amerikaanse juridische systeem en allerlei internationale afspraken vielen. En met het feit dat er nog altijd dertig gevangenen zitten die de VS het liefst zouden vergeten. Wat doet dat met die gevangenen en met de duizenden Amerikanen die in de loop der jaren op Guantánamo (bijnaam: Gitmo) hebben gewerkt?
Over de auteur
Mark Moorman schrijft voor de Volkskrant over series, films, fotografie en populaire cultuur.
Sarah Koenig (de maker van Serial, de moeder aller crime podcasts uit 2014) en haar collega Dana Chivvis waren in 2015 al eens met opnameapparatuur richting de gevangenis getrokken. Maar dat was tijdens een persreis en ze kregen al snel door dat deze vorm geen bruikbare quotes zou opleveren. Ja, off the record kwamen de verhalen los, maar daar heb je weinig aan als podcastmaker.
Een kleine tien jaar later komen de verhalen wel los, al is het maar omdat veel leidinggevenden, bewakers en ondervragers niet meer in dienst zijn van het Amerikaanse leger, en er een flinke groep ex-Guantánamo-gevangenen inmiddels weer vrije mensen zijn.
Een deel van de verhalen is al eens eerder verteld, in de vorm van andere podcasts, boeken en films (The Mauritanian uit 2021 bijvoorbeeld), maar de manier waarop hier voortdurend de verschillende perspectieven tegenover elkaar worden geplaatst is voorbeeldig. Van de feestatmosfeer onder het jonge Amerikaanse legerpersoneel op deze Caraïbische basis (‘I partied my ass off at Gitmo) tot aan bizarre en gruwelijke ondervragingsstrategieën, die in de loop der jaren nauwelijks bruikbare informatie hebben opgeleverd.
Wat er ontbreekt aan de spanning van een wat meer traditionele true crime podcast (schuldig of onschuldig?) wordt hier meer dan goedgemaakt door een zorgvuldige geschiedschrijving van een volkomen absurde plek. Waarvan je je per aflevering na de zoveelste ongelofelijke anekdote moet inprenten dat wij misschien niet meer aan die gevangenis denken, maar dat hij er nog altijd is, bakkend in de zon.
Serial 4: Guantánamo Bay
★★★★☆
Negendelige New York Times-podcast van Sarah Koenig en Dana Chivvis.
Te beluisteren op Spotify en elders.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant