Vandaag maakt de Spaanse premier Pedro Sánchez bekend of hij aftreedt uit woede om beschuldigingen tegen zijn vrouw. De afgelopen dagen verdween hij van de radar. Spanje-correspondent Dion Mebius: ‘We tasten in het duister.’
Pedro Sánchez meldde vorige week dat hij overwoog te stoppen, vandaag komt het verlossende woord. Wat is de aanleiding van dit alles?
‘Woensdag plaatste hij een brief op X waarin hij uitlegde dat hij overweegt te stoppen vanwege de aanvallen, zoals hij dat ziet, op zijn vrouw Begoña Gómez. Zij wordt beschuldigd van corruptie. Sánchez spreekt van een gecoördineerde aanval van rechts om hem en zijn vrouw te beschadigen. Sindsdien heerst er radiostilte, geen journalist heeft hem nog iets kunnen vragen.’
‘De belangrijkste beschuldiging draait om de honderden miljoenen euro’s aan staatssteun die de Spaanse luchtvaartmaatschappij Air Europa kreeg aan het begin van de coronacrisis. Begoña Gómez was indertijd actief voor een stichting die de invloed van Afrikanen en hun perspectieven in de bestuurskamers van grote bedrijven probeert te vergroten.
‘Zij sloot, vlak voordat het eerste coronageval in Europa was vastgesteld, een deal met een zusterbedrijf van Air Europa. Die zou 40 duizend euro bijdragen om Afrikaanse talenten een stageplek te bieden. Nu wordt gesuggereerd dat dit een wederdienst was voor de staatssteun aan Air Europa die de regering van haar man niet veel later gaf.
‘Dit verhaal gaat ongeveer sinds een maand rond, met name in rechtse en uiterst rechtse media. De rechtse oppositiepartij Partido Popular heeft een officiële klacht ingediend tegen premier Sánchez vanwege mogelijke belangenverstrengeling. Die klacht is afgewezen. Inmiddels is er ook een aanklacht ingediend door een soort zelfbenoemde corruptiewaakhond van rechtse signatuur. Naar aanleiding daarvan is een rechter in Madrid een onderzoek begonnen.’
‘Spaanse rechters hebben veel ruimte om uit eigen beweging een onderzoek te beginnen. Dat een rechter bereid is gevonden hier naar te kijken, wil nog niet zeggen dat er ook strafbare feiten zijn gepleegd. Inmiddels heeft het Openbaar Ministerie overigens het gerechtshof in Madrid verzocht om deze rechter terug te fluiten, dat is nu in behandeling.’
‘Je kunt nooit uitsluiten dat er iets is gebeurd, maar op dit moment lijkt het een nogal vergezochte claim. Gómez sloot de deal voordat bekend was dat corona Europa had bereikt, en ook nog eens met een zusterbedrijf van Air Europa, niet met de luchtvaartmaatschappij zelf. Er ligt ook geen concreet bewijs tegen haar, geen mailtje of iets dergelijks waarin ze druk uitoefent om staatssteun te regelen. Bovendien kregen allerlei Europese luchtvaartmaatschappijen in die tijd staatssteun.’
‘In zijn brief beschrijft hij dat hij zeer ontdaan is omdat de vrouw op wie hij smoorverliefd is, wordt aangevallen. Je kunt niet uitsluiten dat hij zich inderdaad zo voelt, politici zijn ook mensen met gevoelens. Het politieke landschap in Spanje is ruig, er wordt vaak op de persoon gespeeld. Rechtse websites verspreiden allerlei bizarre geruchten over zijn vrouw, tot betrokkenheid bij drugshandel aan toe.
‘De meer cynische uitleg is dat Sánchez probeert zijn wankele regering te verstevigen. In het Congres heeft hij de steun van Catalaanse separatisten nodig en dat verloopt niet soepel: bij elk plannetje moet hij weer met ze om tafel. In ruil voor hun steun wil hij amnestie verlenen aan separatisten die Catalonië een paar jaar geleden onafhankelijk verklaarden. Dat wetsvoorstel roept grote weerstand op, ook binnen zijn eigen partij.
‘Volgens sommigen probeert premier Sánchez de troepen weer achter zich te krijgen door in de slachtofferrol te kruipen. Een optie is dat hij vandaag zegt wel te willen blijven, maar pas nadat het parlement zijn steun voor hem heeft uitgesproken door een motie van vertrouwen aan te nemen. Daarmee zou hij zijn kritische bondgenoten in het parlement ook weer dwingen om expliciet hun steun uit te spreken.’
‘Ik moet altijd een beetje lachen als Nederlanders zeggen dat de Nederlandse politiek zo is verhard. Dan denk ik: je zou eens een dagje mee moeten kijken in het Spaanse parlement. In Spanje is er eigenlijk nauwelijks een politiek midden. Het is links of rechts, en beide zijden gunnen elkaar het licht in de ogen niet.
‘Het linkse blok vindt iedereen aan de rechterkant fascistisch, het rechtse blok vindt iedereen aan de linkerkant communistisch. Sánchez wordt steevast neergezet als een ijdele opportunist die alleen maar geeft om macht. Andersom wordt de Madrileense regiopresident Isabel Díaz Ayuso, een van de bekendste rechtse politici, geregeld voor moordenaar uitgemaakt omdat ze niet heel kordaat reageerde aan het begin van de coronacrisis.’
‘Stevige polarisatie is altijd wel een onderdeel van de Spaanse politiek geweest. Maar de laatste jaren zie je de toon wel heftiger worden, dat is denk ik een Europabrede ontwikkeling. De uiteinden van de linkse en rechtse blokken zijn extremer geworden. Zie de opkomst van de radicaal-rechtse partij Vox.’
‘We tasten in het duister. Ik zit in een groepsapp met buitenlandse correspondenten in Spanje, daar zitten 75 mensen in. We hebben een poll gehouden en het resultaat was zeer verdeeld. De meeste denken dat hij opstapt, maar er is ook een groot deel dat denkt dat hij blijft. Er is geen contact meer met Sánchez. Zelfs zijn naaste ministers zeggen: we hebben sinds woensdag niet meer gesproken. Het lijkt erop dat hij echt met zijn vrouw aan de keukentafel zit te overleggen terwijl 48 miljoen mensen in Spanje de adem inhouden.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant