Jutta Leerdam is op zoek naar vrijheid. Maar hoe vindt ze die luxe in het Nederlandse schaatsen, waar de coaches en ploegen de lijnen uitzetten?
Voor het geld hoeft Jutta Leerdam het niet te doen. Zij heeft geen salaris van een commerciële schaatsploeg nodig om haar olympische droom na te jagen, dankzij het hoge inkomen dat ze via sociale media genereert. Dat is uniek. Geen enkele schaatser voor haar had die luxe.
Maar is het wel luxe? Het kan in het Nederlandse professionele schaatslandschap, met zijn strikte indeling in ploegen die worden geleid door trainers, ook een obstakel zijn. Leerdam is niet op zoek naar geld, maar naar maatwerk in haar begeleiding. Naar vrijheid. Maar wie wil haar dat bieden?
Bij Jumbo, haar ploeg van de afgelopen twee jaar, liepen de onderhandelingen stuk. Volgens Sven Kramer, commercieel directeur bij Jumbo, staakte de schaatsploeg de onderhandelingen. Volgens Leerdam was zij degene die het laatste aanbod naast zich neerlegde en besefte dat ze toe was aan iets anders. Daar deed een financieel genereus aanbod niets aan af.
Over de auteur
Erik van Lakerveld is sportverslaggever van de Volkskrant en schrijft met name over olympische sporten als schaatsen, atletiek en roeien.
Leerdam wil meer invloed op de manier waarop ze traint, hoe ze traint. Bij haar oude coach Kosta Poltavets was ze veel bezig met haar techniek. Jumbo-coach Jac Orie daarentegen is veel meer gericht op de conditie en kracht. Hij gelooft dat te veel sleutelen aan techniek ook een averechts effect kan hebben.
Leerdam had het gevoel dat ze met Ories aanpak niet door kon groeien, vertelde ze deze week in de Telegraaf. ‘Ik wilde verbeteren in de sporttechnische sfeer, iets dat me verder helpt. Dat heb ik nodig, dat voel ik. Maar ze wilden niets veranderen en wilden dat alles bij het oude bleef.’
In Nederland is de trainingsaanpak over het algemeen het terrein van de coaches. Natuurlijk zijn er trainers bij die openstaan voor input van de schaatsers – een kwaliteit die vaak aan Gerard van Velde van Reggeborgh wordt toegeschreven – maar uiteindelijk zetten zij de lijnen uit volgens hun trainingsvisie. Dat geldt evenzeer voor Van Velde als voor Orie.
Complicerende factor, vanuit het perspectief van de schaatser: de meeste coaches zijn naast de schrijvers van de trainingsprogramma ook de ploegbaas. Dat is de reden dat bij tegenvallende resultaten schaatscoaches op hun plek blijven. Niemand kan ze wegsturen. Het zijn de schaatsers die moeten bewegen. Als ze ontevreden zijn, moeten zij hun heil bij andere ploegen zoeken.
Geld speelt ook een rol. Wie fulltime schaatser wil zijn kan bijna niet zonder contract bij een van de ‘merkenteams’. Veel keus is er niet. Het gros van de schaatsers is al blij als ze überhaupt bij één van de vier merkenteams welkom zijn. Die zullen niet snel hun onvrede over hun trainingsprogramma kenbaar maken.
Kampioenen hebben iets meer keuze. Als meerdere ploegen naar hun hand dingen, kunnen ze afwegen welke coach, welke aanpak en welk programma het beste aansluit bij hun wensen. Maar dan kiezen zij voor een uitgestippelde route, niet voor een individueel toegesneden pakket.
En dat is wel wat Leerdam graag wil. Het geld is voor haar geen kwestie. Zij kan als ster op sociale media haar inkomen van buiten de ijsbaan genereren. Op Instagram, waar ze 4,3 miljoen volgers heeft, post ze al met enige regelmaat gesponsorde berichten.
Volgens de Instagram Influencer Earnings Calculator kan zij met haar 4,3 miljoen volgers per veel bekeken post tussen de 9.117 en 13.675 dollar vragen. Als dat correct is leveren tien commerciële foto’s voor sponsors als Dior, Hugo Boss en Body & Fit ongeveer een ton op, een salaris dat voor weinig schaatsers is weggelegd.
Ze zou daar nog veel meer werk van kunnen maken door vaker commerciële boodschappen te plaatsen. Zeker wanneer ze samenwerkt met haar vriend Jake Paul, de Amerikaanse internetberoemdheid (27 miljoen Instagramvolgers) en bokser die jaarlijks tientallen miljoenen dollars verdient, kan ze voor zichzelf een riant maandloon regelen.
Het lijkt erop dat die uitzonderlijke positie van Leerdam niet goed samengaat met de manier waarop de kleine Nederlandse schaatswereld is ingericht, met rond coaches geconcentreerde ploegen.
Ze mag buiten de ijsstadions heel groot zijn, maar daarbinnen is status vanzelfsprekend ook afhankelijk van prestaties. Leerdam werd tweemaal wereldkampioen 1.000 meter, maar miste op de Winterspelen in Beijing het goud. Er zijn schaatsers met een vergelijkbaar palmares die geen bijzondere eisen stellen.
Eén van de ploegen waarmee ze nu in gesprek is, is het bescheiden Team Iko. Zij hebben niet veel budget, maar dat hoeft geen beletsel te zijn. Zij zijn bovendien een ploeg die hun rijders graag op individuele wijze benaderen, maar dat betekent niet dat er eindeloos veel vrijheid is. Als Leerdam bijvoorbeeld weer met Poltavets zou willen werken, kan dat niet onder de paraplu van Iko. ‘De staf staat’, zei coach Martin ten Hove daar eerder deze week over.
Is een eigen ploeg dan nog een optie? Daar heeft Leerdam niet zulke goede ervaringen mee. Toen ze met haar ex-vriend Koen Verweij een team oprichtte, kostte haar dat naar eigen zeggen veel energie.
En als ze dat nu nog zou moeten doen, terwijl de meeste ploegen al aan hun voorbereiding op de winter beginnen, is de kans klein dat ze nog goede teamgenoten vindt die als sparring partners kunnen dienen. Maar misschien hoeft ze dat ook helemaal niet, Leerdam staat bekend als soliste, traint het liefst achter mannen aan. Ze heeft geen vriendinnen in het schaatsen, ziet ze als concurrenten.
En het kan ook zonder anderen. Nils van der Poel, de Zweedse olympisch 5.000 en 10.000-meterkampioen, deed het alleen. Jordan Stolz is op papier in dienst bij de ploeg van Jillert Anema, maar traint in de praktijk alleen in Milwaukee met zijn coach Bob Corby.
Ook Shani Davis bracht het als einzelgänger tot olympisch goud. Zij bewijzen dat het eindeloos trainen in treintjes van in dezelfde tenues gestoken schaatsers niet de enige weg naar succes is. Misschien kan Leerdam de volgende zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant